Keelpijn en huiduitslag bij volwassenen - Oorzaken, Symptomen en Behandeling

Preventie

Tonsillitis (iStock / Aisylu Akhmadieva)

In het geval van een uitbraak van infectie moet antibiotische therapie op tijd gestart worden om het infectie-interval kort te houden. Er wordt geen verdere overdracht verwacht 24 tot 48 uur na de start van de antibioticatherapie.

Personen die aan roodvonk lijden, mogen een gemeenschapsvoorziening niet binnen, noch als verzorger, noch als persoon die verzorgd wordt. Opname is mogelijk vanaf de tweede dag van de antibioticatherapie als de persoon symptoomvrij is. In Oostenrijk is roodvonk een aangifteplichtige ziekte (epidemiewet, Bundesgesetzblatt nr. 186/1950, zoals gewijzigd). In Duitsland bestaat een meldingsplicht voor gemeenschapsvoorzieningen (§ 34 para. 6 IfSG ).

Bronnen

• S3-Leitlinie Halsschmerzen
• RKI-Ratgeber - Streptococcus pyogenes-Infektionen
• Bundesministerium für Soziales, Gesundheit, Pflege und Konsumentenschutz - Scharlach Informationen für medizinisches Fachpersonal Scharlach und andere Infektionen durch A-Streptokokken
• Windfuhr JP, Toepfner N, Steffen G, Waldfahrer F, Berner R. Clinical practice guideline: tonsillitis I. Diagnostics and nonsurgical management. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2016 Apr,273(4):973-87. doi: 10.1007/s00405-015-3872-6. Epub 2016 Jan 11. PMID: 26755048, PMCID: PMC7087627.
• Centor RM, Witherspoon JM, Dalton HP, Brody CE, Link K. The diagnosis of strep throat in adults in the emergency room. Med Decis Making. 1981,1(3):239-46. doi: 10.1177/0272989X8100100304. PMID: 6763125
• McIsaac WJ, White D, Tannenbaum D, Low DE. A clinical score to reduce unnecessary antibiotic use in patients with sore throat. CMAJ. 1998 Jan 13,158(1):75-83. PMID: 9475915, PMCID: PMC1228750.
• Willis BH, Coomar D, Baragilly M. Comparison of Centor and McIsaac scores in primary care: a meta-analysis over multiple thresholds. Br J Gen Pract. 2020 Mar 26,70(693):e245-e254. doi: 10.3399/bjgp20X708833. Erratum in: Br J Gen Pract. 2020 Apr 30,70(694):230. PMID: 32152041, PMCID: PMC7065683.
• Therapie entzündlicher Erkrankungen der Gaumenmandeln – Tonsillitis

Symptomen keelontsteking

Een acute keelontsteking komt plotseling opzetten en duurt meestal niet langer dan een week. Meestal bereiken de symptomen hun hoogtepunt na 2-3 dagen en nemen dan weer af. De hoest kan nog enkele weken aanhouden.

• droge keel
• keelpijn (kan ook uitstralen naar het oor)
• moeite met slikken
• schorre of hese stem, geleidelijk stemverlies (vooral bij laryngitis)
• gezwollen halsklieren
• rood en opgezwollen keelslijmvlies en keelamandelen
• moeilijke ademhaling (bij ontsteking van het strottenhoofd (laryngitis) door opzwelling van het strottenhoofd)
• loopneus, hoesten
• lage tot vrij hoge koorts
• soms hoofd- en spierpijn
• soms misselijkheid en braken
• moe en ziek gevoel

In ernstige gevallen kunnen de keelholte of de amandelen of beide zo opgezet raken dat er ademhalingsproblemen ontstaan. Soms ontstaat er een abces naast een amandel: een peritonsillair abces. Slikken veroorzaakt hevige pijn. De patiënt voelt zich ziek, heeft koorts en kenmerkend is dat hij de neiging heeft om zijn hoofd naar de kant van het abces te houden om de pijn te verminderen. Spasmen van de kauwspieren bemoeilijken het openen van de mond. Het abces drukt de amandel naar voren en het zachte gehemelte achter in de keel is rood en opgezwollen. Dan is opname in een ziekenhuis vereist. Een abces is zeldzaam bij kinderen, maar komt vaker voor bij jongvolwassenen.

Huiduitslag of huidziekte?

In de inleiding werd al aangegeven dat huiduitslag geen medische term is en er ook geen vaste definitie van bestaat. Het verschil tussen het begrip huiduitslag en huidziekten is dan ook niet heel scherp gedefinieerd, maar algemeen wordt geaccepteerd dat huidziekten in eerste instantie hun oorzaak vinden in de huid zélf. Sommige huidziekten kunnen soms zo snel opkomen en zulke grote huiddelen bedekken dat ze wel eens kunnen lijken op ‘huiduitslag’. Voorbeelden hiervan zijn psoriasis guttata, en pityriasis rosea. Ook sommige infecties kunnen wel eens worden aangezien voor huiduitslag, zoals bijvoorbeeld pityriasis versicolor (een oppervlakkige gistinfectie van de huid). Ook galbulten kunnen soms in korte tijd over een groot deel van de huid ontstaan en in die zin ook als een vorm van huiduitslag gezien worden.

Raadpleeg bij elke huiduitslag die u niet met zekerheid kunt herkennen uw (huis)arts! Dit geldt al helemaal voor vormen van huiduitslag die met algemene ziekteverschijnselen gepaard gaan!

Aan huiduitslag gerelateerde onderwerpen

Literatuur
Korman A et al: Viral exanthems: An update on laboratory testing of the adult patient. J Am Acad Dermatol. 2017 Mar,76(3):538-550
Keighley CL et al: Viral exanthems. Curr Opin Infect Dis. 2015 Apr,28(2):139-50