Effectieve Dieettips om Voeding te Vermijden bij Eczeem

Commentaar NDN

Samenvattend geven wij nog de top drie van aandachtspunten bij eczeem met betrekking tot suppletie:
1.Suppletie met vitamine D kan symptomen van atopisch eczeem drastisch verminderen. De resultaten van een klinische studie (1) laten zien dat extra vitamine D symptomen van atopisch eczeem kan verminderen.
2.Omega 3-vetzuursuppletie (2) tijdens de zwangerschap en borstvoedingsperiode verkleint de kans op atopische aandoeningen bij kinderen tot 2 jaar.
3.Minder diversiteit van bacteriën (3) in de darmen verhoogt het risico van atopisch eczeem bij kinderen. Suppletie van microbiotica blijkt gunstig te werken bij huidklachten.
4.Teunisbloemolie is de bekendste bron van GLA en bevat gemiddeld 9 tot 10% GLA. De olie van de bernagieplant (borageolie) is echter veel rijker aan GLA en bevat gemiddeld 21 tot 24% GLA. Deze vetzuren (4) zijn gunstig voor de huid bij inwendig gebruik.

Een natuur diëtist kan helpen een dieet- en/ of suppletie advies op maat te maken.

Ellen Geestman, natuurdietist

Update juni 2024

Zoutinname kan opflakkeringen van eczeem verklaren.
Uit een studie [1] blijkt dat een dieet met een hoog natriumgehalte het risico op eczeem kan vergroten. Wetenschappers ontdekten dat het eten van slechts één gram natrium extra per dag de kans op opflakkeringen met 22% vergroot.

De meeste mensen weten wel dat natrium, meestal geconsumeerd in de vorm van zout, het risico op hoge bloeddruk en hartziekten verhoogt. Onlangs hebben wetenschappers echter ook ontdekt dat natrium in de huid wordt opgeslagen, waar het een rol kan spelen bij ontstekingen die zich voordoen bij eczeem.

Er kunnen meerdere factoren spelen bij eczeem, waaronder:

• Onderzoeken laten zien dat wanneer er minder diversiteit van het microbioom is (dat wil zeggen minder verschillende goede darmbacteriën) er meer kans is op het ontwikkelen van eczeem. Minder diversiteit kan ontstaan door stress, verkeerde voeding en gifstoffen. [1] Zo zijn er bijvoorbeeld minder bifidobacterien en bacteriodetes bij kinderen met eczeem. Ook wanneer bepaalde bacterien zoals Clostridium, Staphylococcen Aureus of E. coli te veel aanwezig waren, zorgde dit vaker voor eczeem.
• Vaak hebben mensen met eczeem allergische reacties op stoffen of voeding (de zng. IgE gemedieerde allergische reactie) [2] . Deze kunnen gemeten worden in het bloed. Het kan dus raadzaam zijn om dit uit te laten zoeken wanneer je last hebt van eczeem. Geregeld zijn de boosdoeners zuivel, tarwe, citrusvruchten en/of eieren.
• Vaak worden verlaagde vitamine D waarden gevonden bij patiënten met eczeem (25 OH vit. D gemeten) [3] . In een onderzoek (weliswaar bij Aziatische kinderen) kwam naar voren dat de klachten van eczeem verminderen na vitamine D suppletie (1000 eenheden per dag) [4]

• Zorg voor ontstekingsremmende voeding
• Zorg voor voldoende vezels: neem 400-500 gram groenten per dag. Dit zijn oplosbare vezels die erg belangrijk zijn voor een goed werkende darm. Darmbacteriën eten namelijk de vezels en maken hier kortketenboterzuur van, dit is een energiebron voor de darmwandcellen. Je kunt het dus zien als voeding voor de darmbacteriën. Hoe meer je er hebt hoe beter ook je immuunsysteem in de darmen werkt.
• Zorgen dat je voeding eet die je slijmvlieslaag weer opbouwt in de darm. De slijmvlieslaag speelt een grote rol in ons immuunsysteem. Hoe beter je hiervoor zorgt, hoe beter je immuunsysteem werkt in de darmen. De volgende voedingsmiddelen zorgen voor betere opbouw van de slijmvlieslaag:
  • Eiwitten: vette vis (sardientjes, makreel), heilbot, witvis, kip, kalkoen, rundvlees, eieren, geitenyoghurt, linzen, hazelnoten, paranoten, pijnboompitten, pompoenpitten, sesamzaad, paddenstoelen
  • Koolhydraten:
    • Fruit: bessen, frambozen, bramen, abrikozen, mango, kersen
    • Groenten: 400-500 gram per dag. Zorg voor afwisseling.
    • Zilvervliesrijst
    

    Basisvoedingsmiddelen

    Ik heb het op mijn blog al gehad over de verschillende basisvoedingsmiddelen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen eiwitten, koolhydraten, vetten (en alcohol). De juiste balans vinden tussen deze voedingsgroepen is essentieel voor een goede gezondheid.

    Over het algemeen wordt aanbevolen dat je tenminste 50% koolhydraten moet hebben, 30% vetten en ongeveer 20% eiwitten. Het aandeel kan verschillen per persoon en persoonlijke omstandigheden.

    Maar naast de voedingsgroepen is het ook belangrijk dat je voldoende vitamines en mineralen binnenkrijgt. Deze ‘’stoffen’’ ondersteunen het lichaam en het blijkt dat bij huidaandoeningen hier nog weleens een tekort kan zijn.

    Zo heeft onderzoek aangetoond dat bijvoorbeeld het mineraal zink erg goed is voor de huid. Of het essentiële aminozuur ‘’lysine’’ helpt tegen rode vlekken en vitamine C natuurlijk voor een goede weerstand.

    Kortom, bij het behandelen van eczeem met voeding is de juiste balans voedingsmiddelen, vitamines en mineralen absoluut noodzakelijk! Maar voordat ik je voedingstips geef is het eerst belangrijk om de volgende 2 principes goed in de gaten te houden:

    

    Tot slot

    Eczeem is een complexe huidaandoening waarbij meerdere factoren een rol spelen. Mensen met eczeem hebben vaak baat bij het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen en een verhoogde inname van voeding die de eczeemklachten helpen verlichten. Zo kun je met voeding de huid van binnenuit ondersteunen. Echter geldt hierin geen one-size-fits-all. Daarom is het belangrijk om erachter te komen wat jouw specifieke triggers zijn. Dat kun je het beste samen met een deskundige of diëtist doen.

    1. Nemeth, V., & Evans, J. (2022). Eczema. StatPearls.
    2. Kolb, L., & Ferrer-Bruker, S. J. (2023). Atopic Dermatitis. StatPearls.
    3. Rusu, E., Enache, G., Cursaru, R., et al. (2019). Prebiotics and probiotics in atopic dermatitis. Experimental and Therapeutic Medicine, 18(2), 926-931.
    4. Mao, R., Yu, Q., & Li, J. (2023). The causal relationship between gut microbiota and inflammatory dermatoses: a Mendelian randomization study. Frontiers in Immunology, 14, 1231848.
    5. Sadighara, P., Safta, M., Limam, I., et al. (2022). Association between food additives and prevalence of allergic reactions in children: a systematic review. Reviews on Environmental Health, 38(1), 181-186.
    6. (2016). Inname onverzadigde vetzuren. Voedselconsumptiepeiling 2012-2016. Wateetnederland.nl
    7. DiNicolantonio, J. J., & O’Keefe, J. H. (2018). Importance of maintaining a low omega–6/omega–3 ratio for reducing inflammation. Open Heart, 5(2), e000946. https://doi.org/10.1136/openhrt-2018-000946
    8. Nosrati, A., Afifi, L., Danesh, M. J., et al. (2017). Dietary modifications in atopic dermatitis: patient-reported outcomes. Journal of Dermatological Treatment, 28(6), 523-538.
    9. Maintz, L., Benfadal, S., Allam, J., et al. (2006). Evidence for a reduced histamine degradation capacity in a subgroup of patients with atopic eczema. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 117(5), 1106-1112.
    10. (2006). Dossier Richtlijn voor de vezelconsumptie.
    11. Pilkington, S. M., & Rhodes, L. E. (2010). Omega-3 fatty acids and skin. In Nutrition for Healthy Skin (pp. 91-107). Springer, Berlin, Heidelberg.
    12. Lin, J., Ma, L., Yuan, J., Yu, P., & Bai, B. (2023). Causal effects of fatty acids on atopic dermatitis: a Mendelian randomization study. Frontiers in Nutrition, 10, 1083455.
    13. Sawada, Y., Saito-Sasaki, N., & Nakamura, M. (2020). Omega 3 fatty acid and skin diseases. Frontiers in Immunology, 11, 623052.
    14. Kawamura, A., Ooyama, K., Kojima, K., et al. (2011). Dietary supplementation of gamma-linolenic acid improves skin parameters in subjects with dry skin and mild atopic dermatitis. Journal of Oleo Science, 60(12), 597-607.
    15. Lee, Y. M., Yoon, Y., Yoon, H., Park, H. M., Song, S., & Yeum, K. J. (2017). Dietary anthocyanins against obesity and inflammation. Nutrients, 9(10), 1089.

    Suppletie

    Naast voeding kan suppletie ook helpen eczeem te verminderen. Een goede multivitamine en mineralencomplex en visolie zouden hier ondersteunend bij kunnen werken. Uit ervaring weet ik dat het juiste supplement een groot verschil kan maken of het werkt of niet. Laat je goed informeren en koop niet zonder je erin verdiept te hebben.

    Vitamine D kun je bij de huisarts laten prikken om te kijken of je hier voldoende van hebt. Mijn ervaring is dat veel mensen een vitamine D tekort hebben (in zijn algemeenheid en niet specifiek mensen met eczeem heb ik het dan over). Vitamine D is in ieder geval een vitamine wat je bijna het gehele jaar zou moeten slikken om hier voldoende van binnen te krijgen. Als je in de zomer alleen in de zon komt met zonnebrandcreme, raad ik je aan om het in de zomer door te slikken.

    Voedingsadviezen bij eczeem

    Bij het zogenaamde ‘huisvrouweneczeem’ (ortho-ergisch eczeem) is er geen sprake van een allergische reactie. Het is een huidbeschadiging door bijvoorbeeld een toxische stof. U kunt rubberen (latex) handschoenen dragen om de handen bijvoorbeeld te beschermen tegen schoonmaakmiddelen. Maar de natuurlijke latexeiwitten kunnen op hun beurt ook weer een reactie uitlokken.

    Craquelé-eczeem en seborroïs eczeem zijn minder bekende vormen van eczeem. Craquelé-eczeem komt meestal voor bij ouderen en uit zich in een droge, schilferige en kwetsbare huid op de schenen en bovenarmen. Na verloop van tijd wordt de huid roder en ontstaan er kloofjes die zich uitbreiden tot het typische craquelé-patroon. Seborroïs eczeem wordt mede veroorzaakt door een gist (schimmel) en is een schilferige aandoening van de huid.