Steun en informatie voor mensen met constitutioneel eczeem

Droge huid

Een droge tot zeer droge huid is een van de kenmerken van c onstitutioneel eczeem. Een droge huid is gevoeliger voor invloeden van buitenaf. Daarom bestaat de basisbehandeling van eczeem uit tweemaal daags smeren met een middel dat de droge huid minder droog maakt. Die middelen zijn er in verschillende vormen: zalf, (vette) crème, gel, lotion en badolie. We noemen ze voor het gemak ook wel 'basiszalven'.

Een droge eczeemhuid is niet in staat om zelf vocht vast te houden en om voldoende huidvet aan te maken. Waarom dat zo is, weet men nog niet exact. Wel weten we dat het kan komen door de genetische aanleg, waarbij een gen dat zorgt voor een soepele huid niet goed werkt (het filaggrine gen).

Dat de eczeemhuid van zichzelf droog is, wisten we al. Maar, de huid kan door omstandigheden, bij ieder mens, droger worden. Het verwijderen van de natuurlijke vetlaag door douchen met heet water en het gebruik van zeep, heeft een nog meer uitdrogend effect. Ook droge lucht in de winter, de wind, bepaalde medicijnen (diuretica/plasmedicatie), andere aandoeningen (verminderd actieve schildklier) en ouder worden kunnen droge huid veroorzaken en dus de al droge eczeemhuid nog meer uitdrogen.

Preventie

Huidklachten worden zelden gezien als een reden om uit te vallen

Vooralsnog wordt naar geld gezocht om dit voor elkaar te krijgen. “We willen de effecten van preventief beleid nader onderzoeken. We willen dan weten wat er na vijf jaar met onze adviezen is bereikt. En of het dan lukt om het tij te keren: kunnen deze maatregelen voorkomen dat een werknemer patiënt wordt?”

Het is vaak heel moeilijk om mensen te vragen preventieve maatregelen te nemen. Rustemeyer: “We verwachten van hen een voortijdige gedragsverandering vóór ze probleem gaan ervaren. Daar zijn mensen niet goed in. Daarom willen we graag die beroepsopleidingen bezoeken. Ons doel is dat die uiteindelijk preventieve maatregelen gaan opleggen. Een goed voorbeeld: professionele schilders dragen tegenwoordig allemaal handschoenen, omdat hen dat bij de opleiding is geleerd.”

* Wil je de webinar ‘Werk en eczeem’ terugkijken? Ga naar https://ap.lc/FDoLY.

VMCE - GAAF! maart 2024

Een complete GAAF! lezen? Dat kan met dit inkijkexemplaar. Of ontvang GAAF! elk kwartaal door nu lid te worden van de VMCE. Je hebt dan ook toegang tot het gehele archief van GAAF!.

Overzicht corticosteroïdzalven en klassen

Voor nauwkeurig smeren met corticosteroïdzalf kan de vingertopmethodiek worden gebruikt. Uitgangspunt van deze methodiek is dat met een tube met een opening van 5 mm een streepje zalf/crème wordt gelegd op het bovenste kootje van de wijsvinger van een volwassene, een vingertopeenheid (VTE). Dat is ongeveer een halve gram zalf/crème. Deze hoeveelheid is voldoende voor het insmeren van beide zijden van een volwassen hand, ongeveer 300 vierkante centimeter. Dat ziet er zo uit:

Afbouwschema bij verergering

Soms wordt het eczeem erger. En lukt het niet (meer) om met een smeerschema met tussenpozen de eczeemklachten nog voldoende onder controle te houden. In overleg met de arts kan dan besloten worden om tijdelijk een afbouwschema toe te passen. Dat betekent dat je begint met elke dag smeren met corticosteroïdzalf, om dat daarna weer af te bouwen. Zo kom je weer tot een smeerschema met tussenpozen.

Hierbij een voorbeeld van zo'n afbouwschema. In dit geval om af te bouwen naar 'alleen in het weekend'. Maar er zijn ook andere varianten. Welk schema voor jou geschikt is gebeurt in overleg met de arts.

Let op: een afbouwschema als in dit voorbeeld mag alleen worden toegepast op voorschrift en aanwijzing van een arts, met daarbij duidelijke instructie en begeleiding.

Gebruik van corticosteroïdzalf

Veel mensen zijn in eerste instantie huiverig om corticosteroïdzalven te gebruiken. Dat is op zich begrijpelijk, maar met goede begeleiding en juist gebruik zijn ze veilig en kunnen er heel goede resultaten worden behaald. Essentieel is het juiste gebruik.

Vraag bij de voorschrijvend arts altijd alle details omtrent het gebruik. Hoe vaak? Op het hele lichaam of alleen de eczeemplekken? Hoe dik/dun? Hoe lang? De aanwijzing ‘tweemaal daags dun aanbrengen’, zoals vaak op het etiket te lezen is, is echt niet voldoende. Een aantal dingen om op te letten:

De klassenindeling: 1 (zwak) tot 4 (zeer sterk).
Klassen 1 en 2 mogen zonder meer bij een kind worden toegepast. Gebruik niet meer dan 30 gram per week bij kinderen jonger dan 2 jaar. In deze leeftijd wordt klasse 3 alleen voorgeschreven bij een ernstige verergering van het eczeem. Bij kinderen van 2 jaar en ouder is het maximal 60 gram voor klassen 1 en 2, en niet meer dan 50 gram voor klasse 3. Bij volwassenen is er geen maximum gebruik aan klasse 1 middelen. Voor klassen 2 en 3 is dat niet meer dan 100 gram per week. Voor klasse 4 geldt een maximum van 50 gram per week.

Smeren met tussenpozen
Bij langduriger gebruik van corticosteroïdzalf is het belangrijk om te smeren met tussenpozen. Dat worden ook wel stopdagen genoemd. Dat kan op verschillende manieren, op aanwijzing van de arts. Voorbeelden daarvan zijn 'een aantal dagen wel, een aantal dagen niet', 'om de dag', of 'alleen in het weekend'. Lukt het niet om het eczeem in toom te houden met stopdagen, dan is het verstandig dit te bespreken met de arts.

Eerst hoog, dan laag
Het kan soms raadzaam zijn om eerst met een hogere klasse te beginnen. Als het eczeem onder controle is kun je een klasse lager gaan.