Foto's van Eczeem op Voeten - Symptomen, Behandeling en Preventie

Hoe vaak komt atopisch eczeem voor?

In geïndustrialiseerde landen komt atopisch eczeem voor bij 5-15% van de kinderen en bij 1-3% van de volwassenen. Geschat wordt dat ongeveer 400.000 mensen in Nederland deze huidaandoening hebben. Atopisch eczeem begint al meestal in de eerste 6 levensmaanden, maar kan in principe op iedere leeftijd beginnen. Ongeveer 75% van de patiënten is jonger dan 20 jaar. Geschat wordt dat 3-5% van alle kinderen atopisch eczeem heeft. Het eczeem kan gedurende een betrekkelijk korte tijd aanwezig zijn, maar ook chronisch blijven bestaan. Bij sommige mensen verdwijnt het om vervolgens veel later weer terug te keren.

Jazeker. Ook baby’s kunnen eczeem krijgen, al na een paar weken tot maanden. Op babyleeftijd wordt atopisch eczeem ook wel “dauwworm” genoemd.

Hoe ontstaat voetschimmel?

Schimmels zijn overal. Ze zitten bij iedereen op het lichaam. Dit is meestal niet erg. Op uw huid zit een vetlaagje dat u beschermt en zorgt dat u geen klachten krijgt.

Soms werkt die bescherming minder goed. Bijvoorbeeld als het vetlaagje van uw huid eraf gaat. De schimmel komt dan uw huid binnen en kan daar groeien. U krijgt dan plekken tussen uw tenen of op uw voeten.

In deze situaties krijgt u sneller last van schimmels:

• als u vaak lang doucht of in bad gaat
• als u veel zeep en shampoo gebruikt
• als u een huidziekte heeft
• als u diabetes (suikerziekte) heeft
• als uw afweer minder is (door bijvoorbeeld chemokuren)

De schimmel zit in schilfers van de huid. De schilfers laten los van de huid en komen op bijvoorbeeld de vloeren van zwembaden, doucheruimtes en sportruimtes. Als u deze schilfers op uw huid krijgt, kunt u voetschimmel krijgen.

Wat is de oorzaak van dyshidrotisch eczeem?

De oorzaak is, ondanks veel onderzoek, niet duidelijk. Er zijn wel verschillende ‘verdachte’ uitlokkende factoren die als mogelijke oorzaak worden genoemd. De meest bekende zijn:

aanleg voor constitutioneel eczeem
mensen die als kind veel last hebben gehad van constitutioneel eczeem (eczeem in de plooien van knieen en ellebogen en gezicht) of nog steeds dit eczeem hebben, zouden mogelijk een verhoogd risico hebben op het ontwikkelen van dyshidrotisch eczeem.

metalen in de voeding/ drinkwater
in sommige onderzoeken is bij mensen met een nikkelallergie een relatie gelegd tussen de inname van grote hoeveelheden nikkel en handeczeem. Ditzelfde geldt voor het metaal chroom. Bij een normaal dieet is een relatie tussen handeczeem en nikkel of chroom vrijwel uitgesloten.

schimmelinfecties
een schimmelinfectie (meestal aan de voeten) kan aanleiding geven tot een beeld van dyshidrotisch eczeem aan de handen. De manier waarop deze ‘reactie op afstand’ of autoeczematisatie ontstaat is nog niet geheel opgehelderd. Het loont echter zeker de moeite om in het geval van een dyshidrotisch eczeem aan de handen een lokale schimmelinfectie elders op het lichaam te behandelen, ook al geeft deze geen klachten.

onbekend
helaas wordt, ondanks adequaat onderzoek, bij 80% van de mensen met een dyshidrotisch handeczeem nooit een oorzaak van het eczeem gevonden.

Wat is erytrodermie ?

Erytrodermie betekent letterlijk “rode huid”. Dit is een bijzondere vorm van eczeem , waarbij de heftige ontstekingsreactie gepaard gaat met een massale verwijding van de bloedvaatjes in de huid. De GEHELE huid is rood, strak gepannen, warm, gezwollen, schilferend en erg jeukend. De patiënt voelt zich daarbij meestal ziek. Dit is een ernstige situatie, omdat door de bloedvatverwijding de patiënt veel vocht , eiwitten en mineralen dreigt te verliezen. Er bestaat een risico op uitdroging en acute nierfalen. Een patiënt met erytrodermie dient in een ziekenhuis te worden opgenomen en behandeld.

De aanleg om allergisch te reageren(= atopie) kan helaas niet worden behandeld. De behandeling is gericht om de symptomen van jeuk en eczeem te bestrijden. Atopisch eczeem kan dus niet worden genezen, een goede behandeling kan wel uw leven en/of dat van uw kind een stuk draaglijker maken. De keuze van behandelvorm is afhankelijk van de ernst, lokalisatie, en stadium van het eczeem, de aanwezigheid van complicaties en de leeftijd van de patiënt.

De behandeling van atopisch eczeem bestaat altijd uit 3 onderdelen:
A. Anti-eczeem behandeling
B. Huidverzorging
C. Beperken van allergene- en niet allergene prikkels

A. ANTI-ECZEEM BEHANDELING
Het anti-eczeem behandeling is afhankelijk van de ernst, lokalisatie, en stadium van het eczeem, de aanwezigheid van complicaties en de leeftijd van de patiënt. Er bestaan drie vormen: uitwendige behandeling (zalfjes), inwendige behandeling (pillen slikken) en lichttherapie.

1. Corticosteroïden. Deze stoffen remmen de ontsteking en de jeuk. Bestaat er een gering of matig ernstig eczeem, dan is gebruik van een zwak werkend corticosteroïd meestal voldoende. Wordt het eczeem ernstiger en chronischer dan kunnen sterker werkende corticosteroïden in een “pulsschema” worden gegeven. Een voorbeeld van een pulschema is 4 dagen in de week, achter elkaar, éénmaal daags aanbrengen en dan 3 dagen in de week, alleen een vette basiszalf. De sterkte van het corticosteroïd kan dan weer geleidelijk verminderd worden, zodra het eczeem rustiger wordt.
2. Teerzalven. Ook deze stoffen remmen de onsteking en de jeuk. Ze hebben als nadelen dat ze een sterke geur hebben en dat ze afgeven op kleding en beddengoed. De effectiviteit is echter minstens net zo goed als corticosteroïden. Voor intensieve teerzalftherapie is het soms nodig om patiënten voor een paar weken op te nemen in het ziekenhuis.
3. Bij infecties met bacteriën of schimmels kan men een desinfecterende, anti-bacteriële en/of anti-schimmelmiddel toevoegen. Voorbeelden zijn fusidinezuur, chlooorhexidine of betadinejodium.
4. De twee middelen tacrolimus en pimecrolimus werken ontstekingsremmend maar bevatten géén corticosteroïden. Bijwerkingen zoals het dunner worden van de huid zullen daarom met deze middelen niet optreden. Wel ontstaat er direct na het aanbrengen van deze stoffen een irritatie-reactie die echter voorbijgaand van aard is. Deze middelen kunnen zeer goed voor eczeem in het gezicht worden gebruikt.

Hoe wordt blaasjeseczeem behandeld ?

De behandeling is vaak moeizaam. De keuze van behandeling hangt af van de klinische vorm (acuut of chronisch) , de uitgebreidheid en de aanwezigheid van eventuele uitlokkende factoren.

LOKALE MIDDELEN
De eerste keus behandeling zijn sterk werkende lokale corticosteroïden. In het begin dienen deze middelen iedere dag dun te worden aangebracht. Wanneer de huid goed reageert, kan de frequentie van smeren worden afgebouwd tot 3 of 4 keer per week en daarna slechts zonodig. De chronische vormen reageren vaak beter indien het corticosteroïd onder occlusie wordt aangebracht. Hierbij wordt eerst de zalf aangebracht, daaroverheen plakt men een speciaal doorzichtig wondverband dat 3 tot 5 dagen mag blijven zitten. Zonodig wordt deze procedure herhaald totdat de afwijkingen zijn verbeterd. Soms worden er hoornoplossende middelen toegevoegd, zoals salicylzuur.

LOKALE LICHTTHERAPIE
Bij patiënten die niet reageren op zalven alleen kan lokale lichttherapie worden gegeven. Hierbij hoeven alleen de handen en / of voeten te worden belicht, en dus niet het gehele lichaam. Gebruikelijke vormen van lokale lichttherapie zijn smalspectrum UVB, psoraleen plus UVA en de Excimer lamp/ laser. De werkzaamheid tussen de verschillende lichtsoorten is waarschijnlijk gelijk, maar gedegen vergelijkende studies zin niet uitgevoerd.

ANTI-ZWEET APPARATUUR
Mensen met een blaasjeseczeem aan de handen en voeten die tevens last hebben van overmatig zweten kunnen ook baat hebben bij een behandeling die ook het zweten aanpakt. Wanneer het zweten vermindert blijkt ook het eczeem te verminderen.. Iontoforese is het sturen van een zwakke elektrische stroom door een waterbad (dit wordt ook een elektrogalvanisch bad genoemd>. Het gebied dat hevig transpireert wordt in het water ondergedompeld en elektrisch geladen deeltjes (ionen) remmen de activiteit van de zweetklieren. Dit effect houdt 3-4 dagen aan maar blijft langer na herhaaldelijk gebruik. Indien deze behandeling niet helpt kunnen de zenuwen die de zweetproductie reguleren worden doorgesneden. Hiervoor wordt u doorverwezen naar een chirurg.