Hoe Kun Je Eczeem Voorkomen - Effectieve Tips en Adviezen

Tot slot

Eczeem is een complexe huidaandoening waarbij meerdere factoren een rol spelen. Mensen met eczeem hebben vaak baat bij het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen en een verhoogde inname van voeding die de eczeemklachten helpen verlichten. Zo kun je met voeding de huid van binnenuit ondersteunen. Echter geldt hierin geen one-size-fits-all. Daarom is het belangrijk om erachter te komen wat jouw specifieke triggers zijn. Dat kun je het beste samen met een deskundige of diëtist doen.

1. Nemeth, V., & Evans, J. (2022). Eczema. StatPearls.
2. Kolb, L., & Ferrer-Bruker, S. J. (2023). Atopic Dermatitis. StatPearls.
3. Rusu, E., Enache, G., Cursaru, R., et al. (2019). Prebiotics and probiotics in atopic dermatitis. Experimental and Therapeutic Medicine, 18(2), 926-931.
4. Mao, R., Yu, Q., & Li, J. (2023). The causal relationship between gut microbiota and inflammatory dermatoses: a Mendelian randomization study. Frontiers in Immunology, 14, 1231848.
5. Sadighara, P., Safta, M., Limam, I., et al. (2022). Association between food additives and prevalence of allergic reactions in children: a systematic review. Reviews on Environmental Health, 38(1), 181-186.
6. (2016). Inname onverzadigde vetzuren. Voedselconsumptiepeiling 2012-2016. Wateetnederland.nl
7. DiNicolantonio, J. J., & O’Keefe, J. H. (2018). Importance of maintaining a low omega–6/omega–3 ratio for reducing inflammation. Open Heart, 5(2), e000946. https://doi.org/10.1136/openhrt-2018-000946
8. Nosrati, A., Afifi, L., Danesh, M. J., et al. (2017). Dietary modifications in atopic dermatitis: patient-reported outcomes. Journal of Dermatological Treatment, 28(6), 523-538.
9. Maintz, L., Benfadal, S., Allam, J., et al. (2006). Evidence for a reduced histamine degradation capacity in a subgroup of patients with atopic eczema. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 117(5), 1106-1112.
10. (2006). Dossier Richtlijn voor de vezelconsumptie.
11. Pilkington, S. M., & Rhodes, L. E. (2010). Omega-3 fatty acids and skin. In Nutrition for Healthy Skin (pp. 91-107). Springer, Berlin, Heidelberg.
12. Lin, J., Ma, L., Yuan, J., Yu, P., & Bai, B. (2023). Causal effects of fatty acids on atopic dermatitis: a Mendelian randomization study. Frontiers in Nutrition, 10, 1083455.
13. Sawada, Y., Saito-Sasaki, N., & Nakamura, M. (2020). Omega 3 fatty acid and skin diseases. Frontiers in Immunology, 11, 623052.
14. Kawamura, A., Ooyama, K., Kojima, K., et al. (2011). Dietary supplementation of gamma-linolenic acid improves skin parameters in subjects with dry skin and mild atopic dermatitis. Journal of Oleo Science, 60(12), 597-607.
15. Lee, Y. M., Yoon, Y., Yoon, H., Park, H. M., Song, S., & Yeum, K. J. (2017). Dietary anthocyanins against obesity and inflammation. Nutrients, 9(10), 1089.

Craquelé eczeem

In sommige gevallen zie je dat de huid zo extreem droog is dat er sprake is van een huidaandoening die asteatotisch eczeem wordt genoemd (of ook wel craquelé eczeem). Het begint met een droge, kwetsbare huid, die na verloop van tijd rood en schilferig wordt. Op den duur kunnen er kloofjes ontstaan. Dit kan zich uiteindelijk verspreiden over het hele lichaam.

Een craquelé huid komt vooral voor op de onderbenen, maar je ziet het ook op de (onder)armen, handen en romp. Hoe kun je deze craquelé huid nou het beste verzorgen?

Om te beginnen, douche niet te lang en te warm. Een warme douche droogt de huid nog verder uit. Realiseer je verder dat zeep en geurstoffen de huid nog verder kunnen irriteren, dus gebruik een neutrale badolie of douchecrème. Dep jezelf droog (dus niet boenen) met een schone, zachte handdoek en breng vervolgens een vette neutrale zalf aan op de huid of gebruik als alternatief een crème die ureum bevat. Lees ook wat ureum doet voor je huid.

Mocht je vermoeden dat er sprake is van asteatotisch eczeem (craquelé eczeem), maak dan een afspraak met je huisarts of je dermatoloog. Lees ook mijn adviespagina over huidveroudering.

De hydraterende eigenschappen van glycerine

Glycerine is een populair ingrediënt dat veelvuldig in huidverzorgingsproducten wordt gebruikt. Wat is het precies dat glycerine voor de huid doet? Ik leg het je uit.

Tips voor winter huidverzorging

Je huid heeft het zwaar te verduren in deze periode en verdient wat extra aandacht. Daarom een paar tips voor een goede huidverzorging in de winter!

Eczeem en voeding: wat kun je beter niet eten

Eczeem en voeding kunnen dus nauw met elkaar verbonden zijn. Naast bepaalde allergenen kunnen ook andere voedingsmiddelen een rol spelen in verergering van eczeemklachten doordat ze een effect hebben op ontstekingsreacties in het lichaam.

Bewerkte en geraffineerde voeding

Het beste is om bewerkte en geraffineerde voeding zoveel mogelijk te vermijden. Dit soort voedingsmiddelen bevatten weinig vitaminen, mineralen, antioxidanten en vezels, en juist een grote hoeveelheid ongezonde vetten, suikers en voedseladditieven.

Voeding rijk aan omega 6

Met ons westerse voedingspatroon krijgen we meer dan het dagelijks advies aan linolzuur (een omega 6-vetzuur) binnen en te weinig omega 3. 6 De verhouding tussen deze twee onverzadigde vetzuren is vaak uit balans wat een nadelig effect kan hebben op het immuunsysteem. 7

Bronnen van omega 6 zijn plantaardige oliën en vetten zoals zonnebloemolie, koolzaadolie, maisolie en margarine, vlees en bewerkte voedingsmiddelen (kant-en-klaar producten).

Nachtschade groente bij eczeem

Hoewel groenten veel goede voedingsstoffen bevatten, kan het eten van bepaalde soorten ongunstig zijn bij eczeem. Een survey-onderzoek suggereert dat nachtschade groenten – zoals tomaten, paprika, aubergine, pepers en witte aardappelen – eczeemklachten kunnen verergeren. 8 Dit zou te wijten zijn aan solanine, een stofje dat in deze groenten zit. Meer onderzoek hiernaar is echter nog nodig.

Histaminerijke voeding en de huid

Histamine maken we niet alleen zelf aan maar krijgen we ook via onze voeding binnen. Een teveel kan zorgen voor een overactieve afweerreactie met huiduitslag als gevolg. Een histamine-vrij dieet kan de klachten van constitutioneel eczeem verminderen. 9

Een histamine-vrij dieet is praktisch onmogelijk omdat het in veel voedingsmiddelen voorkomt. Daarom is een histamine-arm dieet beter toe te passen. Hierbij beperk je bepaalde voedingsmiddelen zoals varkensvlees, verschillende kazen, zuivel, groenten als tomaten en spinazie, alcohol, suiker, chocolade en bepaalde soorten citrusfruit.

Voorkomen van eczeem

Hoewel er geen remedie voor eczeem, kun je stappen ondernemen om jouw eczeem in de hand te houden en de schaal van de eczeem oplevingen lager houden. Ik zal een paar maatregelen noemen die eczeem of de uitbreiding ervan kunnen voorkomen.

1. Baden in warm: Niet heet water en met behulp van een milde zeep.

2. Vermijd om te lang in bad liggen

3. Het regelmatig aanbrengen van een hydraterende crème of zalf, vooral na het baden.

5. Het dragen van loszittende kleding, katoenen kleding kan voor sommige mensen minder irriterend zijn dan kleding dat bestaat uit synthetische stoffen.

6. Het gebruik van verkoelende kompressen om de controle over je jeuk te krijgen.

7. Het vermijden van voedingsmiddelen die allergische reacties veroorzaken.

8. Oefening, meditatie of andere manieren om stress tegen te gaan.

9. Het dragen van beschermende handschoenen voor activiteiten waarvoor je regelmatig met je handen in het water of een chemische stof zit.

10. Het vermijden van activiteiten die je warm en bezweet maken.

11. Vermijd plotselinge veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid. De airco kun je soms beter uit houden.

12. Een luchtbevochtiger moet worden gebruikt in zowel de winter en in de zomer. Door de verwarming of airconditioning kan de lucht droog worden.

13. Behoud van koele temperaturen in je slaapkamer, warmte kan leiden tot zweten in je slaap en zweet verergert de jeuk en de irritatie aan de huid.

14. Vermijd stoffige en zanderige plekken. Dit kan in je eczeem komen.

15. Houd je huid schoon, ook wanneer je geen last hebt van de symptomen.

Hoe kun je eczeem voorkomen?

De optimale behandeling van eczeem of atopische dermatitis vereist een combinatie van de huid hydrateren en een lokale cortisonebehandeling. Maar net zo belangrijk is wat je zelf kunt doen om opflakkeringen van eczeem te beperken. Onze expert Jeroen Plessers overloopt de belangrijkste preventietips.

Leer jezelf goede dagelijkse gewoontes aan door triggers te vermijden en je huid te hydrateren om zo het risico op opflakkeringen te verkleinen.

Eczeem is een brede term die verschillende soorten huidaandoeningen omvat, gekenmerkt door ontsteking, roodheid en een jeukende, droge huid. Er bestaan verschillende types eczeem, waarvan atopisch eczeem, ook wel atopische dermatitis genoemd, de meest voorkomende is.

Wat kun je zelf doen om het risico op opflakkeringen of de ernst ervan te beperken? Onze expert Jeroen Plessers legt uit dat je ondanks de genetische aanleg heel wat kunt doen om je huid te beschermen en te verzorgen. Eerst en vooral moet je bepaalde verergerende factoren of triggers vermijden, maar daarnaast is een goede huidverzorgingsroutine essentieel.

Goede gewoontes voor huidverzorging

Het is belangrijk dat je jezelf bepaalde dagelijkse gewoontes aanleert om je huid te verzorgen. Het doel daarvan is het hydrateren van de huid, het in stand houden van de barrièrefunctie en het minimaliseren van het risico op opflakkeringen. Je kunt daarmee de nood aan een lokale cortisonebehandeling verkleinen. Helaas is atopische dermatitis niet volledig te voorkomen, maar door de volgende preventieve maatregelen te hanteren kan je de frequentie en ernst van eczeem-opflakkeringen beperken.

Welke goede gewoontes werken tegen atopische dermatitis?

Baden of douchen: Beperk je tijd in bad of onder de douche (bv. 5 à 10 minuten) en de frequentie (bv. maximum 3 keer per week) zodat je huid niet te snel uitdroogt. Te warm water is ook niet goed. Gebruik olie in plaats van zeep.

Mild reinigen: Gebruik een milde, ongeparfumeerde reiniger of zeepvervangers.

Hydratatie: Regelmatige en grondige vochtinbrenging is cruciaal om de huidbarrière in stand te houden en vochtverlies te voorkomen. Breng meermaals per dag een vochtinbrenger toe zoals een crème, zalf of lotion en zeker ook onmiddellijk na het baden of douchen terwijl je huid nog nat is.

Droog deppen en voorzichtig handdoekgebruik: Dep je huid droog na het baden of douchen met een zachte handdoek.

Aangepaste kledij: Kies zachte, ademende stoffen zoals katoen of bamboo, voor je kledij, handdoeken en beddengoed. Kies ook losse kledij zodat je huid kan ademen en er weinig wrijving is met de stof.

Nagelverzorging: Houd je nagels kort en glad om je huid niet te beschadigen als je krabt.