Alles wat je moet weten over eczeem op de vingertoppen

De symptomen van ‘coronatenen’

Vanuit Italië, Spanje en de VS zijn publicaties verschenen, die de volgende symptomen aan de voeten melden:

blauwpaarsachtige verkleuringen aan de toppen van de tenen, Dit wordt ook wel acro-ischemie genoemd (acro = uiteinden van tenen of vingers en ischemie is zuurstoftekort).

In geen van de publicaties is uitgebreid nader onderzoek gedaan, omdat deze huidverschijnselen meestal niet heel alarmerend waren. De symptomen zouden ook kunnen passen bij mensen die last hebben van een andere aandoening, zoals:

In zeldzame gevallen zou dit ook kunnen voorkomen bij een leverontsteking (hepatitis B of C), een bloedstollingsziekte zoals tromboangiitis obliterans (ziekte van Bürger) of cholesterolembolieën (voor een korte toelichting op de aandoeningen, zie kadertekst).

Anderzijds is het ook duidelijk dat COVID-19 infectie gepaard kan gaan met problemen in de bloedstolling met name in de haarvaten of capillairen met acro-ischemie. Acro-ischemie betekent, dat er zuurstoftekort is aan de uiteinden van tenen (en soms vingers). Acro-ischemie wordt gekenmerkt door een typische blauw- of paarsverkleuring, ook wel een livide verkleuring genoemd.

Verzorging en behandeling van handeczeem.

Eczeem wordt meestal behandeld met uitwendige middelen – natte omslagen, schudmengsels, pasta’s, crèmes of zalven, afhankelijk van het stadium van het eczeem. Soms wordt de behandeling aangevuld met inwendige middelen (tabletten, capsules) en als het eczeem chronisch is geworden, ook wel met lichttherapie.
Pasta’s en zalven worden meestal wat dikker aangebracht, zodat verbinden dan onvermijdelijk is, bij handeczeem kan men hiervoor katoenen verbandhandschoenen gebruiken. Pasta’s en zalven kunnen met olie worden verwijderd (slaolie, “zoete”of aardnotenolie).

Draag bij voorkeur geen ringen omdat daar onder makkelijk vuil en zeepresten achter blijven, die weer huidirritatie kunnen veroorzaken.

Bij koud, droog of schraal weer, van het najaar tot in het voorjaar, kan de huid droog en kwetsbaar worden. Het dragen van warme handschoenen is aan te bevelen, evenals het wat vaker invetten van de huid

Probeer bij een heftige jeukaanval niet te krabben, maar zachtjes te wrijven met een zgn. indifferente vetcrème of zalf, die de arts kan voorschrijven. Sommigen hebben baat bij ijsblokjes, in een plastic zakje op de huid gelegd. Als u merkt dat u ’s nachts krabt, slaap dan met katoenen handschoenen aan. Houd de nagels kort.
Volg nauwkeurig het behandelingsvoorschrift van de arts op en beperk u tot de voorgeschreven zalven.

Casus

Een gezonde jongen van 13 jaar, die ten tijde van de uitbraak van COVID-19 in Spanje verblijft, klaagt begin april 2020 over jeuk en pijn aan zijn tenen. Als zijn moeder zijn voeten bekijkt, ziet zij het volgende:

Deze jongen is op dat moment goed gezond, hij heeft geen onderliggende ziekte en is nog nooit ernstig ziek geweest. Deze huidafwijkingen hebben zich nooit eerder voorgedaan. Binnen het gezin is niemand ziek of bekend met SARS-CoV-2 besmetting.

De huisarts wordt geraadpleegd en deze sluit een schimmelinfectie uit. Wintertenen lijken ook niet logisch, omdat het al weken goed weer is in Spanje met temperaturen tussen de 22 en 25 graden. De huisarts schrijft een corticosteroïdzalf voor.

De moeder van deze jongen gaat zelf zoeken op internet en stuit op plaatjes van min of meer dezelfde teenafwijkingen met als mogelijke oorzaak COVID-19… Zij vraagt de huisarts haar zoon alsnog te testen op COVID-19, maar dat wordt geweigerd omdat hij niet ziek is en niet binnen een risicogroep valt. Op dat moment is Spanje al in lockdown en de familie houdt zich daar goed aan.

Na 4 dagen zien de voeten er als volgt uit:

Aandoeningen met huidverschijnselen die kunnen lijken op ‘coronatenen’

Perniones zijn wintertenen of -voeten. Perniones is een abnormale reactie van de kleine haarvaatjes in de huid op koude. De grotere vaatjes in de lederhuid gaan vernauwen om de warmte in de huid vast te houden. De kleine haarvaatjes gaan echter verwijden, in plaats van vernauwen, waardoor de huid blauwrood gaat zien.

Tromboangiitis obliterans (ziekte van Bürger) is een vorm van ischemie door distale vaatafsluitingen, meestal aan de tenen, soms aan de vingers, meestal veroorzaakt door roken. De symptomen zijn pijn, ischemische ulcera, necrose, en gangreen van tenen en vingers, wat kan leiden tot amputaties.