Is huiduitslag bij corona besmettelijk?

artikel

Op 15 juni 2020 zochten wij op een systematische manier in de databases Embase en PubMed, gebruikmakend van onder andere de zoektermen ‘SARS-CoV-2’, ‘covid-19’, ‘dermatology’, ‘skin, ‘rash’ en hieraan gerelateerde Mesh-termen. Op 30 september 2020 raadpleegden wij de covid-19-dossiers van het Journal of the American Academy of Dermatology en het Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology om onze zoekactie actueel te maken. De kenmerken van de gevonden artikelen staan in het supplement.

In dit artikel vatten wij de 5 belangrijkste huidafwijkingen bij covid-19 samen. Belangrijk om te vermelden is dat slechts een deel van de patiënten met huidafwijkingen die in de literatuur worden beschreven, daadwerkelijk getest is op SARS-CoV-2. Ook worden er regelmatig huidafwijkingen beschreven bij patiënten met weinig of geen symptomen van covid-19 bij wie geen diagnostiek is verricht.

Pseudo-‘chilblains’

Sinds de uitbraak van covid-19 zijn opvallend veel meldingen gedaan van huidafwijkingen die lijken op wintertenen (perniones, in de Engelstalige literatuur ‘chilblains’ genoemd).2 Daarbij gaat het voornamelijk om casuïstische mededelingen, patiëntenseries en 3 grotere observationele studies.1,3-7 Het huidbeeld kenmerkt zich door een vrij scherp begrensde, roodpaarse verkleuring en zwelling van de acra, gepaard gaande met jeuk (figuur 2). Hoewel tot de gebruikelijke wintertenen passen bij de koude maanden, is de huidafwijking bij covid-19-patiënten juist in de warme lente- en zomermaanden gezien en verdwijnt deze spontaan binnen enkele weken.

Aan het begin van de covid-19-pandemie heeft de American Association of Dermatology (AAD) een internationale patiëntenregistratie opgezet om te inventariseren welke huidafwijkingen voorkomen bij covid-19-patiënten.8 De grootste serie van patiënten met pseudo-chilblains is afkomstig uit deze registratie en beslaat patiënten uit 31 landen.1 Van de 682 patiënten met bewezen covid-19 – of een vermoeden daarvan – bij wie huidafwijkingen optraden, hadden er 422 (62%) pseudo-chilblains. Dit waren vooral jonge patiënten (mediane leeftijd: 35 jaar, interkwartielafstand: 22-59) met een blanco voorgeschiedenis bij wie het ziektebeloop niet ernstig was. Bij slechts 7% van de patiënten met wintertenen werd de SARS-CoV-2-infectie aangetoond met laboratoriumonderzoek (PCR of serologie) en bij 19% verliep de infectie – behoudens de pseudo-chilblains – asymptomatisch. Patiënten die wel andere symptomen hadden, gaven aan dat zij last hadden van hoesten (35%), koorts (35%), dyspneu (29%), keelpijn (26%) en hoofdpijn (23%). Meestal (48%) traden de pseudo-chilblains later op dan de andere symptomen, bij een deel van de patiënten gebeurde dit eerder (16%) of tegelijkertijd (10%). De huidafwijkingen persisteerden gemiddeld 2 weken en gingen niet zelden gepaard met (brandende) pijn (71%) en jeuk (36%).

Medicijnen bij huidschimmel

Huidschimmel gaat meestal vanzelf over. U kunt de plekken behandelen. Zo kunt u de kans kleiner maken dat u de huidschimmel doorgeeft aan anderen.

Crème tegen schimmel

U kunt huidschimmel behandelen met een crème of zalf met een middel tegen schimmel. Zoals terbinafine op de huid , miconazol op de huid of clotrimazol op de huid . U kunt dit zonder recept kopen bij de drogist of apotheek.

Terbinafine-crème hoeft u minder vaak en minder lang te smeren dan de andere crèmes. Ze werken even goed.

• Smeer terbinafine-crème 1 keer per dag, doe dit 1 tot 2 weken lang. Smeer niet langer dan 2 weken.
• Smeer miconazol-crème en andere crèmes 2 keer per dag. Als de plekjes weg zijn, smeer dan nog 1 week door.
• Smeer de crème op de plekken en 2 centimeter rondom de plekken. De schimmel zit vaak ook al in de huid rond de plekken.
• Smeer dun, zodat de crème na het smeren niet meer te zien is. Een dikke laag kan de huid irriteren.

Miconazol kan de werking van sommige bloedverdunners veranderen. Gebruikt u bloedverdunners? Vraag uw huisarts of u dan crème met miconazol wel mag gebruiken.

Pillen tegen schimmel

Soms zit de schimmel te diep in de huid. Dan helpt de crème niet goed. De huisarts kan u dan pillen tegen schimmel voorschrijven. Meestal zijn dit pillen met terbinafine.

Pillen tegen schimmel zijn sterke medicijnen. Dit is belangrijk om te weten:

• U mag ze niet nemen als u zwanger bent of zwanger wilt worden. Of als u borstvoeding geeft.
• De pillen kunnen het effect van andere medicijnen veranderen. Bijvoorbeeld van bloedverdunners en sommige medicijnen tegen depressie, hoog cholesterol of hartziektes.
  Gebruikt u een van deze medicijnen, bespreek dit dan met uw huisarts.
• U kunt last krijgen van misselijkheid, overgeven of diarree. Dit kunnen bijwerkingen van de pillen zijn. Deze klachten gaan meestal na een paar dagen weg. Dan bent u aan het medicijn gewend.
  Als de klachten blijven, bespreek met uw huisarts of u moet stoppen met de pillen.
• De pillen geven een kleine kans op problemen met uw lever, zoals geelzucht. Uw huid en oogwit worden dan geel. U kunt ook jeuk krijgen. Uw plas kan bruin worden (zoals thee), uw poep juist lichtgrijs. Bel dan uw huisarts. Meestal moet u dan stoppen met de pillen.

4 Zenuwpijn

Veel patiënten voelen zona letterlijk opduiken: het gebied waar de uitslag zich zal tonen, jeukt, brandt of prikt vaak al op voorhand. Het virus verhuist via de zenuw en prikkelt die. “De zenuwpijn kan soms echt extreem zijn. Met stekende, prikkende pijn, alsof iemand je met naalden steekt. De ontstane letsels kunnen ook jeuken: krab er vooral niet aan om littekens te voorkomen. Probeer ook niet te zwemmen om bijkomende infecties te vermijden.”

Een zona-episode kan twee tot zes weken duren. Achteraf kruipt het virus terug in zijn zenuw, maar het verlaat je lijf nooit. Theoretisch gezien kan je meermaals in je leven zona krijgen, maar dat gebeurt gelukkig niet frequent. Nadat je zona doormaakt, wordt je lichaam opnieuw gestimuleerd om antistoffen te maken en ben je meestal ook weer een tijd beschermd tegen een nieuwe opstoot.

Hoe ontstaat huidschimmel?

Schimmels en gisten zijn overal. Ze zitten bij iedereen op het lichaam. Dit is meestal niet erg. Op uw huid zit een vetlaagje dat u beschermt en zorgt dat u geen klachten krijgt.

Soms werkt de bescherming van uw huid minder goed. Bijvoorbeeld als het vetlaagje van uw huid eraf gaat. De schimmel komt dan uw huid binnen en kan daar groeien. U krijgt dan plekken op de huid.

In deze situaties krijgt u sneller last van schimmels:

• als u vaak lang doucht of in bad gaat
• als u veel zeep en shampoo gebruikt
• als u een huidziekte heeft
• als u diabetes (suikerziekte) heeft
• als uw afweer minder is (door bijvoorbeeld chemokuren)

De schimmel komt meestal van iemand in uw omgeving.

De schimmel zit in schilfers van de huid. De schilfers laten los van de huid en komen op bijvoorbeeld de vloeren van zwembaden, doucheruimtes en sportruimtes. Als u deze schilfers op uw huid krijgt, kunt u plekken krijgen.

Sommige schimmels kunt u krijgen van dieren.

Huiduitslag bij corona / COVID-19

Sinds de uitbraak van het coronavirus in december 2019 in Wuhan, China, worden dermatologen geconfronteerd met huidafwijkingen die mogelijk in het kader van een coronavirus infectie kunnen passen. De naam die artsen aan een coronavirus infectie hebben gegeven is COVID-19.

De belangrijkste kenmerkende symptomen van COVID-19 zijn hoge koorts (boven 38.5 graden), droge hoest en toenemende benauwdheid. Maar wat als je daarbij huiduitslag ziet? Hoort deze bij de virusinfectie of staat het er helemaal los van?

Tot nu toe zijn de volgende soorten huidafwijkingen waargenomen die in verband worden gebracht met een coronavirus infectie:

1. Huiduitslag mogelijk gerelateerd aan een coronavirus infectie

De volgende huidafwijkingen, als ze samen met de klachten koorts, hoesten en benauwdheid voorkomen, kunnen een uiting zijn van een coronavirus infectie:

-Erythema exsudativum multiforme (afgekort EEM)

EEM begint vaak met een soort griepje met koorts. Daarna ontstaan er een of meerdere rode ronde plekken en verhevenheden die overgaan in typische ringvormige afwijkingen, die eruitzien als schietschijven. Deze worden ook wel “schietschijf laesies” of in het Engels “target-lesions” genoemd.

Bij urticariële vasculitis zien we paarsrode niet wegdrukbare vlakke plakkaten, waarbij er ook sprake is van een algehele malaise. Deze plakkaten zien we vooral aan de benen.

-Aspecifieke jeukende huiduitslag

Sommige patiënten ontwikkelen een meer aspecifieke huiduitslag zoals roodheid, rode bultjes, eczeemuitslag of gewoon jeuk met krabeffecten

2. Huiduitslag als gevolg van een geneesmiddelenreactie