Alles Wat U Moet Weten Over Erythema Annulare Centrifugum en Huidziekten

Symptomen

Alle erythemateuze aandoeningen vertonen specifieke symptomen die belangrijke aanwijzingen zijn voor de diagnose.

De manier waarop het erytheem over de huid is verspreid en de plaats ervan kunnen variëren afhankelijk van het gebruikte geneesmiddel. Er kunnen grote delen van de huid zijn aangedaan, of slechts één bepaald gebied, zoals de handpalmen en vingers, voetzolen, billen, liezen, huidplooien onder de borsten of plaatsen waar kleding knelt.

Als de handpalmen en voetzolen zijn aangedaan, ontstaat daar meestal een pijnlijke, scherp afgetekende roodheid. Sommige mensen kunnen nauwelijks lopen van de pijn of hebben de neiging hun handen lange tijd onbeweeglijk stil te houden.

Bij lichte reacties wordt het erytheem gewoonlijk gevolgd door schilferen en vervellen van de huid. Bij hevige reacties kunnen blaren ontstaan, die zich soms verder over het lichaam verspreiden.

Erythema anulare centrifugum
Erythema anulare centrifugum kan op elke leeftijd opkomen. Maar meestal ontstaat het bij jongvolwassenen en bij mensen van middelbare leeftijd.

De uitslag begint gewoonlijk als een kleine roze bult. Deze breidt zich langzaam cirkelvormig uit tot een vlakke kring met bleek middenstuk, waarvan de grootte varieert. Er kunnen een paar ringen tegelijk zijn of slechts één enkele. Een dergelijke kring kan enkele weken tot maanden aanwezig zijn of af en toe verdwijnen en vervolgens weer terugkeren.

Erythema anulare centrifugum komt het vaakst voor op de billen, dijen en bovenarmen. In het gezicht komt het zelden voor. Ook de handpalmen en voetzolen blijven meestal vrij van symptomen.

Erythema marginatum
Erythema marginatum komt vaker voor bij kinderen dan bij volwassenen. De uitslag bestaat uit dofrode kringen of kringen met een iets verhoogde rand. Deze kringen kunnen afzonderlijk aanwezig zijn of zich tot een soort netwerk samenvoegen. Vaak zijn ze ’s middags het duidelijkst te zien.

Ontstaan

Waarom erythema annulare centrifugum precies ontstaat, is niet bekend. Het is mogelijk een allergische reactie van ons afweersysteem op stoffen die het lichaam niet als ‘lichaamseigen’ herkent.

Dit zijn vaak stoffen of organismes van buitenaf. Denk hierbij niet alleen aan bacteriën, virussen, parasieten of schimmels, maar ook aan geneesmiddelen als penicilline of ibuprofen. Als reactie op deze ‘indringer’ ontstaat een ontsteking in de huid, in de vorm van een ringvormige rode huiduitslag.

Erythema annulare centrifugum wordt soms ook gezien bij verschillende aandoeningen, zoals schildklierziekten, blindendarmontsteking, autoimmuunziekten als lupus erythematosus of reuma, (long)kanker, ziekte van Hodkin en leukemie (zeer zeldzaam!).

Meestal wordt er echter geen aanwijzing voor een andere ziekte gevonden.

Erythemateuze huidaandoeningen

Roodheid van de huid kan door een aantal huidziekten worden veroorzaakt, maar ook door andere onderliggende aandoeningen. Er is sprake van erytheem als de roodheid wordt veroorzaakt doordat de onderhuidse kleine bloedvaatjes zich hebben verwijd, waardoor er meer bloed doorheen stroomt.

Erytheem kan optreden in het begin van een aantal ziekten, maar ook tijdens het verloop of de genezing ervan. Erythemateuze aandoeningen zijn stoornissen of ziekten die samengaan met erytheem. Het erytheem wordt in veel gevallen beschouwd als het meest kenmerkende symptoom van de ziekte. Soms treden er ook nog andere klachten op, bijvoorbeeld jeuk of pijn.

Bent u huisarts of praktijkmanger?

Benieuwd hoe hybride zorg uw praktijk of post kan ondersteunen?

In de whitepaper leest u alles over de mogelijkheden van hybride zorg.

Erythemateuze huidaandoeningen kunnen worden ingedeeld in:

• Gelokaliseerde erythemen.
• Gegeneraliseerde erythemen.
• Annulaire/gegyreerde erythemen.

Onder gelokaliseerde erythemen vallen:

• Erythema palmare (Erytheem bij onderliggende aandoeningen).
• Erythema faciei (voornamelijk blozen).
• Erythema perstans (langdurige roodheid, komt bij verschillende ziektebeelden voor).
• Fenomeen van Raynaud.
• Erythema intertrigo (smetplekken).
• Erysipelas.
• Rosacea.
• SLE.
• Naevus flammeus.

Onder gegeneraliseerde erythemen vallen:

• Geneesmiddeleneruptie (reactie op geneesmiddelen), zoals toxisch erytheem.
• Secundaire syfilis.
• Mazelen.
• Roodvonk.
• Erythema infectiosum (vijfde ziekte).
• Exanthema subitum (zesde ziekte).
• Mononucleosis infectiosa (ziekte van Pfeiffer).
• Coxackie- en Echo-virusinfecties (bepaalde soorten virussen).
• Erythema exsudativum multiforme.

Erythema annulare

Erythema annulare (erythema annulare centrifugum) is een opvallende rode ring (of meerdere ringen) op de huid. Meestal geven ze geen klachten.

Erythema annulare begint vaak als een klein roze-rood verheven plekje op de huid, dat gestaag groter wordt. De plek wordt gemiddeld enkele millimeters per dag groter. Er ontstaat geleidelijk een ring terwijl de huid centraal weer glad wordt. Er is vaak sprake van enige schilfering en soms resteert er centraal tijdelijk een iets bruine verkleuring.

In plaats van echte circels kunnen ook halve ringen of hoefijzervormige vormen ontstaan. De plekken kunnen wel 15 cm groot worden. De klachten kunnen soms na enkele weken al verdwijnen maar kunnen ook gedurende vele maanden (en zelfs jaren) in wisselende mate aanwezig zijn.

In principe kan erythema annulare op alle delen van de huid voorkomen, de romp en de bovenbenen zijn echter de plekken waar de aandoening het meest wordt gezien.

foto: erythema annulare op de rug

Granuloma annulare

Granuloma annulare is een chronische goedaardige huidaandoening van onbekende oorsprong. De benaming dankt deze ziekte aan zijn kenmerkende verschijningsvorm ringvormige (=annulair) verhevenheden (= granuloma) in de huid. De aandoening komt bij zowel kinderen als volwassenen voor en meer bij vrouwen dan bij mannen. Bij tweederde van de gevallen ontstaat de aandoening al vóór het 30 ste jaar

Het gaat hier om kleine huidkleurige soms rood-roze ronde verheven bultjes die meestal in elkaar samenvloeien een soort ring vormen. Meestal zijn er geen klachten, soms is er jeuk of een branderig gevoel. Er bestaan twee vormen : de lokale vorm ( één of enkele plekken) en de uitgebreidere vorm. De lokale vorm komt meestal voor op de ruggen of zijkanten van de handen en voeten, de grote gewrichten (knie, ellebogen), de oren en de nek. Meestal gaat het om kinderen. De uitgebreidere vorm komt vooral voor bij volwassenen en wel op de armen, benen, borst, heupen, buik , rug , handpalmen en voetzolen.

Anuläre Dermatosen (Übersicht)

Die Fähigkeit der Haut zur Ausbildung anulärer Strukturen wird im Folgenden als “Anularität“ bezeichnet. Anularität ist definiert als eine charakteristische, mehrphasige, pathologische Reaktionsweise der Haut. Abgesehen von der oralen Schleimhaut wird Anularität an sonstigen epithelialen Oberflächen nicht beobachtet.

Grundsätzlich kann Anularität unterteilt werden in:

• Primäre Anularität
• und
• Sekundäre Anularität.

Bei der primären Anularität ist das ringförmige Muster, unabhängig von ihrer Genese ein intrinsisches Merkmal der jeweiligen Dermatose und definiert sie (Erythema anulare centrifugum, Erythema gyratum repens, Erythema chronicum migrans, Granuloma anulare u.a.).

Bei der sekundären Anularität treten die anulären Musterungen mehr oder weniger zufällig unter ihren sonstigen, andersartigen klinischen Erscheinungsformen auf. Ihr diagnostische Wert ist insofern begrenzt. Die Liste dieser sekundär anulären Erytheme ist lang.