Wat is atopisch eczeem?

Wat is eczeem?

Wanneer je eczeem hebt is je huid ontstoken. Je kunt het volgende zien aan de huid:

• Roodheid,
• Bultjes,
• Blaasjes,
• Schilfers,
• Korsten.

Als je lang genoeg eczeem hebt of vaak genoeg krabt, zie je dat de huid dikker en de huidlijnen grover worden. Dit zie je sneller bij de donkere huid.

Eczeem gaat vaak gepaard met jeuk. Bij jonge kinderen kun je dit zien doordat ze met hun hoofd in jouw borst gaan wrijven of schuren.

Er bestaan verschillende types eczeem. Hieronder in de tekst bedoel ik met eczeem “atopisch of constitutioneel eczeem”. Dit type komt het meest voor bij kinderen.

Wat kun je doen tegen eczeem?

Om de stad weer te beschermen tegen toekomstige invallers, kunnen de bewoners beslissen om de muren te maken en te versterken.

Je houdt eczeem dus het beste in bedwang door de huid sterk te maken en te houden. Bij atopisch eczeem zal de huid echter een zwakke plek kunnen blijven…

Algemeen gezien zijn er drie manieren om eczeem te verminderen.

1: Invetten voor een sterke en soepele huid

Om een écht droge huid weer vocht te geven, kun je het beste een zalf gebruiken. Oliën en lotions zijn vaak slechter in dit klusje. Zij blijven vaak óp de huid zitten of ze drogen de huid nog meer uit. Een uitzondering is de behaarde hoofdhuid. Daar gebruik je het liefst een lotion tussen al die haren. Crèmes gebruik je als de huid een beetje droog is.

Er zijn héél veel verschillende crèmes en zalven te koop. Het gemakkelijkste is om een te kiezen zonder parfum of alcohol. Een paar voorbeelden zijn:

• cetomacrogol,
• vaseline-lanette,
• koelzalf.

Kijk ook welke je het fijnst vindt ruiken en smeren. Het is belangrijk dat jij het fijn vindt omdat jij gaat smeren en de zalf gaat ruiken. Wat voor de een werkt, hoeft niet voor een ander te werken.

Je mag zo vaak als je wil smeren met een crème en zalf, behalve als het hormonen bevat (zie Ontsteking remmen van de huid). Thuisarts.nl heeft ook een filmpje gemaakt over hoe je het beste een kinderhuid insmeert.

Soms kan het fijn zijn om na het invetten een beschermende strakke laag eroverheen te doen. Daarom dragen sommige kinderen en volwassenen een strakke legging en shirt na het insmeren. Er bestaat zelfs een krabpak. Deze kledinglaag zorgt ervoor dat je de huid minder kapot krabt en dat de zalf beter inwerkt. VMCE heeft extra tips bij het gebruikt van middelen tegen droge huid.

Wat is het atopisch syndroom?

Het atopisch eczeem vormt een onderdeel van het “atopisch syndroom” . Hieronder vallen ook astma (benauwdheid en piepen), hooikoorts (verstopte neus, tranende ogen, niezen) en voedingsallergie (bijvoorbeeld voor pinda’s of noten) Vaak heeft de patiënt één of meerdere familieleden met één of meerdere van deze vier ziektebeelden. Het is inmiddels duidelijk dat een kind met atopisch eczeem ook later klachten kan krijgen van hooikoorts, astma of voedingsallergie. Andersom is het ook mogelijk. Een kind die op jonge leeftijd al symptomen heeft van hooikoorts of astma kan later ook eczeem ontwikkelen.

1. ERFELIJKHEID

Atopisch eczeem is genetisch bepaald en kan daarom niet worden genezen. De aanleg voor atopisch eczeem wordt erfelijk overgedragen en kan al snel na de geboorte tot uiting komen. Studies tonen aan dat er niet één maar meerdere genen (= dit zijn stukjes erfelijk materiaal gelegen op de chromosomen ) gerelateerd zijn aan het ontstaan van atopisch eczeem. Zeker één deze genen is betrokken bij de opbouw van de huid barrière. Andere genen spelen een rol bij het ontstaan van het overgevoelig afweersysteem bij eczeem.

Mutatie filaggrine eiwit. Een deel van de patiënten met atopisch eczeem heeft een mutatie in het gen die verantwoordelijk is voor het aanmaken van filaggrine eiwit. Filaggrine ( oftewel: filament aggregating protein) heeft een belangrijke rol in de functie van de huid barrière. Filaggrine speelt een belangrijke rol in het dicht houden van de huid en ook als natuurlijke bevochtiger van de huid (zogenaamde “natural moisturizer) . Bij mutaties in dit gen ontstaat een droge huid en een verslechterde huidbarrière. De huid is hierdoor constant “lek”. Door dit verstoorde huid barrière kunnen bacteriën en virussen gemakkelijker van buitenaf de huid binnendringen maar vice versa ook water en voedingstoffen van binnenuit naar buiten ontsnappen. Waarschijnlijk hebben mensen met atopisch eczeem ook mutaties in andere genen die ook andere huidbarrière eiwitten aanmaken, maar dit wordt momenteel nog onderzocht. Verder zijn er aanwijzingen dat dit defect in de huidbarrière een ontstekingsreactie uitlokt bij eczeem, wat de klachten van roodheid, zwelling en jeuk kan verklaren. Het afweersysteem probeert hiermee het defect in de huid dus op te lossen maar veroorzaakt tegelijkertijd juist meer problemen voor de persoon met eczeem.

Behandeling constitutioneel eczeem

Oké, je weet nu meer over constitutioneel eczeem. Maar de grote vraag is natuurlijk: hoe kom je er in vredesnaam weer vanaf? Helaas is eczeem chronisch. Helemaal genezen zal de huid daarom niet. Maar je kunt wel degelijk zorgen dat het eczeem rustiger wordt.

Er zijn meerdere stappen die je hiervoor kunt nemen. Het riedeltje 'niet te lang of te heet douchen', 'uitlokkende factoren vermijden' en 'de juiste producten smeren' ken je inmiddels wel. En hebben tot nu toe waarschijnlijk weinig opgeleverd. Met onderstaande stappen hoop ik je meer praktische tips en voorbeelden te geven:

Tip 1. Vermijd cosmetica die eczeem verergeren

Ik schrik soms echt als ik de etikettering van een 'anti-eczeem' product lees. Veel producten zitten namelijk vol met stoffen die iemand met eczeem juist niet zou moeten smeren. Eigenlijk doet geen één huidtype er goed aan deze producten te smeren.

Heel belangrijk is het om dit soort irriterende stoffen te vermijden. Want ze lokken irritaties uit en zo ook ontstekingsreacties. Merken die ik in ieder geval niet op een eczeem huid zou smeren, zijn producten van de volgende merken: Kiehl's, Rituals, Weleda, Dr. Hauschka, Lush, Garnier, Kneipp, Origins, Nivea en Dove.

Benieuwd welke producten je nog meer beter niet kunt smeren? Houd dan de Sproetonline Instagram pagina in de gaten! Iedere week plaats ik een story over een cosmetica product of merk die je beter kunt laten staan.

Tip 2. Smeer de juiste huidverzorgingsproducten

Gelukkig zijn er ook genoeg producten die de symptomen wél kunnen verminderen. Kies hierbij het liefste voor een product die je huid hydrateert, beschermt én kalmeert. Op die manier pak je namelijk zowel het constitutioneel eczeem aan als je droge huid. Een win-win!

Hoe ontstaat eczeem?

Verschillende factoren spelen een rol bij het ontstaan van eczeem. Constitutioneel eczeem wordt veroorzaakt door een complexe interactie van genen en omgevingsfactoren waarbij het immuunsysteem betrokken is. 1,2

De kans op het ontwikkelen van eczeem is groot wanneer één of beide ouders atopisch zijn (allergisch of gevoelig reageren op een niet levensbedreigende stof). Hierbij kan een bepaalde genmutatie in de huidcellen ervoor zorgen dat de huidbarrière verstoord raakt.

Bepaalde prikkels en stoffen uit de omgeving zorgen voor een overgevoelige reactie van de huid. Deze reactie kan een erfelijke component hebben, maar dat hoeft niet. De huid reageert bijvoorbeeld op warmte, transpiratie, droge lucht, wol of acryl, bepaalde voedingsmiddelen, huisstofmijt, zeep of chemicaliën in schoonmaakmiddelen. Ook kunnen er bepaalde factoren zijn die de kans op het ontstaan van eczeem kunnen vergroten.

Een verstoorde huidbarrière

Een verstoorde huidbarrière zorgt ervoor dat de huid meer vocht verliest en uitdroogt. 2 Daardoor is de huid minder goed beschermd en vatbaarder voor irriterende stoffen en allergenen. Deze kunnen de huid binnendringen waarna ontsteking en een overactieve immuunrespons volgt. 1 Het immuunsysteem ziet de onschuldige stof als indringer en reageert hier overdreven op. Stoffen als histamine komen vrij en zijn verantwoordelijk voor de typische eczeemklachten.

Eczeem en het darmmicrobioom

Een evenwichtig darmmicrobioom is ook van belang voor een gezonde huid. Mensen met constitutioneel eczeem hebben een lagere diversiteit van goede darmbacteriën en een grotere doorlaatbaarheid van de darm. 3

Goede darmbacteriën zoals Bifidobacterium en Lactobacillus hebben een beschermende werking bij ontstekingsziekten van de huid waaronder eczeem. Bifidobacterium bacteriën produceren korteketenvetzuren als butyraat die een gunstig effect hebben op de huidbarrière door het verminderen van ontstekingsfactoren. 4