Eczeem Onder Voetzool - Oorzaken, Symptomen en Behandelingsopties

Wat zijn de klachten bij dyshidrotisch eczeem?

Een aanval van dyshidrotisch handeczeem begint typisch met het vrij plotseling ontstaan van groepjes diep in de huid gelegen gespannen blaasjes die met helder vocht gevuld zijn. Soms zijn de blaasjes slechts speldeknop groot, maar soms ontstaan ook grotere blaasjes die met elkaar kunnen samenvloeien tot blaren van wel 1-2 cm groot. Wanneer er sprake is van vele grotere blaasjes wordt er gesproken van pompholyx.
Er is meestal weinig felle roodheid van de huid.

De klachten bestaan aanvankelijk uit lichte jeuk of branderig gevoel. De blaasjes drogen meestal vanzelf in, hetgeen de huid stug kan maken. Soms leidt deze stugge huid tot de vorming van pijnlijke kloven. Als de blaasjes ingedroogd zijn schilferen deze geleidelijk af. De hele cyclus van het begin van de blaasjes tot het einde van het afschilferen duurt ongeveer 4 weken. Niet zelden ontstaat in de laatste fase weer een nieuwe episode met blaasjes.
Soms gaat het eczeembeeld over in een vorm van handeczeem met langdurig schilferen en kloven van de handpalmen.

Palmpel

In veel gevallen van dyshidrotisch handeczeem staan de blaasjes niet op de voorgrond. Hier treedt de schilfering op zónder dat de blaasjes aanwezig of duidelijk zichtbaar zijn geweest: deze vorm van handeczeem wordt ook wel ‘palmpel‘ genoemd. De medische term hiervoor is ‘dyshidrosis lamellosa sicca‘ genoemd.

Hoe ziet blaasjeseczeem eruit ?

We zien sterk jeukende heldere blaasjes en soms zelfs grote blaren in de handpalmen, tussen de vingers en/of voetzolen en tenen. Er worden 4 klinische vormen onderscheiden.

1. Acute vormen
– Pompholyx. Acute ontstane “uitbraak” van stevige blaasjes en blaren aan de handpalmen, zijkanten van de vingers en soms ook aan de voetzolen. Meestal is het beeld symmetrisch. Meestal voorafgegaan door jeuk- of zelf pijnklachten. Kleinere blaasjes vloeien samen tot grotere blaren. Binnen 2 tot 3 weken drogen de blaasjes en blaren in waarbij de huid flink gaat vervellen. Deze vorm wordt vaak gezien bij (jonge) volwassenen en minder bij ouderen. Ook treedt het vaker op in de lente- en zomermaanden.
– “Ide” reactie op een huidinfectie. Rode jeukende blaasjes aan de zijkanten van de vingers en handpalmen als een uiting van een overgevoeligheidreactie op een infectie elders in de huid. De bekendste voorbeeld is een schimmelinfectie aan de tenen of voet (= zwemmerseczeem). Ook een ernstige schimmelinfectie aan de voeten op zich kan hierbij eruitzien als blaasjeseczeem.
De acute vormen kunnen gecompliceerd worden door een bacteriële infectie waarbij zelfs een wondroos kan ontstaan. De patiënt klaagt dan over meer pijn en er ontstaan puskopjes en gele korstjes. Bij wondroos is er roodheid, pijn, zwelling aan het aangedane gebied en eventueel koorts.

Wat te doen tegen eczeem op de voeten?

Eczeem op je voeten kun je op verschillende manieren behandelen. Wat werkt, hangt af van het type eczeem dat jij hebt en waar dit door veroorzaakt wordt. Probeer dit dus te achterhalen. Deze tips kunnen helpen tegen eczeem op de voeten:

Heb je al van alles geprobeerd, maar wordt het eczeem op of onder je voeten niet minder? Maak dan een afspraak bij je huisarts.

Eczeem op je voeten kun je op verschillende manieren behandelen. Wat werkt, hangt af van het type eczeem dat jij hebt en waar dit door veroorzaakt wordt. Probeer dit dus te achterhalen. Deze tips kunnen helpen tegen eczeem op de voeten:

Heb je al van alles geprobeerd, maar wordt het eczeem op of onder je voeten niet minder? Maak dan een afspraak bij je huisarts.

Wat is de oorzaak van dyshidrotisch eczeem?

De oorzaak is, ondanks veel onderzoek, niet duidelijk. Er zijn wel verschillende ‘verdachte’ uitlokkende factoren die als mogelijke oorzaak worden genoemd. De meest bekende zijn:

aanleg voor constitutioneel eczeem
mensen die als kind veel last hebben gehad van constitutioneel eczeem (eczeem in de plooien van knieen en ellebogen en gezicht) of nog steeds dit eczeem hebben, zouden mogelijk een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van dyshidrotisch eczeem.

metalen in de voeding/ drinkwater
in sommige onderzoeken is bij mensen met een nikkelallergie een relatie gelegd tussen de inname van grote hoeveelheden nikkel en handeczeem. Ditzelfde geldt voor het metaal chroom. Bij een normaal dieet is een relatie tussen handeczeem en nikkel of chroom vrijwel uitgesloten.

schimmelinfecties
een schimmelinfectie (meestal aan de voeten) kan aanleiding geven tot een beeld van dyshidrotisch eczeem aan de handen. De manier waarop deze ‘reactie op afstand’ of autoeczematisatie ontstaat is nog niet geheel opgehelderd. Het loont echter zeker de moeite om in het geval van een dyshidrotisch eczeem aan de handen een lokale schimmelinfectie elders op het lichaam te behandelen, ook al geeft deze geen klachten.

onbekend
helaas wordt, ondanks adequaat onderzoek, bij 80% van de mensen met een dyshidrotisch handeczeem nooit een oorzaak van het eczeem gevonden.

Hoe voorkom ik dyshidrotisch handeczeem?

Zoals u heeft gelezen wordt bij 80% van de patiënten met dyshidrotisch eczeem nooit een oorzaak aangetroffen. Dit betekent echter niet dat we helemaal niets kunnen doen om een nieuwe ‘aanval’ te voorkomen.
Het is bij het voorkomen van handeczeem van groot belang dat de huid van de handen in een goede conditie verkeert. Het regelmatig ‘invetten’ van de handen om uitdroging te voorkomen en het beschermen van de handen tegen irriterende stoffen d.m.v. handschoenen, is erg belangrijk. Overleg met uw huisarts, dermatoloog en/of bedrijfsarts welke maatregelen u kunt treffen in de woon- en werkomgeving om de kans op het voortdurend terugkeren van dyshidrotisch handeczeem te verkleinen.

handige links

Literatuur
Veien NK: Acute and recurrent vesicular hand dermatitis. Dermatol Clin. 2009 Jul,27(3):337-53

Auteur: Dr R.L. van Leeuwen, dermatoloog, Alrijne Ziekenhuis Leiden

Laatste update: 4 juli 2020