Huiduitslag op benen - Afbeeldingen en Symptomen

Huiduitslag of huidziekte?

In de inleiding werd al aangegeven dat huiduitslag geen medische term is en er ook geen vaste definitie van bestaat. Het verschil tussen het begrip huiduitslag en huidziekten is dan ook niet heel scherp gedefinieerd, maar algemeen wordt geaccepteerd dat huidziekten in eerste instantie hun oorzaak vinden in de huid zélf. Sommige huidziekten kunnen soms zo snel opkomen en zulke grote huiddelen bedekken dat ze wel eens kunnen lijken op ‘huiduitslag’. Voorbeelden hiervan zijn psoriasis guttata, en pityriasis rosea. Ook sommige infecties kunnen wel eens worden aangezien voor huiduitslag, zoals bijvoorbeeld pityriasis versicolor (een oppervlakkige gistinfectie van de huid). Ook galbulten kunnen soms in korte tijd over een groot deel van de huid ontstaan en in die zin ook als een vorm van huiduitslag gezien worden.

Raadpleeg bij elke huiduitslag die u niet met zekerheid kunt herkennen uw (huis)arts! Dit geldt al helemaal voor vormen van huiduitslag die met algemene ziekteverschijnselen gepaard gaan!

Aan huiduitslag gerelateerde onderwerpen

Literatuur
Korman A et al: Viral exanthems: An update on laboratory testing of the adult patient. J Am Acad Dermatol. 2017 Mar,76(3):538-550
Keighley CL et al: Viral exanthems. Curr Opin Infect Dis. 2015 Apr,28(2):139-50

Leucocytoclastische vasculitis

Hoe ontstaat leucocytoclastische vasculitis?
Er zijn verschillende oorzaken voor deze vorm van vasculitis aan te wijzen. De belangrijkste zijn:

Infecties
zowel virussen als bacteriën kunnen een rol spelen in het ontstaan van de vasculitis. Er zijn 3 mogelijke mechanismen aanwijsbaar:
1. de micro-organismen brengen directe schade toe aan de vaatwand.
2. de micro-organismen wekken bij het afweersysteem vorming van anti-lichamen op die op hun beurt (onbedoeld) een ontsteking van de vaatwand veroorzaken.
3. complement (eiwitten in het bloed die een rol spelen bij de afweer tegen micro-organismen) beschadigen de vaatwanden.

Geneesmiddelen
Ook geneesmiddelen zijn in staat om ontstekingen van de bloedvaten op te wekken. Vooral antibiotica, diuretica (‘plaspillen’) en bepaalde bloedverdunners staan bekend als veroorzakers van vasculitis.

Autoimmuunziekten
Bij autoimmuunziekten (lupus erythematosus, reumatoide artritis etc.) laat het afweersysteem antilichamen circuleren tegen lichaamseigen cellen. In sommige gevallen zijn deze antilichamen ook gericht tegen de bloedvaten en kan vasculitis ontstaan.

Kanker
Het afweersysteem kan bij kanker proberen de kankercellen aan te pakken. Het maakt dan antilichamen aan die gericht zijn de tegen de kanker maar die soms tegelijkertijd een vasculitis kunnen veroorzaken.

Hoe ziet het er uit?
Bij leucocytoclastische vasculitis ontstaan rode en paarse vlekjes en bultjes op de huid, vooral aan de onderbenen maar soms ook aan de bovenbenen en elders op de huid. Deze plekjes verdwijnen niet als je op de huid duwt, dat komt omdat het bloed uit de bloedvaatjes is getreden als gevolg van de ontsteking. Deze plekken noemt men petechieën als ze klein zijn en ecchymosen als ze groter zijn dan ca 1 cm.
Omdat bij het ontstaan van vasculitis en het uittreden van de bloedcellen uit de vaten ook de zwaartekracht een belangrijke rol speelt worden de meeste en grootste plekken vooral aan de onderbenen gezien.

Notalgia paresthetica

Soms extreme jeuk op één specifieke plek op de rug, meestal iets opzij van de ruggengraat in de buurt van een van de schouderbladen. Met de huid is niets aan de hand, maar de zenuwen die de jeuksignalen van de huid doorgeleiden naar het ruggemerg maken een bochtje tussen de rugspieren en worden daar dan halverwege het zenuwbaantraject geprikkeld. Zo ontstaat er een ‘vals’ jeuksignaal waardoor het lijkt alsof die specifieke huidplek sterk jeukt. Meer over notalgia…

Sterke jeuk aan de strekzijde van een of beide armen. Ook bij deze aandoening spelen de huidzenuwtjes een hoofdrol. De oorzaak is niet geheel duidelijk. Vermoed wordt dat zonschade een rol speelt, maar brachioradiale jeuk wordt relatief vaak gezien bij mensen met nekhernia’s.

Huiduitslag door bacterie-infecties

meningokok infectie
rode vlekken op de huid, die al snel niet meer (helemaal) wegdrukbaar zijn. Kan ook aan de handpalmen en voetzolen optreden. Veel andere symptomen van ernstig ziek zijn. Snel medisch handelen is nodig.
roodvonk
rode verkleuring van het gezicht, later ook roze-rode huiduitslag over de rest van de huid. Ook koorts, keelpijn en malaiseklachten. Heel typisch voor roodvonk is de ‘aardbeientong’.

Geneesmiddelen zijn beruchte veroorzakers van huiduitslag. In de bijsluiter van bijna alle geneesmiddelen staat dat zij een huidreactie kúnnen veroorzaken. Sommige soorten geneesmiddelen zijn hiervoor speciaal berucht, zoals antibiotica. De huidreacties hoeven niet altijd kort na het begin van het gebruik van het geneesmiddel op te treden. Soms beginnen de huidafwijkingen pas een week na de eerste dosis van het medicijn. Andere geneesmiddelen die relatief vaak een huiduitslag veroorzaken zijn NSAID’s (o.a. aspirine, ibuprofen etc.) en medicijnen tegen epilepsie.
Zoals gezegd is de lijst van geneesmiddelen die huiduitslag kúnnen veroorzaken erg lang. Ook middeltjes die als ‘kruidengeneesmiddel’ worden verkocht kunnen soms hevige huidreacties veroorzaken.