Effectief dieet voor eczeem - Voedingsrichtlijnen en tips

Voedingsmiddelen die eczeem triggeren

Hoewel huisartsen atopisch eczeem niet vaak in verband brengen met voedingsmiddelen, komt dit toch steeds meer voor. Steeds meer mensen kampen immers met een voedselallergie of voedselintolerantie.

Het eczeem ontstaat in dit geval door een speciale reactie van het immuunsysteem op bepaalde voedingsmiddelen. Hierdoor treedt er, meestal tussen de 6 en 24 uur na het nuttigen van het voedselmiddel, een uitbraak van het eczeem op.

Lactose en transvetten

Ten eerste zijn zuivelproducten een bekende oorzaak van eczeem. Veel mensen zijn namelijk lactose-intolerant. Verder is het ook wetenschappelijk bewezen dat het verminderen van de inname van zuivel de kwaliteit van de huid aanzienlijk verbetert. Tenslotte zit melk ook nog eens vol hormonen waar niet iedereen even goed tegen kan.

Vermijd verder ook transvetten. Transvetten zijn vetten die tijdens het chemisch verwerken van onverzadigde vetten ontstaan. Transvetten vind je niet alleen in boter of margarine, maar ook in bewerkte voedingsmiddelen zoals varkensvlees, hamburgers en snacks.

Transvetten verzwakken het immuunsysteem. Hierdoor krijgt je lichaam hogere ontstekingswaarden en wordt de kans op allergieën en eczeem groter.

In bewerkte voedingsmiddelen zitten trouwens ook enorm veel toegevoegde suikers. Met suiker moet je ook oppassen. Te veel suiker zal je insuline niveau enorm doen stijgen, wat op zijn beurt weer tot ontstekingen en eczeem zal leiden. Daarom zijn chips, frisdranken en suikerrijke koekjes ook zeer slecht eten voor eczeem.

Voedingstips bij huidklachten

Hieronder volgen diverse tips die belangrijk zijn bij huidklachten.
1) Eet verse voeding en v ermijd transvetten, gehydrogeneerde vetten, bewerkte voedingsmiddelen, kant- en klaar maaltijden, eten uit ‘pakjes en blikjes’.
2) Neem voldoende vet (omega vetzuren). Vermijd zoveel mogelijk geharde vetten, omdat deze vetten zijn gehydrogeneerd. Dit is een speciale bewerking die de meeste plantaardige oliën ondergaan zodat ze geschikt zijn voor bakken en braden. Dit gebeurt door de vetten om te zetten van een vloeibare naar een vaste vorm.

Gehydrogeneerde vetten zitten bijna overal in, van pindakaas, koekjes, crackers, en gebak tot chips en pizza. Lees daarom goed de etiketten van voedingsmiddelen. Vermijd ook transvetzuren die voortkomen uit gebakken vetten en oliën en voorkomen in margarine, gebak, snacks en chips.

Kies liever voor vette vis die gezonde vetten bevat voor het voeden van de huid en slijmvliezen. Of kies voor noten en zaden die niet verhit en ongezouten zijn. Wissel af tussen biologisch gepeld hennepzaad, chiazaad, (on)gebroken lijnzaad en pompoen-, zonnebloem en pijnboompitten. Ook hennep-, lijnzaad- of walnootolie kunt u, zonder deze te verhitten, gebruiken.
3) Drink voldoende(Bron)water. Drink voldoende (bron)water per dag (gemiddeld 35 ml per kg lichaamsgewicht) om de huid te hydrateren. Vermijd het drinken van frisdranken. Deze dranken bevatten veel (kunstmatige) suikers en plegen daardoor mineralenroofbouw op het lichaam.
4) Eet grote porties verse biologische groenten. Eet minimaal 500 gram biologische groenten per dag. Een makkelijke manier om aan deze hoeveelheid groenten te komen, is in de vorm van gepureerde groentesoep of groentesappen. Eet daarnaast drie stuks fruit per dag voor voldoende vezels, als voeding voor de darmflora. Vermijd fruit zoals banaan, citrusvruchten, kersen, abrikozen en ananas, deze kunnen de eczeem verergeren.
5) Neem voldoende zwavelhoudende aminozuren voor de opbouw van de huid. Kies voor plantaardige eiwitten zoals tofu, tempé, peulvruchten en verse noten. Als u vlees eet, kies dan voor biologisch (hormoonvrij) vlees of gevogelte zoals schapen- en rundvlees, kip en kalkoen. Voor eiwitten uit zuivel kunt u kiezen voor geiten-, schapen- of sojayoghurt.

Wat is eczeem?

Eczeem is een ontstekingsreactie van de huid die zich uit in roodheid, kleine blaasjes, schilfering, zwelling, rode bultjes, korstjes en jeuk. Ongeveer 10-20% van de kinderen en 3-5% van de volwassen heeft een vorm van eczeem. (Bron)

Bij eczeem is de huidbarrière verstoord. Dit zorgt ervoor dat de huid minder goed vocht vast houdt, sneller uitdroogt en daardoor minder goed beschermt tegen schadelijke stoffen van buitenaf. De huid wordt droog en schilferig.

De volgende factoren zijn van invloed op de huid en eczeem:

• erfelijkheid,
• klimaatfactoren, zoals droge lucht,
• darm- en huidbacteriën,
• ziekte, stress en emotionele spanning,
• huidverzorging.

Het is de hoogste tijd voor de behandeling van eczeem. Met onderstaande 25+1 tips willen we u op de goede weg helpen. Ten bate van uzelf en/of uw kind.

(Tekst gaat verder na de foto.)

Tekort aan vetzuren bij eczeem

De relatie tussen essentiële (onverzadigde) vetzuren en eczeem is bekend. Het is duidelijk dat een tekort in het dieet aan het omega-6 vetzuur linolzuur – en niet het omega-3 vetzuur alfa-linoleenzuur – leidt tot deze huidaandoening. [5-8]

Bij deze vorm van eczeem is een versnelde deling van keratinocyten (de “hoorncellen” van de huid) gevonden [9] evenals een verlies van de normale ondoordringbaarheid van de huid voor water samen met afwijkende hoorncellen en een verhoogde aanmaak van sterolesters. [10]
Onderzoek toonde aan dat volwassenen met een ernstige stoornis in de vetopname, of zij die parenterale voeding (volledigde voeding per infuus) kregen zonder onverzadigde vetten, eczeem ontwikkelden. [11]

Zie voorgaande adviezen in deel 2 van dit artikel voor meer informatie over voeding voor een gezonde huid, als basis voor de behandeling van eczeem. Daarnaast zijn er een aantal stappen die men kan nemen, die specifiek gelden bij eczeem.

Eczeem en voeding: wat kun je beter niet eten

Eczeem en voeding kunnen dus nauw met elkaar verbonden zijn. Naast bepaalde allergenen kunnen ook andere voedingsmiddelen een rol spelen in verergering van eczeemklachten doordat ze een effect hebben op ontstekingsreacties in het lichaam.

Bewerkte en geraffineerde voeding

Het beste is om bewerkte en geraffineerde voeding zoveel mogelijk te vermijden. Dit soort voedingsmiddelen bevatten weinig vitaminen, mineralen, antioxidanten en vezels, en juist een grote hoeveelheid ongezonde vetten, suikers en voedseladditieven.

Voeding rijk aan omega 6

Met ons westerse voedingspatroon krijgen we meer dan het dagelijks advies aan linolzuur (een omega 6-vetzuur) binnen en te weinig omega 3. 6 De verhouding tussen deze twee onverzadigde vetzuren is vaak uit balans wat een nadelig effect kan hebben op het immuunsysteem. 7

Bronnen van omega 6 zijn plantaardige oliën en vetten zoals zonnebloemolie, koolzaadolie, maisolie en margarine, vlees en bewerkte voedingsmiddelen (kant-en-klaar producten).

Nachtschade groente bij eczeem

Hoewel groenten veel goede voedingsstoffen bevatten, kan het eten van bepaalde soorten ongunstig zijn bij eczeem. Een survey-onderzoek suggereert dat nachtschade groenten – zoals tomaten, paprika, aubergine, pepers en witte aardappelen – eczeemklachten kunnen verergeren. 8 Dit zou te wijten zijn aan solanine, een stofje dat in deze groenten zit. Meer onderzoek hiernaar is echter nog nodig.

Histaminerijke voeding en de huid

Histamine maken we niet alleen zelf aan maar krijgen we ook via onze voeding binnen. Een teveel kan zorgen voor een overactieve afweerreactie met huiduitslag als gevolg. Een histamine-vrij dieet kan de klachten van constitutioneel eczeem verminderen. 9

Een histamine-vrij dieet is praktisch onmogelijk omdat het in veel voedingsmiddelen voorkomt. Daarom is een histamine-arm dieet beter toe te passen. Hierbij beperk je bepaalde voedingsmiddelen zoals varkensvlees, verschillende kazen, zuivel, groenten als tomaten en spinazie, alcohol, suiker, chocolade en bepaalde soorten citrusfruit.

Hoe ontstaat eczeem?

Verschillende factoren spelen een rol bij het ontstaan van eczeem. Constitutioneel eczeem wordt veroorzaakt door een complexe interactie van genen en omgevingsfactoren waarbij het immuunsysteem betrokken is. 1,2

De kans op het ontwikkelen van eczeem is groot wanneer één of beide ouders atopisch zijn (allergisch of gevoelig reageren op een niet levensbedreigende stof). Hierbij kan een bepaalde genmutatie in de huidcellen ervoor zorgen dat de huidbarrière verstoord raakt.

Bepaalde prikkels en stoffen uit de omgeving zorgen voor een overgevoelige reactie van de huid. Deze reactie kan een erfelijke component hebben, maar dat hoeft niet. De huid reageert bijvoorbeeld op warmte, transpiratie, droge lucht, wol of acryl, bepaalde voedingsmiddelen, huisstofmijt, zeep of chemicaliën in schoonmaakmiddelen. Ook kunnen er bepaalde factoren zijn die de kans op het ontstaan van eczeem kunnen vergroten.

Een verstoorde huidbarrière

Een verstoorde huidbarrière zorgt ervoor dat de huid meer vocht verliest en uitdroogt. 2 Daardoor is de huid minder goed beschermd en vatbaarder voor irriterende stoffen en allergenen. Deze kunnen de huid binnendringen waarna ontsteking en een overactieve immuunrespons volgt. 1 Het immuunsysteem ziet de onschuldige stof als indringer en reageert hier overdreven op. Stoffen als histamine komen vrij en zijn verantwoordelijk voor de typische eczeemklachten.

Eczeem en het darmmicrobioom

Een evenwichtig darmmicrobioom is ook van belang voor een gezonde huid. Mensen met constitutioneel eczeem hebben een lagere diversiteit van goede darmbacteriën en een grotere doorlaatbaarheid van de darm. 3

Goede darmbacteriën zoals Bifidobacterium en Lactobacillus hebben een beschermende werking bij ontstekingsziekten van de huid waaronder eczeem. Bifidobacterium bacteriën produceren korteketenvetzuren als butyraat die een gunstig effect hebben op de huidbarrière door het verminderen van ontstekingsfactoren. 4