Huiduitslag na chemotherapie - Oorzaken, Behandeling en Zelfzorg

Oorzaken huiduitslag: wat voor soort uitslag heb ik?

Er zijn veel mogelijke oorzaken van huiduitslag, waaronder allergische reacties, infecties, irritatie, auto-immuunziekten, stress en bepaalde geneesmiddelen. Daarnaast kan de uitslag ook een symptoom zijn van een onderliggende (medische) aandoening of ziekte. Hieronder heb ik verschillende oorzaken van huiduitslag opgesomd:

1. Huiduitslag door ontstekingsreactie

Een veelvoorkomende oorzaak van huiduitslag is een ontsteking aan de huid. Deze ontsteking ontstaat wanneer je lichaam abnormaal op een bepaalde prikkel reageert. Bijvoorbeeld, omdat je allergisch bent voor een bepaalde cosmetische stof. Maar het kan ook komen door het eten van bepaald voedsel of het aanraken van bepaalde planten. Je kunt van enorm veel prikkels een ontsteking, en zo huiduitslag, krijgen.

2. Huiduitslag door een infectie

Huiduitslag kan ook optreden als gevolg van een infectie. Meestal gaat het hierbij om infectieziekten met een bacterie, schimmel (gisten), virus, parasiet of insecten. Deze micro-organismen kunnen al op je huid aanwezig zijn en plotseling in aantal toenemen, waardoor het voor huidproblemen zorgt. Dit is bijvoorbeeld vaak het geval bij gisten.

3. Huiduitslag door medicatie

Een andere veelvoorkomende oorzaak van huiduitslag is medicatie. In de bijsluiter van geneesmiddelen staan natuurlijk altijd de mogelijke bijwerkingen genoemd. Dit kunnen fysieke klachten zijn, als: hoofdpijn en buikpijn. Maar er kan dus ook huiduitslag optreden.

Vaak gaat het om roodheid en een jeukende huid die ontstaat als reactie op de werkzame ingrediënten of andere stoffen in het medicijn. Het kan hierbij gaan om een allergische reactie of een overgevoelige reactie. Bij beide reactie ontwikkelt je afweersysteem een reactie op een specifieke stof, waardoor er huidklachten optreden.

Gevoelige huid na chemo

Huidproblemen na chemo gaan bijna allemaal gepaard met een gevoelige huid. Zo is de huid gevoeliger voor prikkels van buitenaf, waardoor je huid gaat jeuken. Maar ook gevoeliger voor zonlicht, waardoor je sneller verbrand. De juiste verzorging is daarom belangrijk.

De product tips die ik onder de huidproblemen na chemo hierboven heb gezet (droge huid, jeukende huid, acne huiduitslag en hand-voet syndroom) zijn allemaal mild en huidvriendelijk. Dit maakt ze ook geschikt voor de gevoelige huid. Deze kun je daarom ook gebruiken.

Tips gevoelige huid na chemo

Heb je vooral last van gevoeligheid? Maar niet zo zeer van bovenstaande huidklachten? Dan zou je ook onderstaande producten kunnen smeren. Ze zijn allemaal heel mild en bevatten zowel hydraterende als kalmerende stoffen.

• Reiniger: SMPL skincare reiniger
• Dagcrème: Eucerin gezichtscrème
• Zonnebrand: Biodermal sensitive crème
• Bodylotion: La Roche Posay AP+ balsem
• Douchegel: Eucerin douche olie

Verschillende soorten uitslag behandelen

Als een huiduitslag niet ernstig is, dus niet gepaard gaat met ernstige symptomen zoals hoge koorts of veel pijn, dan kunnen veel receptvrije huidverzorgingsproducten symptomen van de huiduitslag behandelen. Hieronder lees je mijn stappenplan!

1. De oorzaak vermijden

Bij alle verschillende soorten huiduitslag is het belangrijk om eerst de mogelijk oorzaak ervan te achterhalen. Krijg je last van een jeukende rode huiduitslag na het eten van bepaalde voedingsmiddelen? Na het slikken van bepaalde medicatie? Door warmte? Of wanneer je een bepaalde crème opsmeert?

Door deze trigger te vermijden, zal de huiduitslag in de meeste gevallen vanzelf wegtrekken en ook niet meer optreden. Toch is dit vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Eventueel kun je het bijhouden door iedere keer wanneer je de huiduitslag krijgt, op te schrijven wat je de afgelopen twee dagen gedaan hebt en (avond) gegeten.

2. Kalmeer de huidbarriere (ook huiduitslag zonder jeuk)

Naast het vermijden van uitlokkende factoren, is het natuurlijk ook fijn om iets aan de huiduitslag zelf te doen. Wat je het beste kunt smeren om de huid te kalmeren hangt natuurlijk vooral af van de soort uitslag. Door op de verschillende soorten huiduitslag hierboven te klikken, lees je per uitslag mijn tips.

Wel zijn er bepaalde cosmetische ingrediënten die een kalmerende en ontstekingsremmende werking op de huid hebben en daarom bij meerdere soorten huiduitslag verlichting kunnen geven! Hieronder heb ik een aantal voorbeelden hiervan gezet:

Kalmerende producten voor het gezicht

Kalmerende producten voor het lichaam

3. Voorkom uitdroging van de huid

Wat ook belangrijk is, is zorgen voor een goed gehydrateerde huid. Dit komt, omdat een droge huid vatbaarder is voor prikkels van buitenaf en daarom ook veel sneller overgevoelig reageert. Pas daarom op met de droge lucht van een airconditioning of verwarming. En douche niet te heet.

Welke vormen van huiduitslag zijn er ?

HUIDUITSLAG DOOR INFECTIEZIEKTE

2. Bacteriële infecties

• krentenbaard
• folliculitis
• syfilis
• staphylococcal scalded skin syndrome
• meningokokken uitslag

3. Andere huidinfecties

HUIDUITSLAG DOOR HUIDONTSTEKING

Huiduitslag kan ook optreden in het kader van een ontstekingsziekte van de huid, waarbij het afweersysteem ontspoord is (bijv een allergie) of tegen de eigen huid gekeerd is (auto-immuunziekte). Voorbeelden zijn

HUIDUITSLAG DOOR GENEESMIDDELEN

Veel geneesmiddelen kunnen na gebruik huiduitslag en jeuk geven. De meeste beruchte middelen zijn antibiotica, zoals amoxicilline. Andere middelen die relatief vaak huiduitslag geven zijn NSAIDs (zoals aspirine, ibuprofen en diclofenac), epilepsie medicijnen ( zoals carbamazepine) en hartmedicijnen ( zoals beta blokkers en cholesterolverlagers). Lees meer hierover in de speciale folder “Allergie voor geneesmiddelen”.

Acne huiduitslag na chemo

Wat chemotherapie (gelukkig) minder snel uitlokt is een huiduitslag dat op acne lijkt. Wel komt deze huiduitslag vooral voor bij mensen die behandeld worden met nieuwere behandelmethodes, zoals: mTOR-remmers en eGFR-remmers. De acne-achtige huiduitslag ontstaat vaak vrij snel en uit zich vooral in de vorm van kleine puistjes, pukkeltjes en rode bultjes.

Tips huiduitslag na chemotherapie

Als de klachten mild zijn, kan het smeren van onderstaande producten vaak al veel verlichting geven en de huid rustiger maken. Is de acne huiduitslag ernstig? Dan kan een arts eventueel antibiotica voorschrijven. Vaak in de vorm van tabletten.

• Reiniger: ZARQA reiniger (vette huid) of SMPL reiniger (droge huid)
• Moisturizer: CeraVe lotion (vette huid) of Bepanthen moisturizer (droge huid)
• Zonnebrand: Biodermal sensitive fluïde (vette huid) of Biodermal sensitive crème (droge huid)

Huidproblemen na chemo

Chemotherapie heeft verschillende effecten op de huid. Zo kan je huid door chemo droger en kwetsbaarder worden, en gevoeliger voor de zon. Vaak ontstaan er ook een soort pukkeltjes die lijken op acne, maar het niet zijn.

Een (extreem) droge huid is gevoeliger voor eczeem, jeuk en er kunnen wondjes ontstaan die gaan ontsteken. Daarom is het zo belangrijk om de huid goed te verzorgen.

Welke huidproblemen je na chemo opmerkt, hangt ook samen met de soort chemotherapie die je krijgt. Sommige medicijnen bij chemo geven een typisch chemo-gerelateerde huiduitslag, met droogheid en pukkeltjes. Maar er zijn ook medicijnen die rode uitslag geven, of jeuk, of pigmentvlekken, et cetera – er bestaan wel tientallen soorten huiduitslag die medicijngerelateerd zijn, en dus na chemo kunnen ontstaan.

Naast de huidproblemen, kunnen ook de nagels brozer worden.

Chemo en haren

Naast de effecten op de huid, zorgt chemo helaas vaak voor haaruitval. Dit komt doordat vele vormen van chemotherapie erop zijn gericht om te snel delende cellen kapot te maken (de kankercellen). Nu is het zo dat er ook in het lichaam zelf cellen zijn die sneldelend zijn, namelijk de haarzakjes. Deze worden dus ‘per ongeluk’ ook aangevallen door de chemo.

Een koelkap helpt het haaruitval tegen te gaan. Door de kap wordt de hoofdhuiddoorbloeding verminderd, waardoor er dus minder chemotherapie de haarzakjes bereikt.

De huid bij radiotherapie (bestraling)

Naast chemotherapie, is er ook radiotherapie. Bij deze behandeling wordt de huid plaatselijk bestraald. Helaas ondervindt ook hierbij de huid veel last. Meer daarover lees je in mijn blog over bestraling en de huid.