Huiduitslag en Jeuk door Corona - Oorzaken, Symptomen en Behandeling

Foto’s huiduitslag bij corona

3. Kinderziekten met koorts, verkoudheid en huiduitslag

Koorts is een belangrijk kenmerk van COVID-19 maar koorts, verkoudheid én huidafwijkingen kunnen ook worden gezien bij een tal van andere huidinfectieziekten op kinderleeftijd. Deze kinderziektes ontstaan vaak tijdens de lente-en herfstperiode, en worden dus niet veroorzaakt door een coronavirus infectie.

-Waterpokken
Waterpokken is een bekende kinderziekte die optreedt tussen de 1 en 8 jaar. Hierbij zien we uitgebreide jeukende huiduitslag met verschillende soorten afwijkingen, zoals blaasjes, rode bultjes en puskopjes. Koorts is ook een symptoom. Waterpokken wordt veroorzaakt door een infectie met het varicella zoster virus.

-Mazelen
Deze bekende kinderziekte geeft ook koorts en jeukende huiduitslag bestaande uit kleine rode bultjes die kunnen samenvloeien. Mazelen wordt veroorzaakt door het mazelenvirus.

-Andere kinderziekten die gepaard kunnen gaan met koorts en huiduitslag zijn onder andere roodvonk, rode hond, krentenbaard, vijfde ziekte en zesde ziekte. Deze ziekten worden dus allemaal door een andere virus dan het coronavirus veroorzaakt.(Klik op de naam voor meer informatie)

Eczeemcrème of -zalf bij jeuk, roodheid en huidirritatie

Jeuk bij eczeem kun je verlichten met een eczeemcrème of zalf. We hebben allemaal weleens last van jeuk. Bij eczeem is deze jeuk zo erg dat je bijna niets anders kunt doen dan krabben. Bovendien gaat deze jeuk ook nog samen met roodheid, zwelling en huidirritatie. Om gek van te worden. Niet te stillen jeuk kan zelfs erger zijn dan pijn.

Bij de behandeling van eczeem is het allereerst belangrijk om het vochtgehalte van je gehele huid op peil te houden. Mensen met eczeem hebben namelijk een extreem droge huid. Hydrateer de huid met een vette neutrale crème, ook op de plekken waar geen eczeem zit. Voor de plekken waar wel eczeem zit gebruik je een speciale crème of zalf tegen eczeem. Begin hier zo snel mogelijk mee. Door de behandeling gelijk te starten voorkom je hevigere klachten en zullen bestaande klachten sneller verminderen. Een eczeemcrème heeft in eerste instantie de voorkeur ten opzichte van een eczeemzalf, vanwege de goede smeerbaarheid.

artikel

Op 15 juni 2020 zochten wij op een systematische manier in de databases Embase en PubMed, gebruikmakend van onder andere de zoektermen ‘SARS-CoV-2’, ‘covid-19’, ‘dermatology’, ‘skin, ‘rash’ en hieraan gerelateerde Mesh-termen. Op 30 september 2020 raadpleegden wij de covid-19-dossiers van het Journal of the American Academy of Dermatology en het Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology om onze zoekactie actueel te maken. De kenmerken van de gevonden artikelen staan in het supplement.

In dit artikel vatten wij de 5 belangrijkste huidafwijkingen bij covid-19 samen. Belangrijk om te vermelden is dat slechts een deel van de patiënten met huidafwijkingen die in de literatuur worden beschreven, daadwerkelijk getest is op SARS-CoV-2. Ook worden er regelmatig huidafwijkingen beschreven bij patiënten met weinig of geen symptomen van covid-19 bij wie geen diagnostiek is verricht.

Pseudo-‘chilblains’

Sinds de uitbraak van covid-19 zijn opvallend veel meldingen gedaan van huidafwijkingen die lijken op wintertenen (perniones, in de Engelstalige literatuur ‘chilblains’ genoemd).2 Daarbij gaat het voornamelijk om casuïstische mededelingen, patiëntenseries en 3 grotere observationele studies.1,3-7 Het huidbeeld kenmerkt zich door een vrij scherp begrensde, roodpaarse verkleuring en zwelling van de acra, gepaard gaande met jeuk (figuur 2). Hoewel tot de gebruikelijke wintertenen passen bij de koude maanden, is de huidafwijking bij covid-19-patiënten juist in de warme lente- en zomermaanden gezien en verdwijnt deze spontaan binnen enkele weken.

Aan het begin van de covid-19-pandemie heeft de American Association of Dermatology (AAD) een internationale patiëntenregistratie opgezet om te inventariseren welke huidafwijkingen voorkomen bij covid-19-patiënten.8 De grootste serie van patiënten met pseudo-chilblains is afkomstig uit deze registratie en beslaat patiënten uit 31 landen.1 Van de 682 patiënten met bewezen covid-19 – of een vermoeden daarvan – bij wie huidafwijkingen optraden, hadden er 422 (62%) pseudo-chilblains. Dit waren vooral jonge patiënten (mediane leeftijd: 35 jaar, interkwartielafstand: 22-59) met een blanco voorgeschiedenis bij wie het ziektebeloop niet ernstig was. Bij slechts 7% van de patiënten met wintertenen werd de SARS-CoV-2-infectie aangetoond met laboratoriumonderzoek (PCR of serologie) en bij 19% verliep de infectie – behoudens de pseudo-chilblains – asymptomatisch. Patiënten die wel andere symptomen hadden, gaven aan dat zij last hadden van hoesten (35%), koorts (35%), dyspneu (29%), keelpijn (26%) en hoofdpijn (23%). Meestal (48%) traden de pseudo-chilblains later op dan de andere symptomen, bij een deel van de patiënten gebeurde dit eerder (16%) of tegelijkertijd (10%). De huidafwijkingen persisteerden gemiddeld 2 weken en gingen niet zelden gepaard met (brandende) pijn (71%) en jeuk (36%).

Crème of zalf tegen eczeem

Crème tegen eczeem is een uitwendige behandeling. Smeren met eczeemcrème verlicht eczeemklachten zoals jeuk en een droge, geïrriteerde huid. Belangrijk omdat je zo de vicieuze cirkel van krabben doorbreekt. Omdat je minder krabt heb je minder kans op ontstekingen, maar het helpt helaas niet blijvend. Een behandeling die je voorgoed van eczeem afhelpt is er nog niet. Gelukkig kom je met een crème of zalf tegen eczeem al een heel eind.

We zetten de verschillende soorten eczeemproducten op een rij:

• Eczeemcrème
• Immuunmodulators (hormoonvrije zalven)
• Zalf met corticosteroïden (hormoonzalven)

Crème tegen eczeem is een uitwendige behandeling. Smeren met eczeemcrème verlicht eczeemklachten zoals jeuk en een droge, geïrriteerde huid. Belangrijk omdat je zo de vicieuze cirkel van krabben doorbreekt. Omdat je minder krabt heb je minder kans op ontstekingen, maar het helpt helaas niet blijvend. Een behandeling die je voorgoed van eczeem afhelpt is er nog niet. Gelukkig kom je met een crème of zalf tegen eczeem al een heel eind.

We zetten de verschillende soorten eczeemproducten op een rij:

• Eczeemcrème
• Immuunmodulators (hormoonvrije zalven)
• Zalf met corticosteroïden (hormoonzalven)

Tot slot

Niet alle patiënten met een SARS-CoV-2-infectie ontwikkelen huidafwijkingen. Exacte cijfers zijn op dit moment niet voorhanden en moeten blijken uit retrospectief onderzoek. Op basis van de beschikbare literatuur concluderen wij dat het nieuwe coronavirus een breed scala van huidafwijkingen kan geven, die vóór, tijdens of langere tijd na de kenmerkende symptomen van covid-19 kunnen optreden. Het is onwaarschijnlijk dat alle huidafwijkingen specifiek zijn voor een SARS-CoV-2-infectie. Integendeel, de meerderheid is hoogstwaarschijnlijk paraviraal van aard, en de vlekkige verkleuring van de huid (livedo) kan waarschijnlijk verklaard worden door een coagulopathie. De oorzaak van de vesiculeuze eruptie is nog niet duidelijk aangetoond. De hoge incidentie van pseudo-chilblains sinds de uitbraak van de covid-19-pandemie is zeer opvallend. Mogelijk is deze huidafwijking specifiek voor een niet-ernstige infectie met SARS-CoV-2, terwijl livedo en retiforme purpura vooral voorkomen bij patiënten bij wie de infectie ernstig verloopt (figuur 6). De overige huidafwijkingen treden met name op bij patiënten met een matig ernstige SARS-CoV-2-infectie.

Het is belangrijk om in tijden van corona bij patiënten met één van de hiervoor beschreven huidafwijkingen te denken aan een SARS-CoV-2-infectie en om de huidafwijking door een dermatoloog te laten beoordelen. Specifiek in het geval van een (jongere) patiënt met nieuw ontstane, onverklaarde pseudo-chilblains moeten artsen bedacht zijn op covid-19. Bij de meeste patiënten kan ten aanzien van de huidafwijkingen een expectatief beleid gevoerd worden en moet de behandeling gericht zijn op de onderliggende aandoening. Om de oorzaken van de huidafwijkingen beter te begrijpen, vinden wij het belangrijk dat de dermatoloog huidbiopten afneemt voor histopathologisch onderzoek. Bij alle patiënten met één van de hiervoor beschreven huidafwijkingen kan overwogen worden om te testen op SARS-CoV-2, conform de huidige richtlijn van het RIVM.