Hoe herken je huidkanker in je gezicht?

4 tips voor zelfonderzoek naar huidkanker

“Als dermatoloog doe ik niet anders dan de hele dag naar huidplekjes kijken. Voor mij is het dus makkelijk praten, want mijn oog is getraind op het snel herkennen van de vreemde eend in de bijt.” Dermatoloog Jan-Gert geeft je tips die hij mensen in de spreekkamer ook geeft.

1. Bekijk je lichaam eens per 3 maanden

Kom je vaak in de zon, ben je als kind regelmatig verbrand, heb je een lichte huid of heb je wel eens afwijkende huidplekjes gehad? Bekijk dan eens per 3 maanden kritisch je lichaam. Controleer of er nieuwe plekken bij gekomen zijn of dat bestaande plekken zijn veranderd. Als je een donkere huid hebt of altijd goed hebt gesmeerd met zonnebrand is regelmatige zelfcontrole minder nodig.

3. Controleer op ruwe bultjes, wondjes en bruine plekken

Let bij de controle vooral op de volgende plekken:

• nieuw ontstane rood-roze bultjes, soms met een ruwe korst erop
• wondjes die niet goed genezen
• bruine moedervlekken of bultjes die van vorm veranderen of meerdere kleuren krijgen (zoals bruin, zwart, rood, paars, blauw)
• nieuw ontstane ‘moedervlekken’ als je ouder bent dan 40 jaar

4. Ga op tijd naar je huisarts!

Misschien wel de belangrijkste tip: heb je verdachte plekjes of twijfel je, bezoek dan je huisarts of behandelend dermatoloog.

Huidkanker is vaak goed te behandelen, mits je er op tijd bij bent. Ga daarom naar de huisarts wanneer je huidkanker denkt te herkennen. Met een verwijzing van je huisarts kun je op korte termijn, meestal binnen een week, terecht bij DC Klinieken Groningen, Almere, Den Haag, Lairesse (Amsterdam) of Voorschoten. Maak op deze pagina een afspraak.

Ouderdomswratten

Foto’s van ouderdomswratten

Deze wratten kunnen in het begin jeuk veroorzaken. Ouderdomswratten kunnen niet kwaadaardig worden! Ouderdomswratten kunnen sterk wisselen van uiterlijk, van roze, geel, tot grijs, bruin en zwart. Dit maakt het soms moeilijk om het verschil te zien tussen een ouderdomswrat en een melanoom. Het helpt om het oppervlak van de wrat te voelen: een ouderdomswrat voelt een beetje stug/ruw/rasperig/vettig aan. Het is handig om dat gevoel te leren kennen, want een ouderdomswrat komt zelden alleen, het kunnen er tientallen worden.

Welke veranderingen kunnen wijzen op huidkanker?

Verandering

Praktische Uitleg

Een moedervlek hoort op volwassen leeftijd niet meer te groeien. Met name asymmetrische groei kan op kwaadaardigheid wijzen. Meet de moedervlek gewoon op met een huishoudcentimeter: groeit de moedervlek tot meer dan 5 millimeter doorsnede: laat er dan naar kijken. (Een moedervlek die altijd al 5 millimeter of meer was en niet verandert kan geen kwaad)

Nieuw ontstane moedervlek

Deze stip is 5 millimeter in doorsnede

Een nieuw ontstane moedervlek op volwassen leeftijd mag niet veel groter groeien dan 5 millimeter. Als hij toch groter wordt, ga dan naar de huisarts. Bij jongeren (tot 25-30 jaar) is het ontstaan van nieuwe moedervlekken acceptabel.

Kleurverandering van een moedervlek

(hetzij donkerder, hetzij bleker)

Een moedervlek hoort op volwassen leeftijd geen enkele verandering te tonen, ga naar de huisarts als de verandering na 3 weken nog bestaat.

Eigenschappen waaraan je een melanoom kan herkennen

De kans dat een moedervlek zich tot een melanoom ontwikkelt, is 1 op 1.000.000. Van elke miljoen goedaardige moedervlekken wordt er dus maar één een melanoom. Laat je door dit gegeven echter niet ontmoedigen alert te zijn op melanomen. Je kunt een melanoom herkennen aan:

1. Jeuk aan het oppervlak van de moedervlek
2. Stekende pijn van de moedervlek
3. Bloeden uit de moedervlek
4. Ontstaan van korstjes op de moedervlek
5. Wispelturige vorm & contouren
6. Aanzienlijke “Breslow-dikte” (dikte van de tumor)
7. Niet-symmetrische, rode omlijsting
8. Uitstulpingen (bobbelige moedervlek / “bloemkool-moedervlek”)
9. Groot oppervlak (> 8 centimeter in doorsnee)
10. Meerdere kleuren (niet egaal gepigmenteerd = atypisch)
11. Onrustigheid (groei & vormverandering)
12. Kleurverandering (bijv. van bruin naar rood)
13. Ontstaan van afwijkend gekleurde “stipjes” in de moedervlek

Ga bij één of meerdere van deze symptomen dus direct naar een huisarts of dermatoloog, al is het maar uit voorzorg!

Soorten huidkanker

Voorkomen en vroege opsporing blijven de beste manieren om je huid te wapenen tegen huidkanker. Daarom is het belangrijk dat je je huid leert kennen en bestaande moedervlekken en eventuele huidveranderingen in de gaten houdt. Streef ernaar om dat elke drie maanden te doen. Overweeg om foto's te maken van plekken waar je je zorgen over maakt, zodat je ze in de gaten kunt houden. Vraag een vriend of je partner om de gebieden te controleren die je misschien niet kunt zien, zoals de hoofdhuid, nek, billen en onderrug. Raadpleeg gelijk een arts als je iets verontrustends opmerkt. Een jaarlijkse controle bij de dermatoloog (zeker als je veel moedervlekken hebt) wordt ook aangeraden. Hoe herken je een melanoom of vroege huidkanker? Zo kan huidkanker eruitzien:

- Veranderingen
Dermatologen raden aan om te zoeken naar moedervlekken met een onregelmatige rand of variaties in kleur. Of moedervlekken die groot zijn (meer dan zes millimeter, ongeveer de grootte van een gummetje).

- Een sproet of moedervlek die is veranderd
Dit moet door een arts worden bekeken. Het kan een verandering in vorm, kleur of grootte zijn, of misschien wordt de vlek pijnlijk of jeukt deze. Natuurlijk kunnen al die dingen gebeuren zonder dat het huidkanker is, maar het is wel belangrijk om nu de plek te laten controleren.

- Een droge, schilferende plek of een zweer die niet geneest
Als je een plek hebt die maar blijft jeuken en korstvorming vertoont en steeds op dezelfde plek opduikt dan is dat geen goed teken. Let goed op bij een gebied dat herhaaldelijk bloedt zonder trauma, omdat dit een teken kan zijn van basaalcelcarcinoom. Als een pijnlijke of ongebruikelijke plek niet binnen drie tot vier weken is verdwenen, zoek dan medische hulp, want dit kan mogelijk duiden op huidkanker en dit wil je uiteraard uitsluiten.

- Een puistje dat maar niet weggaat
De levensduur van een puistje hoort maar een paar dagen tot maximaal drie weken te zijn. Als je iets hebt dat lijkt op een puistje, maar die niet weggaat, dan kan het een melanoom zijn.