Hoe Omgaan met Eczeem in het Schaamgedeelte bij Vrouwen

Wat is erytrodermie ?

Erytrodermie betekent letterlijk “rode huid”. Dit is een bijzondere vorm van eczeem , waarbij de heftige ontstekingsreactie gepaard gaat met een massale verwijding van de bloedvaatjes in de huid. De GEHELE huid is rood, strak gepannen, warm, gezwollen, schilferend en erg jeukend. De patiënt voelt zich daarbij meestal ziek. Dit is een ernstige situatie, omdat door de bloedvatverwijding de patiënt veel vocht , eiwitten en mineralen dreigt te verliezen. Er bestaat een risico op uitdroging en acute nierfalen. Een patiënt met erytrodermie dient in een ziekenhuis te worden opgenomen en behandeld.

De aanleg om allergisch te reageren(= atopie) kan helaas niet worden behandeld. De behandeling is gericht om de symptomen van jeuk en eczeem te bestrijden. Atopisch eczeem kan dus niet worden genezen, een goede behandeling kan wel uw leven en/of dat van uw kind een stuk draaglijker maken. De keuze van behandelvorm is afhankelijk van de ernst, lokalisatie, en stadium van het eczeem, de aanwezigheid van complicaties en de leeftijd van de patiënt.

De behandeling van atopisch eczeem bestaat altijd uit 3 onderdelen:
A. Anti-eczeem behandeling
B. Huidverzorging
C. Beperken van allergene- en niet allergene prikkels

A. ANTI-ECZEEM BEHANDELING
Het anti-eczeem behandeling is afhankelijk van de ernst, lokalisatie, en stadium van het eczeem, de aanwezigheid van complicaties en de leeftijd van de patiënt. Er bestaan drie vormen: uitwendige behandeling (zalfjes), inwendige behandeling (pillen slikken) en lichttherapie.

1. Corticosteroïden. Deze stoffen remmen de ontsteking en de jeuk. Bestaat er een gering of matig ernstig eczeem, dan is gebruik van een zwak werkend corticosteroïd meestal voldoende. Wordt het eczeem ernstiger en chronischer dan kunnen sterker werkende corticosteroïden in een “pulsschema” worden gegeven. Een voorbeeld van een pulschema is 4 dagen in de week, achter elkaar, éénmaal daags aanbrengen en dan 3 dagen in de week, alleen een vette basiszalf. De sterkte van het corticosteroïd kan dan weer geleidelijk verminderd worden, zodra het eczeem rustiger wordt.
2. Teerzalven. Ook deze stoffen remmen de onsteking en de jeuk. Ze hebben als nadelen dat ze een sterke geur hebben en dat ze afgeven op kleding en beddengoed. De effectiviteit is echter minstens net zo goed als corticosteroïden. Voor intensieve teerzalftherapie is het soms nodig om patiënten voor een paar weken op te nemen in het ziekenhuis.
3. Bij infecties met bacteriën of schimmels kan men een desinfecterende, anti-bacteriële en/of anti-schimmelmiddel toevoegen. Voorbeelden zijn fusidinezuur, chlooorhexidine of betadinejodium.
4. De twee middelen tacrolimus en pimecrolimus werken ontstekingsremmend maar bevatten géén corticosteroïden. Bijwerkingen zoals het dunner worden van de huid zullen daarom met deze middelen niet optreden. Wel ontstaat er direct na het aanbrengen van deze stoffen een irritatie-reactie die echter voorbijgaand van aard is. Deze middelen kunnen zeer goed voor eczeem in het gezicht worden gebruikt.

Hoe vaak komt atopisch eczeem voor?

In geïndustrialiseerde landen komt atopisch eczeem voor bij 5-15% van de kinderen en bij 1-3% van de volwassenen. Geschat wordt dat ongeveer 400.000 mensen in Nederland deze huidaandoening hebben. Atopisch eczeem begint al meestal in de eerste 6 levensmaanden, maar kan in principe op iedere leeftijd beginnen. Ongeveer 75% van de patiënten is jonger dan 20 jaar. Geschat wordt dat 3-5% van alle kinderen atopisch eczeem heeft. Het eczeem kan gedurende een betrekkelijk korte tijd aanwezig zijn, maar ook chronisch blijven bestaan. Bij sommige mensen verdwijnt het om vervolgens veel later weer terug te keren.

Jazeker. Ook baby’s kunnen eczeem krijgen, al na een paar weken tot maanden. Op babyleeftijd wordt atopisch eczeem ook wel “dauwworm” genoemd.

Schaamstreek

Bijna niemand gaat graag met klachten in de schaamstreek naar de dokter. Als vrouwen dan eindelijk de moed hebben verzameld om te gaan, krijgen zij niet altijd de meest adequate behandeling en begeleiding. Dat moet beter, vindt dermatoloog Colette van Hees van het Erasmus MC. ‘Vrouwen worden meestal eerst behandeld voor een schimmelinfectie als ze jeuk hebben aan de vulva, soms meerdere keren. Maar vaak is er helemaal geen sprake van een schimmelinfectie’, schetst Van Hees. Het kan daardoor lang duren voordat het werkelijke probleem herkend wordt.

Van Hees onderzocht, samen met bevlogen collega-dermatologen, gynaecologen, pathologen, seksuologen en bekkenfysiotherapeuten uit de regio hoe de zorg voor vrouwen met vulvaklachten kan verbeteren. Ze deed dat binnen de regionale BeterKeten-samenwerking.

Lichen sclerosus, lichen planus, eczeem, HSIL, psoriasis, het zijn allemaal aandoeningen die pijn en/of jeuk geven in de schaamstreek, en vaak ook aan de huid rond de anus. Aan de vulva en soms ook de vagina kunnen afwijkingen zichtbaar zijn, en er kan verlittekening optreden. Sommige van die kwalen kunnen uiteindelijk zelfs uitgroeien tot vormen van kanker.

De V-Zone

Als je naar het toilet gaat, onder de douche staat of masturbeert is het normaal om je V-Zone te verkennen. Dit is je vagina, vulva en de V-vormige voorkant die je kunt zien. Hoe vaker je kijkt, hoe beter. Zo weet jij hoe normaal er voor jou uitziet en zie je gemakkelijk wanneer er iets niet in orde is. Misschien zie je een paar bultjes of witte vlekken op je vulva of misschien ziet de huid rond je vaginale opening (je schaamlippen) er een beetje ontstoken uit. Moet je je gelijk zorgen maken? Als het puistje niet bijzonder pijnlijk is, niet groter wordt of zich niet verspreidt dan is het waarschijnlijk niet iets ernstigs.

Het is normaal als je een beetje in paniek raakt als je iets ongewoons op je lichaam ziet. Je vulva, vagina en schaamstreek zijn allemaal gevoelige delen van het lichaam. De kleinste veranderingen kunnen soms de huid van streek maken en dat zou je kunnen zien of voelen. Deze huidaandoeningen, hoe tijdelijk ze ook zijn, kunnen soms erg oncomfortabel zijn.

Laten we eens nader bekijken wat je op je V-Zone kunt aantreffen. Zo kun je eventuele symptomen herkennen en weet je wanneer je het beste naar de dokter kunt gaan.

Onderzoek van de vulva door de gynaecoloog

Terwijl u op de gynaecologische onderzoekstoel ligt, bekijkt de gynaecoloog eerst de vulva aan de buitenkant. U kunt een spiegel vragen om zelf mee te kijken en om de plekken waar u last van hebt zelf aan te wijzen. Vraag om uitleg als u iets niet begrijpt. Soms vindt daarna een inwendig onderzoek van de schede plaats met het speculum. Eventueel neemt de gynaecoloog met een wattenstokje wat afscheiding af, met de microscoop wordt dan gezocht naar bacteriën, schimmels of eventuele andere veroorzakers van de klachten. Het is ook mogelijk dat er in het laboratorium een kweek van het materiaal wordt gemaakt, de uitslag van dat onderzoek is na ongeveer een week bekend. Wanneer verder lichamelijk onderzoek nodig is, wordt een nieuwe, poliklinische afspraak gemaakt voor een vulvoscopie. De gynaecoloog bekijkt dan de vulva met een soort vergrootglas. Eventueel wordt de vulva met verdund azijnzuur vochtig gemaakt, wat een prikkend gevoel kan geven. Soms neemt de gynaecoloog een klein stukje weefsel (biopt) af voor verder microscopisch onderzoek door de patholoog-anatoom. U krijgt daarvoor een verdoving, deze kan even pijnlijk zijn, maar van het biopt nemen zelf voelt u doorgaans niets. De uitslag van het biopt is meestal binnen twee weken bekend.

Welke aandoeningen kunt u aan de vulva krijgen en wat is eraan te doen?

Allergie

Infecties

Een schimmelinfectie is de meest voorkomende infectie van de vulva. De oorzaak is vaak de schimmel Candida. Meestal is ook de vagina geïnfecteerd. U hebt een verhoogde kans om een schimmelinfectie te krijgen bij suikerziekte, zwangerschap en tijdens gebruik van antibiotica. Bij Candida kunnen de vulva en/of de vagina rood zijn, jeuken, en wit, korrelig materiaal afscheiden. Soms is er een branderig gevoel bij het plassen. Door wat van de afscheiding onder de microscoop te onderzoeken kan de arts meestal zien of er een Candidaschimmel aanwezig is. Een enkele keer bestaat er ook een overgevoeligheid, waardoor de klachten kunnen verergeren. Candida kan worden behandeld door tabletten te slikken of in de schede te brengen, door een crème, of door een combinatie van tabletten en crème. Soms moet ook uw partner worden behandeld.