Behandeling en verzorging van eczeem op de oogleden - alles wat je moet weten

Hoe vaak komt atopisch eczeem voor?

In geïndustrialiseerde landen komt atopisch eczeem voor bij 5-15% van de kinderen en bij 1-3% van de volwassenen. Geschat wordt dat ongeveer 400.000 mensen in Nederland deze huidaandoening hebben. Atopisch eczeem begint al meestal in de eerste 6 levensmaanden, maar kan in principe op iedere leeftijd beginnen. Ongeveer 75% van de patiënten is jonger dan 20 jaar. Geschat wordt dat 3-5% van alle kinderen atopisch eczeem heeft. Het eczeem kan gedurende een betrekkelijk korte tijd aanwezig zijn, maar ook chronisch blijven bestaan. Bij sommige mensen verdwijnt het om vervolgens veel later weer terug te keren.

Jazeker. Ook baby’s kunnen eczeem krijgen, al na een paar weken tot maanden. Op babyleeftijd wordt atopisch eczeem ook wel “dauwworm” genoemd.

Systemische bijwerkingen door corticosteroïden voor de huid

Bij het gebruik van grote hoeveelheden zware corticosteroidcremes (zoals clobetasol) ineens, kan soms de hoeveelheid hormoon die door de huid in het lichaam opgenomen wordt zo groot zijn dat er nadelige effecten voor het hele lichaam zich kunnen voordoen. Dit betreft dan:

Veel mensen zijn ongerust over de mogelijke bijwerkingen van lokale corticosteroiden. Overzichten van mogelijke bijwerkingen die in de bijsluiter beschreven staan en beschrijvingen zoals bij de voorgaande vraag maken dat mensen huiverig zijn om hormoonzalven toe te passen.Wanneer u de aanwijzingen van uw arts en de bijsluiter volgt is er echter weinig reden om bevreesd te zijn voor bijwerkingen.

Enkele regels die uw arts mogelijk zal adviseren:

– smeer corticosteroïden niet vaker dan is voorgeschreven
– smeer niet gedurende een lange periode achter elkaar want:
– langdurig smeren geeft meer kans op bijwerkingen
– bij langdurig smeren neemt het effect van de zalf af
– wanneer bij één keer per dag smeren een verbetering van de huidaandoening is verkregen, smeer dan enkele dagen per week achterelkaar één keer per dag en gun dan de huid weer enkele dagen ‘rust’. Informeer bij uw arts of het verstandig is om vervolgens te stoppen met het corticosteroid of om over te stappen op een minder sterk preparaat of het sterk werkende middel slechts 2 keer per week te smeren op de plaatsen waar de te behandelen huidklachten meestal optreden.
– wanneer bij kinderen langdurige behandeling met (sterkere) corticosteroiden nodig is zal de behandelend arts mogelijk de kinderarts vragen de lengteontwikkeling van het kind te controleren.
– spreek met uw huisarts of dermatoloog in alle gevallen van tevoren goed af hoe u de creme of zalf moet gebruiken!

Wat is het atopisch syndroom?

Het atopisch eczeem vormt een onderdeel van het “atopisch syndroom” . Hieronder vallen ook astma (benauwdheid en piepen), hooikoorts (verstopte neus, tranende ogen, niezen) en voedingsallergie (bijvoorbeeld voor pinda’s of noten) Vaak heeft de patiënt één of meerdere familieleden met één of meerdere van deze vier ziektebeelden. Het is inmiddels duidelijk dat een kind met atopisch eczeem ook later klachten kan krijgen van hooikoorts, astma of voedingsallergie. Andersom is het ook mogelijk. Een kind die op jonge leeftijd al symptomen heeft van hooikoorts of astma kan later ook eczeem ontwikkelen.

1. ERFELIJKHEID

Atopisch eczeem is genetisch bepaald en kan daarom niet worden genezen. De aanleg voor atopisch eczeem wordt erfelijk overgedragen en kan al snel na de geboorte tot uiting komen. Studies tonen aan dat er niet één maar meerdere genen (= dit zijn stukjes erfelijk materiaal gelegen op de chromosomen ) gerelateerd zijn aan het ontstaan van atopisch eczeem. Zeker één deze genen is betrokken bij de opbouw van de huid barrière. Andere genen spelen een rol bij het ontstaan van het overgevoelig afweersysteem bij eczeem.

Mutatie filaggrine eiwit. Een deel van de patiënten met atopisch eczeem heeft een mutatie in het gen die verantwoordelijk is voor het aanmaken van filaggrine eiwit. Filaggrine ( oftewel: filament aggregating protein) heeft een belangrijke rol in de functie van de huid barrière. Filaggrine speelt een belangrijke rol in het dicht houden van de huid en ook als natuurlijke bevochtiger van de huid (zogenaamde “natural moisturizer) . Bij mutaties in dit gen ontstaat een droge huid en een verslechterde huidbarrière. De huid is hierdoor constant “lek”. Door dit verstoorde huid barrière kunnen bacteriën en virussen gemakkelijker van buitenaf de huid binnendringen maar vice versa ook water en voedingstoffen van binnenuit naar buiten ontsnappen. Waarschijnlijk hebben mensen met atopisch eczeem ook mutaties in andere genen die ook andere huidbarrière eiwitten aanmaken, maar dit wordt momenteel nog onderzocht. Verder zijn er aanwijzingen dat dit defect in de huidbarrière een ontstekingsreactie uitlokt bij eczeem, wat de klachten van roodheid, zwelling en jeuk kan verklaren. Het afweersysteem probeert hiermee het defect in de huid dus op te lossen maar veroorzaakt tegelijkertijd juist meer problemen voor de persoon met eczeem.

Algemene adviezen

Als je last hebt van eczeem, is het zaak om je voedingspatroon en/of levensstijl enigszins aan te passen. Naast de natuurlijke behandelingen waar ik later op terug kom, zijn er in ieder geval een paar algemene adviezen:

• Douchen is prima, maar beslist niet té warm en niet té vaak. Een warme douche droogt namelijk je huid uit, iets wat beslist niet goed is voor je eczeem.
• Probeer uit te zoeken welke stoffen je eczeem triggeren voor een uitbraak.
• Heb jij veel stress in je leven? Eczeem reageert heel sterk op stress, omdat deze het immuunsysteem uitschakelt zodat de eczeem de vrije hand heeft.
• Probeer je weerstand, je immuunsysteem, sterker te maken.
• Gebruik huidverzorgingsproducten die vrij van parfum zijn, hypoallergeen zijn en lekker vet zijn.