Huiduitslag na amoxicilline - Oorzaken, Symptomen en Behandeling

Huiduitslag door bacterie-infecties

meningokok infectie
rode vlekken op de huid, die al snel niet meer (helemaal) wegdrukbaar zijn. Kan ook aan de handpalmen en voetzolen optreden. Veel andere symptomen van ernstig ziek zijn. Snel medisch handelen is nodig.
roodvonk
rode verkleuring van het gezicht, later ook roze-rode huiduitslag over de rest van de huid. Ook koorts, keelpijn en malaiseklachten. Heel typisch voor roodvonk is de ‘aardbeientong’.

Geneesmiddelen zijn beruchte veroorzakers van huiduitslag. In de bijsluiter van bijna alle geneesmiddelen staat dat zij een huidreactie kúnnen veroorzaken. Sommige soorten geneesmiddelen zijn hiervoor speciaal berucht, zoals antibiotica. De huidreacties hoeven niet altijd kort na het begin van het gebruik van het geneesmiddel op te treden. Soms beginnen de huidafwijkingen pas een week na de eerste dosis van het medicijn. Andere geneesmiddelen die relatief vaak een huiduitslag veroorzaken zijn NSAID’s (o.a. aspirine, ibuprofen etc.) en medicijnen tegen epilepsie.
Zoals gezegd is de lijst van geneesmiddelen die huiduitslag kúnnen veroorzaken erg lang. Ook middeltjes die als ‘kruidengeneesmiddel’ worden verkocht kunnen soms hevige huidreacties veroorzaken.

Dag van de Medicatieveiligheid

Tijdens de Dag van de Medicatieveiligheid op dinsdag 4 oktober in Ede kun je onder meer workshops volgen over inhalatiemedicatie, dementie en medicatie, epidurale pijnstilling en palliatieve sedatie. Uiteraard is er volop aandacht voor het voorkomen van medicatiefouten. Meer informatie: Nursing.nl/congressen/medicatieveiligheid

5 Wanneer mogen penicillinen niet worden gebruikt?

Penicillinen mogen niet worden gebruikt door patiënten met een aangetoonde IgE-gemedieerde allergie voor penicillinen.

Sommige patiënten zijn kruisovergevoelig voor andere β-lactam-antibiotica, zoals bepaalde cefalosporinen (onder andere ceftriaxon en cefuroxim).

Bij een patiënt met een infectie met het cytomegalovirus of Epstein-Barr-virus, of een patiënt met lymfatische leukemie, zal de arts geen amoxicilline voorschrijven. De kans op maculopapuleus exantheem is dan sterk verhoogd. 1

Huiduitslag door virusinfecties

Virusinfecties die huiduitslag veroorzaken worden vooral op de kinderleeftijd gezien. Huiduitslag door virusinfecties wordt ook wel exantheem genoemd.
waterpokken
rode vlekjes > veranderen in blaasjes > korstjes. Typisch is dat de hoofdhuid meedoet.
rode hond
rode vlekjes tot 3mm groot, koorts, gezwollen lymfeklieren. Rode hond komt weinig voor want het is opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma.
mazelen
talloze rode vlekjes, koorts, hoesten, rode ogen.
opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma, soms nog een uitbraak in gebieden van Nederland waar de vaccinatiegraad laag is.
zesde ziekte
rode vlekjes beginnen in het gelaat en breiden uit over het lichaam, hoge koorts.
vijfde ziekte
eerst rode vlekken op de wangen, later ook rode huiduitslag over de rest van de huid.
roodvonk
gianotti-crosti syndroom
rode plekjes (iets verheven) aan armen en benen, billen en gelaat. Soms ook blaasjes.

Lesstof

Introductie

Penicillinen kunnen op grond van hun antibacteriële werkingsspectrum worden onderverdeeld in 2 categorieën:

1. Smalspectrum penicillinen
   – benzylpenicilline/Extencin ® ,
   – feneticilline (Broxil ® ),
   – fenoxymethylpenicilline (Acipen-V ® ),

1. Breedspectrum penicillinen
   – amoxicilline,
   – piperacilline.

De breedspectrum penicillinen hebben vooral wat gramnegatieve bacteriën betreft een breder werkingsspectrum.

Amoxicilline kan worden gecombineerd met clavulaanzuur (Augmentin ® ), piperacilline wordt altijd gecombineerd met tazobactam. Clavulaanzuur en tazobactam zijn β-lactamase-remmers. β-lactamase is een enzym dat door bacteriën wordt geproduceerd en dat penicillinen onwerkzaam maakt. Door combinatie met een β-lactamase-remmer krijgt de penicilline een breder werkingsspectrum.

1 Wanneer worden penicillinen toegepast?

Penicillinen, meestal amoxicilline, kunnen worden ingezet bij bacteriële luchtweginfecties. Bij ongecompliceerde luchtweginfecties hebben penicillinen, en andere antibiotica, nauwelijks effect op de ernst en de duur van de klachten.

De arts zal een antibioticum in deze gevallen alleen overwegen om het risico op complicaties te verlagen bij patiënten die daarop een hoger risico lopen, zoals zuigelingen en 75-plussers met koorts, en patiënten met comorbiditeit. Bij een exacerbatie van COPD is amoxicilline een van de antibiotica van eerste keuze.

Antibiotica zijn niet geïndiceerd bij acute bronchitis, omdat deze meestal niet door bacteriën wordt veroorzaakt. Bij een keelontsteking zijn antibiotica alleen nodig bij ernstige zieke patiënten. Dan zal de arts feneticilline of fenoxymethylpenicilline voorschrijven.

Ook huidinfecties kunnen worden behandeld met een penicillinekuur. Het gaat dan vooral om diepe huidinfecties die gepaard gaan met koorts en andere algemene ziekteverschijnselen, of bij patiënten met een verminderde afweer. De arts kan ook bij oppervlakkige infecties een systemisch antibioticum voorschrijven als lokale behandeling onvoldoende effect heeft. Bijvoorbeeld bij impetigo, hardnekkige folliculitis en furunkel. Dan wordt vooral flucloxacilline voorgeschreven.