Effectieve Crèmes ter Preventie en Behandeling van Huidkanker

CHECK - Ja, zonnecrème is nuttig, maar studies over huidkankerpreventie zijn eerder verdeeld

De stad Hasselt kondigde enkele weken geleden aan dat het opnieuw drie verdeelpalen met zonnecrème zal aanbieden. De Limburgse provinciehoofdstad doet dat naar eigen zeggen omdat het de mensen bewust wil maken van de schadelijke effecten van te veel uv-straling en het voorkomen van melanoom, een vorm van huidkanker.

Een gearchiveerde versie van onderstaand bericht vind je hier terug.

In een uitzending van het Vier-programma "Viva la feta" zei de Nederlandse mediafiguur Martien Meiland onlangs dan weer dat hij zelf nooit smeert omdat dat "allemaal commercie" is.

Hoe zien actinische keratosen eruit?

Meestal voelen mensen de actinische keratose vaak eerder dan dat ze deze zien. Het voelt dan steeds op dezelfde plek ruw aan en op een gegeven moment ontstaan er harde schilfers. Vaak zijn er meerdere plekjes te zien. Ze zijn dan huidkleurig, rood of bruin van kleur. De grootte kan variëren van enkele millimeters tot enkele centimeters.

In het begin zijn de plekjes beter te voelen dan te zien. Mensen met actinische keratosen geven vaak aan dat op dezelfde plek steeds opnieuw harde schilfers ontstaan. Soms zijn de plekjes gevoelig als ze aangeraakt worden. Vaak zijn er meerdere plekjes te zien. Daarnaast zijn er soms ook andere tekenen van zonneschade te zien aan de huid, zoals rimpels, zonnevlekken (lentigo solaris) of een dunne huid.

Soorten huidkanker

Er bestaan verschillende vormen van huidkanker. Hieronder vind je de 5 meest voorkomende soorten terug.

Melanoom verwijderen

De behandeling van kwaadaardige huidtumoren hangt af van de noden van zowel de huidkanker en van het individu. Er zijn een aantal verschillenden behandelopties. Deze worden in een multidisciplinair oncologisch consult besproken waarbij artsen uit verschillende disciplines de juiste behandeling voor de patiënt bespreken. De verschillende behandelingen die gebruikt kunnen worden om een melanoom te verwijderen zijn de volgende:

• Chirurgie
• Radiotherapie
• Chemotherapie
• Geïsoleerde ledemaatperfusie
• Immunotherapie

Bij chirurgie verwijderen ze eerst het melanoom door de tumor en eventueel het stukje huid rond de tumor weg te snijden. Hoeveel ze wegsnijden hangt af van de grootte en dikte van de tumor. Wanneer dit een groot oppervlak is, voeren ze een huidtransplantatie uit omdat de wonde niet dichtgenaaid kan worden.

Wanneer er voor radiotherapie wordt gekozen, bestralen ze het gedeelte van de huid waar de tumor zit. Dit kan ook een opvolgbehandeling zijn na de chirurgische verwijdering van de tumor. Op deze manier worden kwaadaardige cellen vernietigd.

Chemotherapie wordt voornamelijk gebruikt als de tumor vrij dik is omdat dit het risico op uitzaaiingen verhoogt. De chemo remt het ziekteproces af en vermindert de klachten.

Wanneer een melanoom al sterk ontwikkeld is en op de huid van een arm of een been voorkomt, kan worden beslist om een zeer intensieve behandeling te gebruiken. Geïsoleerde ledemaatperfusie is een behandeling waarbij de bloedsomloop naar het arm of het been wordt afgesloten om dan het lichaamsdeel te “wassen” met chemotherapeutische geneesmiddelen. De dosissen liggen dan veel hoger omdat ze geen andere organen kunnen beschadigen doordat het lichaamsdeel dat ermee behandeld wordt, afgesloten is van de rest van het lichaam.

Gepersonaliseerd mRNA-vaccin

Het gaat om een gepersonaliseerd vaccin, zegt Smits. "Per patiënt hebben ze de eigenschappen van de kankercellen onderzocht. Zo werd het immuunsysteem aangestuurd om specifiek de kankercellen van die patiënt te herkennen en aan te vallen."

De coronaperiode heeft ons veel geleerd: daardoor komt het gebruik van vaccins als kankerbehandeling nu in een stroomversnelling

Daarnaast is het, net als het Covid-19-vaccin, een mRNA-vaccin. "De coronaperiode heeft de overheden en onderzoekers veel geleerd over de effecten van mRNA-vaccins. Daardoor komt het gebruik van de vaccins als kankerbehandeling in een stroomversnelling."

Deze studie spitst zich toe op huidkanker, maar ook andere vormen van kanker kunnen in de toekomst met een dergelijk vaccin behandeld worden.

"Het heeft het potentieel om veel kankertypes te kunnen behandelen. Deze bedrijven zijn ook een groot onderzoek gestart naar longkanker, en ook BioNTech heeft al mooie resultaten gepubliceerd over pancreaskanker."

Hasselt plaatst opnieuw palen met gratis zonnecrème in centrum om huidkanker te voorkomen

Maar in hoeverre kloppen al die beweringen en is de afkeer van zonnecrème terecht? "Er heerst onder wetenschappers een wereldwijde consensus dat zonnecrèmes werken bij het voorkomen van verbranding en verschillende types huidkanker", zegt uv-experte van de Stichting tegen Kanker Brigitte Boonen. uv is een afkorting voor ultraviolet, dat is een elektromagnetische straling die de zon afgeeft.

Boonen legt uit hoe de meeste zonnecrèmes bestaan uit een mix van chemische uv-filters of mineralen die ook ultraviolet licht blokkeren. "Die laatste categorie is eigenlijk de beste omdat die het zonlicht niet absorbeert en niet in de huid dringt", zegt ze. "Het nadeel is dat die over het algemeen iets moeilijker smeerbaar is en een witte, goed zichtbare film op de huid achterlaat. Niet veel mensen kiezen daarom voor een crème op basis van mineralen."

Een minerale zonnecrème herken je wanneer zinkoxide en titaniumoxide op de ingrediëntenlijst staan.

Wanneer smeer ik best?

Wil dat zeggen dat de andere crèmes mogelijk niet werken en door chemische toevoegingen schadelijk zijn? Vorige zomer haalde Johnson & Johnson nog enkele van haar zonnecrèmes uit de handel, omdat er sporen van benzeen, een stof die onder andere ook terug te vinden is in sigaretten en brandstof, in werden teruggevonden. Het ging wellicht om een productiefout in de fabriek, benzeen is namelijk geen vast onderdeel van zonnecrèmes.

Bovendien werden de sporen voornamelijk teruggevonden in spuitbussen die zogenoemde aerosolen verspreiden. Over de veiligheid van aerosolcrème, zeker bij kinderen, is nog niet voldoende onderzoek, zo bevestigt Boonen. Bovendien toont ander onderzoek aan dat minstens één minuut sprayen noodzakelijk is om voldoende bescherming te krijgen, iets wat veel mensen niet doen.

Twee controversiële stoffen die wél in de meeste, smeerbare zonnecrèmes zitten, zijn de chemische uv-blokkers oxybenzone en octinoxaat. De Amerikaanse staat Hawaï verbood vier jaar geleden crèmes met deze stoffen in, omdat ze bij afwassing in de zee mogelijk schadelijk kunnen zijn voor de kostbare koraalriffen.

Dat is ook de conclusie van de Amerikaanse Food and Drug Administration die zegt dat producten die onder de drempelwaarde van 0,5 nanogram per milliliter crème zitten, voor minder dan 1 op de 100.000 mensen schadelijk kan zijn. Hetzelfde geldt voor nanodeeltjes zinkoxide die in verschillende crèmes werden teruggevonden. Het is nog niet geweten welke effecten langdurig gebruik heeft, maar ook hier oordeelde de Europese Commissie dat smeren voorlopig veiliger is dan niet smeren. Zonnecrème wordt in België ook aan een strenge controle van de FOD Volksgezondheid onderworpen.