Lente en huidziekten - alles wat je moet weten

Zesde ziekte (Roseola infantum)

Pseudokroep (valse kroep) komt vooral voor bij kinderen van 6 maanden tot vijf jaar, meestal bij een verkoudheid. Een eerste aanval van pseudokroep is een beangstigende ervaring.
Een aanval verloopt bijna altijd op dezelfde manier. Het kind is niet ziek, soms alleen verkouden. Laat in de avond of vroeg in de nacht wordt het huilend wakker. Het kind is dan benauwd. Het inademen gaat moeilijk en gaat gepaard met een gierend geluid. Het kind heeft een luide blafhoest en is soms hees. Het kind heeft geen of nauwelijks koorts.
Pseudokroep wordt door een virus veroorzaakt. De slijmvliezen van de stembanden en bovenste luchtwegen raken ontstoken en zwellen op. Daardoor wordt het kind hees, gaat hoesten en krijgt moeite met inademen. Angst en huilen maken het ademhalen nog moeilijker.Het is een typische blafhoest, (gelijkt op het geluid van een zeehond) en de ademhaling heeft een piepend geluid bij inademen.

Roodvonk (Scarlatina) is een felle keelontsteking veroorzaakt door een bacterie (streptokokken). Roodvonk kan op elke leeftijd voorkomen, maar vooral bij kleuters.
Het begint met plotse hevige koorts en keelpijn. De amandelen zijn gezwollen en ontstoken. Vaak ook hoofdpijn en soms braken. Na enkele dagen verschijnen in de hals en de oksels kleine rode puntjes die zich geleidelijk aan over het hele lichaam verspreiden. Heel typisch is de dikke, aardbeirode tong. Na 1 tot 3 weken treedt vervelling van de handpalmen en voetzolen op.
De ziekte geneest spontaan na enkele dagen zonder restletsels. Eventueel kan de arts antibiotica voorschrijven.
Er bestaat geen vaccin tegen deze ziekte.

Mazelen (Morbilli)

Symptomen
De incubatieperiode (van het moment van besmetting totdat er ziekteverschijnselen optreden) is acht tot veertien dagen.
• De symptomen lijken op die van een zware verkoudheid: een loopneus, hoesten, niezen, ontstoken ogen, zere keel en hoge koorts (tot 40°C).
• Daarnaast kunnen symptomen als neusbloeden, misselijkheid en diarree optreden.
• Rond de derde dag gaat de temperatuur van uw kind omlaag en verschijnen er kleine witte, op zoutkorreltjes lijkende vlekjes in de mond.
• Op de vierde of vijfde dag verschijnt de eerste huiduitslag. Eerst in de vorm van kleine, iets opgezette rode vlekjes op het voorhoofd en achter de oren. Deze vlekjes verspreiden zich geleidelijk aan over de rest van het lichaam, behalve over de armen en benen. Naarmate de uitslag zich verder verspreidt, worden de vlekjes groter en vloeien ze in elkaar over.
• Rond de zesde dag begint de uitslag af te nemen. Na een week zijn alle symptomen meestal verdwenen.

Complicaties van mazelen zijn onder andere encefalitis (herseninfectie), longontsteking, oorontsteking, enz.

De huid is vlekkerig rood-paars verkleurd. In ernstiger gevallen is er ook sprake van blaartjes en oppervlakkige wondjes.

Probeer als U aanleg heeft voor wintertenen de huid zo goed mogelijk tegen de kou te beschermen. Draag in de winter ruime, isolerende schoenen met dikke sokken. Zorg voor goede handschoenen. (zie ook tips tegen wintertenen)

Er zijn verschillende ‘behandelingen’ bedacht om wintertenen te bestrijden. Zo wordt er soms gewerkt met wisselbaden (afwisselend koud en warm water) in een poging de bloedvoorziening in de tenen te verbeteren. In veel gevallen werken deze baden helaas juist averechts.

Warmtesmeermiddelen (die meestal glycolsalicylaat, capsicum of methylnicotinaat bevatten) kunnen worden geprobeerd maar het effect is meestal zeer beperkt. Dit geldt ook voor nifedipine tabletten. Voorkomen van de klachten door het lichaam goed warm te houden is dus verreweg het beste…

Handige links

Literatuur
Souwer IH et al: Nifedipine vs Placebo for Treatment of Chronic Chilblains: A Randomized Controlled Trial. Ann Fam Med. 2016 Sep, 14(5): 453–459 (volledig artikel).

Bof (Parotitis epidemica)

Symptomen
• lichte tot hoge koorts,
• hoofdpijn, spierpijn, keelpijn, pijn bij het kauwen.
• aangezichtspijn,
• zwelling van de oorspeekselklier (bij de kaakhoek),
• zwelling van de slapen of kaak.

Bof kan ernstige complicaties veroorzaken, zoals meningitis, een ontsteking van de zaadballen (orchitis), wat kan leiden tot steriliteit, ontsteking van de eierstokken wat zeer zelden voorkomt, ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis), de schildklier, het hart, de lever, pijn in een van de grote gewrichten en tijdelijke nierfunctiestoornissen zijn meer zeldzame complicaties, die meestal geen ernstige gevolgen hebben. Er bestaat een verhoogd risico op een miskraam als een zwangere vrouw tijdens de zwangerschap bof oploopt.

Behandeling
De symptomen verdwijnen meestal binnen 1-2 weken. Vermits het een virusinfectie is, hebben antibiotica geen zin.
De behandeling is voornamelijk gericht op verlichting van de symptomen maar niet op genezing van de ziekte.
• Eventueel een pijnstiller
• Warme kompressen tegen de zwelling kunnen verzachtend werken.
• Vloeibaar voedsel
• Rust houden en extra veel drinken.

Verhaal uit het centrum

Dermatoloog-klinisch farmacoloog Martijn van Doorn gaat onderzoek doen naar personalized medicine bij ontstekingsziekten van de huid. ‘Wij willen nog specifieker, liefst per patiënt nauwkeurig, gaan uitzoeken welke therapie voor hem of haar geschikt is.’

Wat doet het Centrum voor Zeldzame Huidziekten?

In ons centrum behandelen we zeldzame huidziekten bij kinderen en volwassenen. Wij spreken van zeldzame ziekte wanneer het minder dan 1 op de 2000 mensen treft.

Wat willen we bereiken?

Het centrum voor zeldzame huidziekten heeft de volgende doelen:

• Gespecialiseerde patiënt-gerichte zorg verlenen.
  Om dit te bereiken werken verschillende specialismen nauw samen binnen ons centrum.
• Wetenschappelijk onderzoek
  Zo willen we meer te leren over het ontstaan van zeldzame huidziekten en de zorg voor mensen met een zeldzame huidaandoening verder verbeteren.
• Zorgprofessionals opleiden.
  Dit doen we door kennis over zeldzame huidziekten te delen met zorgverleners binnen en buiten het Erasmus MC.
• Samenwerken met patiëntenorganisaties.
  Wij delen kennis en expertise met patiëntenorganisaties zodat we samen de bewustwording over zeldzame huidaandoeningen kunnen vergroten.

Wat maakt dit centrum bijzonder?

In ons centrum werken verschillende specialisten nauw samen om de best mogelijke zorg te leveren aan patiënten met zeldzame huidziekten. Wij streven ernaar om elke patiënt zorg op maat te bieden.

Waterpokken of windpokken (varicella)

Symptomen
De eerste verschijnselen doen zich gewoonlijk twee tot drie weken na de besmetting voor. Bij een kind zijn de verschijnselen meestal vrij licht:
- koorts,
- hoofdpijn
- huiduitslag op de romp die zich verspreidt naar het gezicht en de hoofdhuid. De plekjes ontwikkelen zich tot duidelijk zichtbare blaasjes, die vervolgens uitdrogen en korstjes vormen. Gedurende de eerste dagen komt de huidslag in drie tot vier 'golven' op. De blaasjes kunnen erg jeuken, maar als het kind ze niet openkrabt, vallen de korstjes later af zonder littekens achter te laten.

Symptomen
Rode hond begint vaak met een verkoudheid. De symptomen die twee tot drie weken na de besmetting optreden zijn onder meer:
• plotseling opkomende uitslag, eerst in het gezicht, later over het hele lichaam. De vlekjes hebben een bleekroze kleur en jeuken niet.
• korts
• gezwollen klieren
• pijn en zwellingen in de gewrichten (artritis) of oogbindvliesontsteking (conjunctivitis)

Behandeling
Rodehond is voor jonge kinderen een vrij onschuldige aandoening. De vlekjes verdwijnen na enkele dagen spontaan en er treedt zelden hoge koorts op. Verzorg het kind als bij een flinke verkoudheid. Geef het veel te drinken. Uw kind mag gewoon naar school. Meld de besmetting op school of op het kinderdagverblijf zodat andere ouders gewaarschuwd kunnen worden over een mogelijke besmetting.
Als niet-immune vrouwen tijdens de eerste drie maanden van hun zwangerschap met rodehond worden besmet, is er tachtig procent kans dat de baby daarvan gevolgen ondervindt. Baby’s van wie de moeder tijdens de zwangerschap besmet is geraakt met rodehond, kunnen geboren worden met afwijkingen aan of misvorming van de ogen, het hart of de oren.