Behandeling van Hyperpigmentatie bij Donkere Huid - Overzicht van Huidziekten en Oplossingen

7) Soorten pigmentvlekken

Op ons lichaam kunnen verschillende soorten pigmentvlekken voorkomen die op meerdere manieren kunnen zijn ontstaan. Het is belangrijk onderscheid te maken tussen de verschillende soorten pigmentvlekken om zo de beste routine te kunnen toepassen.

Dermatologische behandelingen – procedures die pigmentatie tegengaan

Chemische peelings

Een chemische peeling is één manier om hyperpigmentatie te verwijderen en nieuwe en gelijkmatig gepigmenteerde huid te laten verschijnen.

Bij chemische peelings wordt een zuurhoudende oplossing op het gezicht, de handen of voeten aangebracht met als doel de buitenste lagen van de huid te verwijderen. Door deze chemicaliën vormen zich blaren op de huid en laat de huid uiteindelijk los, waarbij een onderliggende nieuwe en gelijkmatig gepigmenteerde huid verschijnt.

Lasertherapieën

Lasertherapieën hebben grotendeels hetzelfde effect, maar zijn vaak nauwkeuriger, omdat de dermatoloog meer controle over de intensiteit van de behandeling heeft. Hierdoor worden de aangetaste gebieden met licht met een hoge energie ‘gebombardeerd’. De mildste behandelingen werken alleen in op de opperhuid (de buitenste huidlaag), terwijl intensievere behandelingen tot de diepst gelegen huidlagen kunnen doordringen.

Dermatologische behandelingen

Laserbehandelingen hebben hetzelfde effect als chemische peelings, maar de behandeling kan nauwkeuriger worden uitgevoerd.

Deze dermatologische behandelingen kunnen zeer effectief zijn tegen het verwijderen van pigmentvlekken/hyperpigmentatie, maar ze zijn duur en relatief ingrijpend. Omdat deze chemicaliën de huid kunnen irriteren, ontstekingen kunnen veroorzaken of zelfs de huid kunnen verbranden, veroorzaken zij mogelijk juist hyperpigmentatie na een ontsteking, vooral bij mensen met een donkerdere huid.

Huidziekten en de donkere huid

Huidziekten manifesteren zich vaak anders op een gepigmenteerde huid dan op een blanke huid. Ook kunnen gewoontes in verzorging bepaalde huidafwijkingen doen ontstaan of bijdragen aan de uitingsvorm ervan. Hoe manifesteren huidafwijkingen zich in een donkere huid en waarom is dit vaak anders in een donker getinte dan in een licht getinte huid?

In de donkere huid zijn de cellen steviger met elkaar verbonden. De huid is niet dikker, maar wel compacter. Hierdoor blijven blaasjes, bijvoorbeeld bij waterpokken, langer bestaan en kunnen ze op papels lijken. Het heeft ook tot gevolg dat krabben en wrijven, bijvoorbeeld van een jeukende eczeemplek, in een donkere huid eerder tot vergroving (lichenificatie) leidt, terwijl een lichte huid kapot gekrabd wordt.

Bij een donkere huid is roodheid (erytheem), een belangrijk kenmerk van inflammatoire huidafwijkingen, niet of nauwelijks zichtbaar. Erytheem lijkt grijs-paars in plaats van rood. Het is daarom belangrijk om de huid te voelen (palperen). Een ontstoken huid voelt warm en vaak iets verdikt aan.

In de donkere huid ontstaat sneller overmatig littekenweefsel (keloid), bijvoorbeeld na het maken van gaatjes in een oorlel voor het dragen van oorbellen. Keloid ontstaat vooral in het zogenaamde stola-gebied, dat reikt van de oorlellen tot aan de schouders, bovenarmen, bovenrug en borst.

Huidafwijkingen zijn in een donkere huid vaker rondom haarzakjes (folliculair) gerangschikt, vaker ringvormig (annulair) en er zijn vaker bultjes te zien (papuleus, bijvoorbeeld bij eczeem).

In een donkere huid treedt vaker pigmentverschuiving op dan in een lichte huid. Hyperpigmentatie treedt op als de epidermis dikker wordt en meer met pigment beladen cellen boven elkaar liggen, zoals bij lichenificatie. Hyperpigmentatie is een veel voorkomend probleem bij ontstekingen in de huid. Hierbij ‘lekt’ pigment de dermis (lederhuid) in doordat de ontsteking, bijvoorbeeld bij eczeem, de samenhang van het basaalmembraan verstoort. In de dermis wordt het pigment in bepaalde cellen (macrofagen) opgenomen en hierin kan het langdurig aanwezig blijven. Hypopigmentatie kan ontstaan door snelle afschilfering van de huid. Er is dan een grotere delingssnelheid van de keratinocyten bij een gelijkblijvende aanmaak van pigment. Dit wordt bijvoorbeeld gezien bij psoriasis. Door vocht tussen de cellen (spongiose) kan de overdracht van de melanosomen van melanocyt naar keratinocyt geblokkeerd worden, bijvoorbeeld bij eczeem en pityriasis alba. Ten derde kan de pigmentsynthese geremd worden, zoals bij pityriasis versicolor. Depigmentatie wordt gezien bij extreme afschilfering, zoals bij agressieve therapie van psoriasis. Ook zien we het als de melanocyt vernietigd wordt door auto-immuniteit (afbraak door het eigen afweersysteem) bij vitiligo of door toxische stoffen.

Conclusies

• Een donkere huid is beter beschermd tegen schade door uv-stralen vanwege de hoeveelheid pigment in de opperhuid en vanwege een compactere hoornlaag. Het is echter zo dat ook een donkere huid kan verbranden in de tropische zon als het kind in Nederland opgroeit.
• Patroonherkenning is anders in een donkere huid dan in een lichte huid.
• Het is van belang om het verschil in presentatie van constitutioneel eczeem te herkennen bij een kind met een donkere huid. De jeuk en de ernst van het eczeem moeten niet onderschat worden.
• Er zijn geen goede studies voorhanden die de medische behandeling van constitutioneel eczeem bij verschillende bevolkingsgroepen vergelijken. De medische behandeling verschilt niet wezenlijk bij kinderen met een donkere en kinderen met een lichte huid.
• Pigmentverschuivingen komen vaker voor in een donkere huid en kunnen tot een hulpvraag leiden. Inflammatoire huidafwijkingen leiden vaker tot hyperpigmentatie.
  

• Vraag altijd naar gewoonten met betrekking tot de verzorging van de huid en het haar.
• Geef extra aandacht aan uitleg over verzorging van de huid, therapietrouw en het te verwachten spontane beloop bij chronische huidafwijkingen.
• Benoem waar relevant de zorg hierover en de angst voor stigmatisatie.
• In de tropische zon zal ook het kind met de donkere huid zonbescherming moeten gebruiken.
• Wees bedacht op pigmentverschuivingen bij inflammatoire huidziekten.
• Zoek bij een donkere huid actiever naar inflammatoire huidziekten, zoals eczeem, door de huid ook goed te voelen.
• Behandel acne vroeg en afdoende en verwijs bij onvoldoende effect in een vroeg stadium.