Eczema zonder jeuk - Oorzaken, Behandeling en Preventie

Hoe vaak komt atopisch eczeem voor?

In geïndustrialiseerde landen komt atopisch eczeem voor bij 5-15% van de kinderen en bij 1-3% van de volwassenen. Geschat wordt dat ongeveer 400.000 mensen in Nederland deze huidaandoening hebben. Atopisch eczeem begint al meestal in de eerste 6 levensmaanden, maar kan in principe op iedere leeftijd beginnen. Ongeveer 75% van de patiënten is jonger dan 20 jaar. Geschat wordt dat 3-5% van alle kinderen atopisch eczeem heeft. Het eczeem kan gedurende een betrekkelijk korte tijd aanwezig zijn, maar ook chronisch blijven bestaan. Bij sommige mensen verdwijnt het om vervolgens veel later weer terug te keren.

Jazeker. Ook baby’s kunnen eczeem krijgen, al na een paar weken tot maanden. Op babyleeftijd wordt atopisch eczeem ook wel “dauwworm” genoemd.

Wat is Eczeem en Hoe Vaak Komt het Voor?

Eczeem is een huidprobleem waar je rode, jeukende plekken van krijgt. Het zorgt vaak voor een droge huid die pijn kan doen. Veel mensen hebben er last van. Kinderen krijgen het vaker dan volwassenen.

Soms gaat het weg als ze groter worden. Eczeem kan komen en gaan, en sommige dingen zoals stress of bepaald eten kunnen het erger maken.

Vezelrijke voeding: Hoe krijg je genoeg binnen?

Eten met veel vezels is goed voor je huid. Deze vezels zitten in planten en helpen bij eczeem.

• Eet elke dag groenten en fruit. Kies voor verschillende kleuren, zoals groene broccoli of rode appels. Zo krijg je veel soorten voedingsstoffen binnen.
• Probeer volle granen te eten. Denk aan bruin brood, havermout of zilvervliesrijst in plaats van witte versies.
• Neem bonen en linzen mee in je maaltijd. Ze bevatten niet alleen vezels maar ook eiwitten.
• Snack op noten en zaden. Ze zijn makkelijk mee te nemen en geven snel energie.
• Lees labels op etenswaren. Kijk of er echt vezels in zitten en hoeveel.

Hoe ontstaat een jeukende huid bij eczeem?

Uit studies is gebleken dat tijdens ontstekingsprocessen, zoals eczeem, bepaalde stoffen vrijkomen die zogenaamde ‘jeukzenuwen’ prikkelen. Vervolgens sturen de ‘jeukzenuwen’ deze prikkels naar de hersenen die het waarnemen als ‘jeuk’. Je huid begint te jeuken en je hersenen geven door dat je moet krabben om het te stoppen.

Vicieuze cirkel

Het krabben geeft in eerste instantie verlichting, maar veroorzaakt daarna meer jeuk. Je gaat nog meer krabben, waardoor je huid beschadigd raakt en vatbaarder is voor ‘indringers’ zoals bacteriën en schimmels. Er ontstaan nieuwe beschadigingen, irritaties en/of infecties waardoor de jeuk verergert. Er ontstaat een vicieuze cirkel: je hebt jeuk, je krabt, je krijgt weer jeuk, je krabt weer enzovoort.

Uit studies is gebleken dat tijdens ontstekingsprocessen, zoals eczeem, bepaalde stoffen vrijkomen die zogenaamde ‘jeukzenuwen’ prikkelen. Vervolgens sturen de ‘jeukzenuwen’ deze prikkels naar de hersenen die het waarnemen als ‘jeuk’. Je huid begint te jeuken en je hersenen geven door dat je moet krabben om het te stoppen.

Vicieuze cirkel

Het krabben geeft in eerste instantie verlichting, maar veroorzaakt daarna meer jeuk. Je gaat nog meer krabben, waardoor je huid beschadigd raakt en vatbaarder is voor ‘indringers’ zoals bacteriën en schimmels. Er ontstaan nieuwe beschadigingen, irritaties en/of infecties waardoor de jeuk verergert. Er ontstaat een vicieuze cirkel: je hebt jeuk, je krabt, je krijgt weer jeuk, je krabt weer enzovoort.

Uitgebreide jeuk zonder zichtbare huidafwijkingen

Dit is een vorm van jeuk waarbij het een uitdaging kan zijn om de oorzaak boven water te krijgen. De eerste vraag is: zijn er inderdaad helemáál geen huidafwijkingen zichtbaar, of zijn ze misschien heel subtiel?

Is de huid aan de droge kant? Droge huid alléén kan al flinke jeuk veroorzaken. Goed invetten met onderhoudszalf (vaseline, cetomacrogolzalf, lanette zalf of koelzalf) zou dan de oplossing kunnen zijn.

Heeft u vroeger constitutioneel eczeem gehad? Een nieuwe opvlamming van constitutioneel eczeem kan soms heel subtiel zijn met relatief weinig roodheid, maar intussen wel heel veel jeuk veroorzaken. Ook hier is een vettende zalf van belang, eventueel gecombineerd met een ontstekingsremmende zalf.

Zijn er mensen in de omgeving die ook jeuk hebben? Een schurft-infectie geeft enorm veel jeuk (vooral ’s nachts) en soms zijn in het begin van de infectie de schurftgangetjes helemaal niet zo opvallend. Kijk vooral goed tussen de vingers: zijn daar wellicht subtiele gangetjes zichtbaar?

Als er geen huidafwijkingen te zien zijn is het belangrijk om ook andere oorzaken te overwegen:

Bent u niet lang geleden met een nieuw geneesmiddel begonnen? Ook dit zou de oorzaak van de klachten kunnen zijn. Vaak gaat een reactie op geneesmiddelen gepaard met een huiduitslag, maar dat hoeft niet altijd…

Bent u misschien zwanger? Ook tijdens de zwangerschap komt uitgebreide jeuk zonder duidelijke huidafwijkingen wel voor. Soms wordt de jeuk veroorzaakt door een leverprobleem, maar dat hoeft niet. De gynaecoloog of verloskundige zal zeker bloedonderzoek bij u laten doen als u jeuk heeft.

Ook de ouderdom kan tot een jeukende huid leiden. Soms komt dit door uitdroging van de huid (want op oudere leeftijd wordt er minder talg aangemaakt), maar ook zonder uitdroging kan de oudere huid intens jeuken. Bij een oudere persoon met jeukklachten mag echter niet te snel gedacht worden dat het ‘de ouderdom wel zal zijn’. Andere oorzaken moeten altijd worden uitgesloten!