Hoe eczeem onder controle te houden

Wat kun je doen?

Soms geeft de dokter tegen eczeem een hormonenzalf of -crème. Als je eczeem hebt, is het belangrijk om de huid zo vet mogelijk te houden. Dat betekent dat je huid met eczeem niet te veel moet wassen, want je haalt dan de natuurlijke vetlaag weg.

Vroeger snapten de dokters minder goed waardoor eczeem komt. Ze dachten dat eczeem met 'hitte van binnen' te maken had. Eczeem komt van het Griekse woord 'ekzema'. Dat betekent 'wat door hitte is uitgedreven, een overkooksel'.

Bron: Arnoud van den Eerenbeemt, medeschrijver van Van Dale Junior Dokterswoordenboek en Pinkhof Geneeskundig woordenboek. Huidfonds

Misschien heb je wel eens iemand gezien met rode en pijnlijke plekjes op de huid, die er niet als een wondje uitzien. Dat wordt ‘eczeem’ genoemd. Maar wat is eczeem eigenlijk?

Van groot belang is hoe de middelen ervaren worden en in elke omstandigheden. Als je een zijden blouse gaat dragen, dan is een net ingesmeerde huid met vaseline/paraffine niet zo’n goed idee: de blouse kan meteen prullenbak in! Maar voor het slapen gaan kan dat dan wel. Het hangt er ook vanaf hoe droog de huid is, of hoe nattend het eczeem. Op nattend eczeem glijdt vette zalf er meteen af. Daar is een crème (zonder vaseline erin!) meer op zijn plaats, ook omdat de crème het vocht zal opnemen (indrogend effect), zalf doet dat niet.

Kortom, afhankelijk van de persoonlijke omstandigheden, de huid en het eczeem zul je moeten kiezen wat het beste bij je past. Bovendien, als je dagelijks moet smeren, gedurende vele jaren, dan kan het maar beter zijn met iets dat je bevalt.

Oorzaken van CE

CE is een complexe ziekte waarbij meerdere oorzaken (factoren) een rol spelen. Eén belangrijke factor is erfelijkheid: zoals gezegd komt CE vaak in de familie voor. Maar het is ook waarschijnlijk dat omgevingsfactoren eveneens van invloed zijn op het ontstaan van CE. Welke factoren dat precies zijn, is echter niet goed bekend, hoewel daarover veel theorieën de ronde doen.

CE komt vaak voor in gezinnen met de aanleg (constitutie) voor allergie. Bovendien hebben kinderen met CE de aanleg voor een gevoelige huid (vandaar de naam constitutioneel eczeem). Dit wordt nader uitgelegd in de figuur.
Afbeelding 1: ontstaansmechanismen van eczeem

Bij een normale huid zijn huidcellen met hechte verbindingen ('tight junctions') aan elkaar geplakt. Hierdoor vormt de huid een stevige barrière tegen de buitenwereld. Bij mensen met CE zijn deze tight junctions minder sterk. Hierdoor is de barrièrefunctie van de huid verminderd. Daardoor kan water makkelijker door de huid verdampen en ontstaat de droge huid.

Ontstaan van eczeem

De precieze oorzaak van eczeem is onbekend. Verschillende factoren kunnen een rol spelen. Eczeem vormt een onderdeel van het ‘atopisch syndroom’. Hier horen ook astma, hooikoorts en voedingsallergieën bij. Vaak heeft de patiënt één of meer familieleden met één of meer van deze klachten. Erfelijke aanleg speelt dus een rol.

Het eczeem ontstaat meestal rond de derde levensmaand. Het eczeem bij een baby bevindt zich voornamelijk in het gezicht en achter de oren, op de behaarde hoofdhuid, op de romp, op de armen en op de benen. Op de peuterleeftijd bevindt het eczeem zich vooral in de huidplooien zoals de ellebogen, knieën, polsen en enkels. Na het tiende levensjaar bevindt het eczeem zich voornamelijk op de handen, voeten en de binnenkant van de ellebogen en knieën.