Gevolgen van eczeem - Impact op het dagelijks leven en welzijn

Eczeem oorzaak 8: Een verstoorde darmflora, veroorzaakt door te weinig vezels, teveel simpele koolhydraten en langdurige stress

Heeft u wel eens gehoord van de “darm-huid-connectie” (Engels: gut-skin axis)?

Deze term wijst op een onmiskenbare relatie tussen de gezondheid van onze darmflora en de gezondheid van onze huid.

De darm-huid-connectie houdt in dat de darmflora met de huid communiceert. Dit geschiedt via complexe interacties met het immuunsysteem om ontstekingen te reguleren.

Er is een duidelijk verband gevonden tussen een ongunstige, minder diverse darmflora (met overgroei van “slechte” bacteriën, schimmels of gist) en eczeem.

Een verstoorde darmflora houdt een op hol geslagen immuunsysteem in stand, en daarmee ook een continue “laaggradige” (sluimerende) ontsteking in het lichaam én in de huid.

Een dieet rijk aan volwaardige voeding met veel oplosbare vezels helpt de slijmbarrière van de darm dik en gezond te houden. Het standaard westerse dieet kan die beschermende darmbarrière echter aantasten.

Bacteriën hebben in het algemeen de voorkeur voor koolhydraten boven eiwitten en vetten als primaire energiebron.

Het is dus verstandig om je consumptie van simpele koolhydraten (suiker) en zetmeel te beperken. Onverteerbare koolhydraten (vezels) zijn echter wél belangrijk voor het goed functioneren van de darmen en dus voor het immuunsysteem. Eet dus zoveel mogelijk onbewerkte voeding in plaats van westerse gemaksvoeding.

Andere oorzaken van een verstoorde darmflora die kunnen bijdragen aan eczeem zijn: langdurig gebruik van maagzuurremmers, alcohol, antibiotica, corticosteroïden, anticonceptiepil, maar ook langdurige stress, bijnieruitputting, trage schildklier, verminderde werking van de spieren in de dunne darm en/of het ventiel tussen dunne en dikke darm, divertikels (zakvormige uitstulpingen in de darm), en vervuiling van voedsel met zware metalen en bestrijdingsmiddelen.

Wat is constitutioneel eczeem?

“Voor ieder mens vormt de huid een barrière. Aan de ene kant zorgt deze ervoor dat allerlei stoffen en micro-organismen van buitenaf het lichaam niet binnen kunnen komen. Aan de andere kant voorkomt het verlies van water en vetten van binnenuit. Bij mensen met constitutioneel eczeem is deze huidbarrière defect. Dit houdt in dat hun huid zeer gevoelig is en heftig op temperatuurschommelingen en wisselingen in de luchtvochtigheid reageert. De huid kan zo droog worden dat er barstjes kunnen ontstaan.

Voor eczeempatiënten is het dan ook cruciaal om hun huid dagelijks goed te verzorgen en in te smeren met zalven of crèmes. Dit is vergelijkbaar met het belang van insuline voor diabetespatiënten. Eczeem staat niet bekend als een ernstige ziekte, maar de aandoening kan wel degelijk grote invloed op iemands leven uitoefenen. Het is jammer dat dit niet altijd wordt gezien.”

Hoe ontstaat eczeem?

Verschillende factoren spelen een rol bij het ontstaan van eczeem. Constitutioneel eczeem wordt veroorzaakt door een complexe interactie van genen en omgevingsfactoren waarbij het immuunsysteem betrokken is. 1,2

De kans op het ontwikkelen van eczeem is groot wanneer één of beide ouders atopisch zijn (allergisch of gevoelig reageren op een niet levensbedreigende stof). Hierbij kan een bepaalde genmutatie in de huidcellen ervoor zorgen dat de huidbarrière verstoord raakt.

Bepaalde prikkels en stoffen uit de omgeving zorgen voor een overgevoelige reactie van de huid. Deze reactie kan een erfelijke component hebben, maar dat hoeft niet. De huid reageert bijvoorbeeld op warmte, transpiratie, droge lucht, wol of acryl, bepaalde voedingsmiddelen, huisstofmijt, zeep of chemicaliën in schoonmaakmiddelen. Ook kunnen er bepaalde factoren zijn die de kans op het ontstaan van eczeem kunnen vergroten.

Een verstoorde huidbarrière

Een verstoorde huidbarrière zorgt ervoor dat de huid meer vocht verliest en uitdroogt. 2 Daardoor is de huid minder goed beschermd en vatbaarder voor irriterende stoffen en allergenen. Deze kunnen de huid binnendringen waarna ontsteking en een overactieve immuunrespons volgt. 1 Het immuunsysteem ziet de onschuldige stof als indringer en reageert hier overdreven op. Stoffen als histamine komen vrij en zijn verantwoordelijk voor de typische eczeemklachten.

Eczeem en het darmmicrobioom

Een evenwichtig darmmicrobioom is ook van belang voor een gezonde huid. Mensen met constitutioneel eczeem hebben een lagere diversiteit van goede darmbacteriën en een grotere doorlaatbaarheid van de darm. 3

Goede darmbacteriën zoals Bifidobacterium en Lactobacillus hebben een beschermende werking bij ontstekingsziekten van de huid waaronder eczeem. Bifidobacterium bacteriën produceren korteketenvetzuren als butyraat die een gunstig effect hebben op de huidbarrière door het verminderen van ontstekingsfactoren. 4

Wat zijn de mogelijke complicaties van atopisch eczeem ?

Doordat de huidbarriére bij atopisch eczeem minder goed werkt en daardoor de huid vaak stuk is ontstaan er gemakkelijker infecties.

• Bacteriële infecties. Er ontstaat een plotselinge verergering van het eczeem, met pusvorming en korstjes. De roodheid en zwelling kan daarbij toenemen. In sommige gevallen kan er zelfs een erysipelas ontstaan. Bij atopisch eczeem spelen de Stafylokokken bacteriën een belangrijke rol. Het blijkt dat in 90% van de gevallen deze bacterie uit de huid van atopische patiënten is te kweken. Lees meer : Stafylokokken infecties van de huid
  
• Virus infecties. De meest beruchte is het “eczema herpeticum”. Dit betreft een infectie met het herpes simplex virus (HSV). Hierbij zien we snel uitbreidende heldere, later pussige blaasjes, die vaak in groepjes bij elkaar liggen, overgaand in korstjes en schaafwondjes. Bij een eerste infectie met HSV is er ook vaak koorts, algemeen onwelbevinden en gezwollen lymfeklieren.
• Andere minder ernstige complicaties zijn: puistjes (folliculitis), schimmelinfecties, wratten en waterwratten (mollusca).