Wat is eczeem en hoe kun je het behandelen?

Ernstig eczeem

prednison

meestal toegediend als ‘stootkuur’, dat wil zeggen dat enkele dagen een rlatief hoge dosis wordt gegeven, waarna het middel weer wordt gestopt. Wel moet dan een passend vervolgbeleid worden afgesproken.

ciclosporine

ciclosporine (Neoral ®) onderdrukt de immuunreactie die bij eczeem een belangrijke rol speelt. Het middel is vaak bijzonder effectief, maar kan slechts gedurende een beperkte tijd (meestal enkele maanden) worden toegepast. er zijn vele mogelijke bijwerkingen beschreven, waaronder bloeddrukstijging en nierproblematiek. Regelmatige controles van bloed en bloeddruk zijn noodzakelijk. Na stoppen kan het eczeem weer sterk terugkomen.

Eczeem reageert vaak goed op zonlicht. Veel mensen met eczeem hebben daarom in de zomer minder klachten van hun huidaandoening dan in de winter. Bij deze mensen kan ultravioletlicht therapie (PUVA of UVB) bij verergering van het eczeem soms uitkomst bieden.

dupilumab

een betrekkelijk nieuw geneesmiddel tegen ernstig eczeem is dupilumab. Het medicijn remt de receptor voor interleukine 4 en interleukine 13 op ontstekingscellen. Hierdoor wordt de ontsteking in de huid geremd. Dupilumab kan worden voorgeschreven aan patienten van 6 jaar en ouder die niet voldoende reageren op de gebruikelijke behandelingen. Het wordt in principe elke 2 weken toegediend per injectie. Dit medicijn is duur en daarom zijn er voorwaarden verbonden aan het voorschrijven hiervan. Uw dermatoloog kan nagaan of u in aanmerking komt voor het geneesmiddel.

tralokinumab

sinds het najaar van 2021 is tralokinumab in Nederland beschikbaar . Het remt interleukine 13 (IL-13). Dit eiwit speelt een belangrijke rol bij de ontsteking van de huid bij eczeem. Ook tralokinumab wordt per injectie toegediend, in principe 1x per 2 weken. Het medicijn is geregistreerd voor gebruik bij volwassen patienten met constitutioneel eczeem. Aan het voorschrijven zijn meestal voorwaarden verbonden vanwege de prijs van het geneesmiddel.

Wat zijn de vooruitzichten?

Zoals gezegd verdwijnt bij de meeste kinderen het eczeem vóór de puberteit. Bij 50-60% van de kinderen is het eczeem zelfs al op de leeftijd van 5 jaar verdwenen. Wel hebben kinderen met eczeem een grote kans om astmatische klachten te ontwikkelen: ongeveer 40% van de kinderen met eczeem lijdt later aan astma.
Bij sommige kinderen blijft het eczeem gedurende de gehele kinderleeftijd en verdwijnt het zelfs niet op de jong-volwassen leeftijd. Voor zover nu bekend heeft de soort en de intensiteit van de behandeling van eczeem geen invloed op het uiteindelijke beloop en het uitdoven van het eczeem.

handige links

Patiëntenvereniging Constitutioneel Eczeem: VMCE

literatuur
Johansson EK et al: Prognosis of Preschool Eczema and Factors of Importance for Remission. Acta Derm Venereol. 2018 Jul 11,98(7):630-635

Hoe wordt constitutioneel eczeem behandeld?

Constitutioneel eczeem is een aandoening die door erfelijke aanleg wordt veroorzaakt en kan daarom niet door behandeling genezen. Gelukkig groeien de meeste kinderen over het eczeem heen: de meerderheid van kinderen die op jonge leeftijd eczeemklachten hebben is er rond het begin van de puberteit van af. Hoewel eczeem niet genezen kan worden, zijn er wel behandelingen om de huidklachten te laten verminderen.

zalf tegen de droge huid
de huisarts of dermatoloog zal altijd beginnen met een ‘droge-huidzalf’ voor te schrijven. Deze zalf zorgt ervoor dat de uitgedroogde huid weer soepel wordt en vocht gaat vasthouden. Zo komt de huid in een goede conditie en heeft het eczeem minder kans om uit te breken.

corticosteroiden
corticosteroidzalf (‘hormoonzalf’) heeft twee goede effecten op het eczeem. In de eerste plaats wordt de ontsteking in de huid onderdrukt, zodat de roodheid afneemt en in de tweede plaats werkt het ook jeukstillend. Hormoonzalven zijn erg effectief tegen eczeem, maar kunnen niet onbeperkt worden gesmeerd omdat het bij langdurig, onafgebroken gebruik de huid dun kan maken. Bovendien neemt de effectiviteit van hormooncremes dan af. Als u de zalf echter volgens de voorschriften van de arts toepast is de kans op het ontstaan van bijwerkingen zeer klein. Vooral wanneer een afwisselend schema wordt gebruikt (enkele dagen per week achtereen smeren en dan weer enkele dagen niet) zijn de risico’s op problemen klein. meer over corticosteroïden voor de huid…

calcineurine-remmers
eczeem kan ook worden onderdrukt door crème of zalf die geen corticosteroïd bevatten. Dit zijn tacrolimus zalf en pimecrolimus crème:

pimecrolimuscrème
pimecrolimus heeft een werking en toepassing die in grote lijnen vergelijkbaar is met tacrolimus zalf. Pimecrolimus crème (merknaam: Elidel ®) is op recept verkrijgbaar en kan eveneens worden toegepast bij eczeempatienten van 2 jaar en ouder. Pimecrolimus crème is bedoeld voor mild- tot matig ernstig atopisch eczeem. meer over pimecrolimus crème…

Welke voeding wel bij eczeem

Naast het vermijden van bepaalde voeding kan de juiste voeding ook helpen om eczeemklachten te verlichten. Een gezond en gevarieerd voedingspatroon is hierbij belangrijk. Let wel op eventuele intoleranties en allergieën.

Vers, onbewerkt en biologisch

Door te kiezen voor voeding die vers, onbewerkt en biologisch is verklein je de kans op het binnenkrijgen van te veel ongezonde vetten, suiker, gifstoffen als pesticiden en voedseladditieven. Bovendien vergroot je hiermee de inname van belangrijke vitaminen en mineralen voor de huid zoals B-vitamines, vitamine C, vitamine E en zink.

Voeding voor de darmen: probiotica en vezels

Om het darmmicrobioom te ondersteunen is het belangrijk om voeding te consumeren die rijk is aan goede bacteriën, oftewel probiotica. Denk hierbij aan gefermenteerde voeding als zuurkool, kefir, kimchi, miso, tempé, kombucha en gefermenteerde zuivelproducten.

Daarnaast dien je voldoende vezels binnen te krijgen, zo’n 30 tot 40 gram is het advies. 10 Vezels vormen de voeding voor de goede darmbacteriën en zijn ruim vertegenwoordigd in groente, fruit, noten, zaden, volle granen en peulvruchten.

De juiste vetzuren: omega 3

Omega 3 is een belangrijk vetzuur voor de huid vanwege zijn beschermende werking en gunstige invloed op het behoud van een gehydrateerde huid. 11 Bovendien hebben omega 3-vetzuren een ontstekingsremmende werking op de huid en kunnen het risico op het ontstaan van eczeem verkleinen. 12,13

Omega 3 vind je voornamelijk in vette vis, schaal- en schelpdieren. De plantaardige vorm ALA, dat het lichaam in geringe mate omzet naar de omega 3-vetzuren EPA en DHA, komt voor in hennepzaad, lijnzaad en walnoten.

De juiste vetzuren: GLA

Andere ontstekingsremmende voeding

Om de ontstekingsactiviteit in de huid te verminderen kun je ook de inname verhogen van voeding dat rijk is aan anthocyaninen. 15 Goede bronnen van anthocyaninen zijn fruit als blauwe bessen, bramen, kersen, zwarte bessen, maar ook rode kool, moerbeien en zwarte sojabonen. Bovendien werken knoflook, kurkuma en gember ontstekingsremmend.