Homeopathie voor constitutioneel eczeem - Effectief of slechts een mythe?

Enkele behandelvoorbeelden

Een jongetje met eczeem

Publicatie met toestemming van de ouders. Hans is 16 maanden oud als hij voor het eerst op het spreekuur komt. Een vrolijk en actief jongetje met blonde haren en blauwe ogen. Hans heeft veel last van eczeem op de polsen (handrugzijde), in de knieholtes, op de kuiten en achter de oren. Hij heeft snel last van smetten: liezen, bilnaad, balzakje, achter de oren. Het eczeem is opgekomen met 3 maanden, na het afbouwen van de borstvoeding. Als zuigeling ook last van berg (vaste korsten, witgeel van kleur). De huid is rood, droog en verdikt met veel krabeffecten. De ouders gebruiken teerzalf. Hans krabt tot bloedens toe. De jeuk is erger met koud weer. De uitslag in de bilnaad is erger met tanden krijgen. Soms heeft hij last van brijige, stinkende ontlasting, dan krijgt hij ook meer uitslag rond de anus en op zijn balzakje. Soms moet je als homeopathisch arts zoeken naar een middel dat aanslaat. De eerste 3 middelen gaven een beetje verbetering, daarna kreeg Hans een passend homeopathisch geneesmiddel. Toediening: twee korreltjes (potentie 200K) onder de tong laten smelten (éénmalige dosis!). Zes weken later was het eczeem grotendeels verdwenen, tevens was de jeuk veel minder. Tot op heden is het eczeem nagenoeg weggebleven. Soms moet je als homeopathisch arts zoeken naar een middel dat aanslaat. De eerste 3 middelen gaven een beetje verbetering, daarna kreeg Hans een passend homeopathisch geneesmiddel. Toediening: twee korreltjes (potentie 200K) onder de tong laten smelten (éénmalige dosis!). Zes weken later was het eczeem grotendeels verdwenen, tevens was de jeuk veel minder. Tot op heden is het eczeem nagenoeg weggebleven.

Een 67-jarige man

De intake vond plaats in november 2005. Het betreft een 67-jarige man met psoriasis sedert 30 jaar. De psoriasis breidt zich in de loop der jaren uit, hij heeft grote plekken op de handpalmen, benen, buik en rug. Het zijn grote plakkaten, vuurrood en schilferend. Hij heeft veel jeuk en krabt tot bloedens toe. De handen springen open met kloven. De huid is naar schatting voor 60 % bedekt met psoriasisplaques. Hij is sedert zijn tiende levensjaar bekend met hypothyreoïdie, sedertdien gebruikt hij dagelijks schildklierhormoon. Hij kreeg een passend homeopathisch middel voorgeschreven, na 6 weken is de jeuk minder. De handpalmen zijn nagenoeg schoon en de plaques op het lichaam minder vurig. Het middel wordt elke 6 weken gecontinueerd. Het resultaat na een jaar: psoriasis voor 50 % verbeterd, veel minder jeuk. Ik besluit om vervolgens een tweede middel voor te schrijven. Met dit tweede middel treedt binnen 3 maanden een sterke verbetering op van de resterende psoriasisplaques. De huid is nagenoeg schoon, de jeuk is veel minder, de handpalmen en vingers vertonen geen kloven meer. In november 2007 wordt besloten om dit middel niet meer elke 6 weken standaard in te nemen maar alleen bij klachten. Laatste rapport van de patënt: “Het gaat momenteel heel goed. Ik heb nog steeds geen aanleiding gevonden de korrels in te nemen sinds de laatste keer, dus ruim 12 weken geleden (i.p.v. 6). Met andere woorden: het is rustig aan het front.” Publicatie met toestemming van de patiënt

Wat is het atopisch syndroom?

Het atopisch eczeem vormt een onderdeel van het “atopisch syndroom” . Hieronder vallen ook astma (benauwdheid en piepen), hooikoorts (verstopte neus, tranende ogen, niezen) en voedingsallergie (bijvoorbeeld voor pinda’s of noten) Vaak heeft de patiënt één of meerdere familieleden met één of meerdere van deze vier ziektebeelden. Het is inmiddels duidelijk dat een kind met atopisch eczeem ook later klachten kan krijgen van hooikoorts, astma of voedingsallergie. Andersom is het ook mogelijk. Een kind die op jonge leeftijd al symptomen heeft van hooikoorts of astma kan later ook eczeem ontwikkelen.

1. ERFELIJKHEID

Atopisch eczeem is genetisch bepaald en kan daarom niet worden genezen. De aanleg voor atopisch eczeem wordt erfelijk overgedragen en kan al snel na de geboorte tot uiting komen. Studies tonen aan dat er niet één maar meerdere genen (= dit zijn stukjes erfelijk materiaal gelegen op de chromosomen ) gerelateerd zijn aan het ontstaan van atopisch eczeem. Zeker één deze genen is betrokken bij de opbouw van de huid barrière. Andere genen spelen een rol bij het ontstaan van het overgevoelig afweersysteem bij eczeem.

Mutatie filaggrine eiwit. Een deel van de patiënten met atopisch eczeem heeft een mutatie in het gen die verantwoordelijk is voor het aanmaken van filaggrine eiwit. Filaggrine ( oftewel: filament aggregating protein) heeft een belangrijke rol in de functie van de huid barrière. Filaggrine speelt een belangrijke rol in het dicht houden van de huid en ook als natuurlijke bevochtiger van de huid (zogenaamde “natural moisturizer) . Bij mutaties in dit gen ontstaat een droge huid en een verslechterde huidbarrière. De huid is hierdoor constant “lek”. Door dit verstoorde huid barrière kunnen bacteriën en virussen gemakkelijker van buitenaf de huid binnendringen maar vice versa ook water en voedingstoffen van binnenuit naar buiten ontsnappen. Waarschijnlijk hebben mensen met atopisch eczeem ook mutaties in andere genen die ook andere huidbarrière eiwitten aanmaken, maar dit wordt momenteel nog onderzocht. Verder zijn er aanwijzingen dat dit defect in de huidbarrière een ontstekingsreactie uitlokt bij eczeem, wat de klachten van roodheid, zwelling en jeuk kan verklaren. Het afweersysteem probeert hiermee het defect in de huid dus op te lossen maar veroorzaakt tegelijkertijd juist meer problemen voor de persoon met eczeem.

Wat zijn de klachten bij constitutioneel eczeem?

Constitutioneel eczeem komt in de Westerse maatschappij in toenemende mate voor. Vrouwen en mannen hebben een even groot risico om de ziekte te ontwikkelen. Ongeveer 70% van de patienten heeft familieleden met eczeem, astma of hooikoorts. Zoals gezegd beginnen de klachten meestal op de vroege kinderleeftijd, maar de eerste verschijnselen kúnnen zelfs bij mensen van 70 jaar of ouder ontstaan.

* roodheid : de ontsteking zorgt voor een versterkte doorbloeding van de huid
* eczeem jeukt altijd. Door te krabben wordt jeuk tijdelijk verlicht, maar op termijn ontstaat een ‘jeuk-krab-jeuk’ cyclus: door het krabben ontstaat nieuwe jeuk, waardoor weer meer gekrabt wordt etc. etc.
* eczeem-huid is droog en schilferend
* lichenificatie : door krabben ontstaat na verloop van tijd een verdikking van de huid en vergroving van de huidstructuren, dit wordt lichenificatie genoemd.

infectie
bacteriën kunnen zich op eczeem-huid beter vestigen dan op gezonde huid. Ook in krabwondjes kunnen bacteriën zich uitbreiden. Er ontstaan dan rode, oppervlakkige wondjes (erosies) waar geel wondvocht uitkomt. Dit wondvocht droogt vaak in tot gele korstjes. Een bacteriele infectie van eczeem wordt impetigenisatie genoemd. Bij bacteriële infecties kunnen ook puistjes ontstaan.

blaren
tijdens een acute verergering van het eczeem kunnen blaasjes of zelfs blaren ontstaan, deze zijn met helder vocht gevuld.

pigmentverandering
door wrijven in de ogen kan na verloop van tijd een donkere verkleuring van de oogleden optreden. Wanneer eczeem tot rust komt kunnen plekken van de huid waar het eczeem gezeten heeft lichter gekleurd zijn dan de normale huid ( hypopigmentatie ). Bij mensen met een donker huidtype kan er ook juist sprake zijn van een donkere verkleuring van de huid ( hyperpigmentatie ). Deze kleurveranderingen verdwijnen meestal in de loop van de tijd.

Werkt zinkzalf tegen eczeem?

De volgende leefregels kunnen u helpen om allergene en niet-allergene (irriterende factoren) te helpen beperken

1.Irriterende factoren voorkomen

2. Voedingsmiddelen en eczeem

• Het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen blijkt alleen zinvol bij kinderen onder de 5 jaar. Wanneer u merkt dat uw kind na inname van bepaalde voedingsmiddelen, zoals koemelk, kippeneiwit, vis of noten direct klachten krijgt van galbulten, darmkrampen, diarree of verergering van het eczeem, dan wordt een allergie op dit voedingsmiddel verdacht. Wanneer de klachten verdwijnen na het elimineren van deze voedingsmiddelen uit de voeding, dan is een allergie op dit middel waarschijnlijk aanwezig. Voor adviezen omtrent het uitvoeren van deze eliminatie-provocatietest kunt u het beste terecht bij de allergoloog.

3. Huisstofmijt reductie, saneringsadviezen

De onderstaande saneringsadviezen zijn vooral zinvol bij aangetoonde allergie op huisstofmijt. Oudere kinderen en volwassenen blijken daarbij het meest baat te hebben.

• Overdag ventileren slaapkamer (ramen openzetten), beddengoed openleggen.
• Gebruik als vloerbedekking geen tapijt in de slaap- of woonkamer, maar tegels, vinyl of laminaat.
• Het gebruik van allergeendichte hoezen voor matras, kussen en dekbed blijkt geen invloed te hebben op het beloop van het eczeem. Deze maatregel is alleen zinvol voor patiënten met klachten van verstopte neus, niezen en benauwdheid.
• Verminderen huidbacteriën (stafylokokken). Dit wordt aangeraden ook al zijn er klinisch geen tekenen van infectie. Door uw lichaam te wassen 1-3 X per week met een desinfecterende wasemulsie-of oplossing (bijv. Hibiscrub) kunt u de hoeveelheid Stafylokokken bacteriën op de huid verminderen.

5. Stress reductie

• Vermijd overmatige stress, en zoek voldoende ontspanning op.
• Ontspanningsoefeningen. Het is verstandig uw arts hulp te vragen indien er psychische problemen zijn. In sommige gevallen is de hulp van een psycholoog aan te bevelen.

Ernstig eczeem

prednison

meestal toegediend als ‘stootkuur’, dat wil zeggen dat enkele dagen een rlatief hoge dosis wordt gegeven, waarna het middel weer wordt gestopt. Wel moet dan een passend vervolgbeleid worden afgesproken.

ciclosporine

ciclosporine (Neoral ®) onderdrukt de immuunreactie die bij eczeem een belangrijke rol speelt. Het middel is vaak bijzonder effectief, maar kan slechts gedurende een beperkte tijd (meestal enkele maanden) worden toegepast. er zijn vele mogelijke bijwerkingen beschreven, waaronder bloeddrukstijging en nierproblematiek. Regelmatige controles van bloed en bloeddruk zijn noodzakelijk. Na stoppen kan het eczeem weer sterk terugkomen.

Eczeem reageert vaak goed op zonlicht. Veel mensen met eczeem hebben daarom in de zomer minder klachten van hun huidaandoening dan in de winter. Bij deze mensen kan ultravioletlicht therapie (PUVA of UVB) bij verergering van het eczeem soms uitkomst bieden.

dupilumab

een betrekkelijk nieuw geneesmiddel tegen ernstig eczeem is dupilumab. Het medicijn remt de receptor voor interleukine 4 en interleukine 13 op ontstekingscellen. Hierdoor wordt de ontsteking in de huid geremd. Dupilumab kan worden voorgeschreven aan patienten van 6 jaar en ouder die niet voldoende reageren op de gebruikelijke behandelingen. Het wordt in principe elke 2 weken toegediend per injectie. Dit medicijn is duur en daarom zijn er voorwaarden verbonden aan het voorschrijven hiervan. Uw dermatoloog kan nagaan of u in aanmerking komt voor het geneesmiddel.

tralokinumab

sinds het najaar van 2021 is tralokinumab in Nederland beschikbaar . Het remt interleukine 13 (IL-13). Dit eiwit speelt een belangrijke rol bij de ontsteking van de huid bij eczeem. Ook tralokinumab wordt per injectie toegediend, in principe 1x per 2 weken. Het medicijn is geregistreerd voor gebruik bij volwassen patienten met constitutioneel eczeem. Aan het voorschrijven zijn meestal voorwaarden verbonden vanwege de prijs van het geneesmiddel.