Eczeem door Antibiotica - Oorzaken, Symptomen en Behandelingen

Overzicht corticosteroïdzalven en klassen

Voor nauwkeurig smeren met corticosteroïdzalf kan de vingertopmethodiek worden gebruikt. Uitgangspunt van deze methodiek is dat met een tube met een opening van 5 mm een streepje zalf/crème wordt gelegd op het bovenste kootje van de wijsvinger van een volwassene, een vingertopeenheid (VTE). Dat is ongeveer een halve gram zalf/crème. Deze hoeveelheid is voldoende voor het insmeren van beide zijden van een volwassen hand, ongeveer 300 vierkante centimeter. Dat ziet er zo uit:

Rosacea behandeling: waarom pillen en crèmes op doktersvoorschrift niet meer werken op lange termijn… en uiteindelijk zelfs gevaarlijk zijn

Rosacea is een vervelende huidaandoening die wordt gekenmerkt door rode, ontstoken plekken op het gezicht, vaak vergezeld van pijnlijke bultjes en puistjes.

Artsen schrijven vaak antibiotica-pillen, hormooncrèmes en andere middelen voor om de ontsteking en de symptomen van rosacea te onderdrukken.

Hoewel deze middelen op korte termijn verlichting kunnen bieden, kunnen ze op lange termijn meer kwaad dan goed doen bij langdurig gebruik.

Antibiotica-pillen en/of antibiotica-crèmes worden vaak voorgeschreven om de bacteriële infectie te verminderen waarmee rosacea vaak gepaard gaat.

Het probleem is echter dat langdurig gebruik van antibiotica kan leiden tot resistentie van bacteriën. Dit betekent dat ze niet langer gevoelig zijn voor antibiotica en infecties dus moeilijker te behandelen zijn.

Hormooncrèmes (corticosteroïden) worden soms voorgeschreven om de roodheid en ontsteking van rosacea te verminderen.

Het probleem met deze crèmes is tweeledig: ze maken de huid dunner en de bloedvaten zwakker. Hierdoor wordt de huid kwetsbaarder voor beschadiging en infecties.

Kuurtjes met pillen of crèmes op recept verbeteren misschien een of meer van de symptomen van rosacea, maar veroorzaken of verergeren tegelijkertijd weer andere (huid)problemen.

Sterker nog: ze zijn gevaarlijk op lange termijn.

Uiteindelijk keert de rosacea altijd terug, maar dan in heviger mate. De rosacea-patiënt probeert wanhopig de ene kuur na de andere, in de ijdele hoop dat het volgende middel wel blijvend effectief is.

“Schrijf nooit en te nimmer corticosteroïden voor aan rosacea-patiënten!”

Al in 1973 (!) waarschuwden Dr. Kligman (Universiteit Philadelphia, Dermatologie) en Dr. Plewig (Universiteit München) in hun boek “Acne & Rosacea” voor het gebruik van corticosteroïden bij rosacea.

“Door gebruik ontstaat al snel steroïde-acne. Het oppervlak is dan bezaaid met dikke puistjes, stevige knobbeltjes, en zelfs mee-eters. Het gezicht wordt vlammend rood, vol schilfers en puistjes.”

“Steroïde-acne is een ‘vermijdbare aandoening’ die naast huidschade ook ernstig ongemak en pijn met zich meebrengt. Het stoppen met de steroïdebehandeling gaat onvermijdelijk gepaard met verslechtering van rosacea, een zware ervaring voor patiënt en arts”, aldus Kligman en Plewig.

Los van alle huidproblemen kunnen de hormonen in deze crèmes het hormonale evenwicht in het lichaam verstoren, wat kan leiden tot andere gezondheidsproblemen.

Hoe wordt het behandeld?

Het gebruik van cosmetische cremes dient te worden gestopt.Wanneer ter plekke van de periorale dermatitis hormooncremes worden gebruikt, is het belangrijk dat daarmee wordt gestopt. Wanneer vrij sterke hormooncremes worden toegepast is het verstandig niet acuut te stoppen, maar de huid te ontwennen door eerst minder sterke hormooncremes te smeren.
In veel gevallen is het stoppen van de cosmetica of hormooncremes voldoende om de periorale dermatitis te genezen. Indien dit echter niet gebeurt kan uw arts een antibiotica-kuur voorschrijven (bijvoorbeeld tetracycline).
Lokale antibiotica (in creme- of gelvorm) zijn soms ook effectief gebleken in de behandeling van periorale dermatitis (o.a. metronidazol, clindamycine).

– geen cosmetica gebruiken die de huid ‘afsluiten’, gebruik eventueel een milde kalmerende crème.
– de huid dagelijks goed reinigen met water en een huidvriendelijke zeep.
– geen sterke hormooncremes gebruiken in het gelaat.

handige links

literatuur
Tempark T et al: Perioral dermatitis: a review of the condition with special attention to treatment options. Am J Clin Dermatol. 2014 Apr,15(2):101-13

Gebruik van corticosteroïdzalf

Veel mensen zijn in eerste instantie huiverig om corticosteroïdzalven te gebruiken. Dat is op zich begrijpelijk, maar met goede begeleiding en juist gebruik zijn ze veilig en kunnen er heel goede resultaten worden behaald. Essentieel is het juiste gebruik.

Vraag bij de voorschrijvend arts altijd alle details omtrent het gebruik. Hoe vaak? Op het hele lichaam of alleen de eczeemplekken? Hoe dik/dun? Hoe lang? De aanwijzing ‘tweemaal daags dun aanbrengen’, zoals vaak op het etiket te lezen is, is echt niet voldoende. Een aantal dingen om op te letten:

De klassenindeling: 1 (zwak) tot 4 (zeer sterk).
Klassen 1 en 2 mogen zonder meer bij een kind worden toegepast. Gebruik niet meer dan 30 gram per week bij kinderen jonger dan 2 jaar. In deze leeftijd wordt klasse 3 alleen voorgeschreven bij een ernstige verergering van het eczeem. Bij kinderen van 2 jaar en ouder is het maximal 60 gram voor klassen 1 en 2, en niet meer dan 50 gram voor klasse 3. Bij volwassenen is er geen maximum gebruik aan klasse 1 middelen. Voor klassen 2 en 3 is dat niet meer dan 100 gram per week. Voor klasse 4 geldt een maximum van 50 gram per week.

Smeren met tussenpozen
Bij langduriger gebruik van corticosteroïdzalf is het belangrijk om te smeren met tussenpozen. Dat worden ook wel stopdagen genoemd. Dat kan op verschillende manieren, op aanwijzing van de arts. Voorbeelden daarvan zijn 'een aantal dagen wel, een aantal dagen niet', 'om de dag', of 'alleen in het weekend'. Lukt het niet om het eczeem in toom te houden met stopdagen, dan is het verstandig dit te bespreken met de arts.

Eerst hoog, dan laag
Het kan soms raadzaam zijn om eerst met een hogere klasse te beginnen. Als het eczeem onder controle is kun je een klasse lager gaan.