Huiduitslag na COVID-19 Vaccinatie - Oorzaken en Oplossingen

Om welke mogelijke bijwerkingen gaat het?

Van de Belgische meldingen over coronavaccins wordt 61 procent als niet-ernstig omschreven, zoals koorts, spierpijn, onwel voelen en reacties ter hoogte van de injectieplaats. "Dit zijn normale reacties die wijzen op de activatie van het immuunsysteem. Ze verdwijnen meestal na enkele dagen", zegt het FAGG. Daarnaast is 32 procent wel ernstig, omdat mensen even arbeidsongeschikt waren of hun huis niet uit konden door bijvoorbeeld koorts of spierpijn.

De zeer ernstige meldingen komen heel beperkt voor. Het gaat bijvoorbeeld om ziekenhuisopnames na vaccinatie (4 procent), en minder dan 1 procent van de meldingen gaat om een overlijden.

Belangrijk om te vermelden is dat bovenstaande cijfers tot en met 24 januari 2022 gelden. Het FAGG kon voorlopig geen recentere analyse geven. Het totale aantal meldingen stond op 24 januari nog op 36.678. Nu komt dat dus op meer dan 39.000, aldus de woordvoerder. Bovendien verwijst dat cijfer uitsluitend naar het aantal ingevulde meldingsformulieren (oftewel het aantal patiënten) en niet naar het aantal bijwerkingen op zich. Per melding of meldingsformulier kan een patiënt meerdere bijwerkingen doorgeven.

Langdurige of long covid: aanhoudende of terugkerende klachten na een corona-infectie

Long covid is een breed scala van nieuwe, terugkerende of voortdurende gezondheidsproblemen die mensen ervaren nadat ze COVID-19 kregen. De klachten kunnen zich tijdens de corona-infectie ontwikkelen, maar ook pas 3 maanden nadien. Er is vooralsnog geen specifieke test om long covid op te sporen. Bovendien zijn de symptomen zeer uiteenlopend en kunnen ze ook voortvloeien uit andere gezondheidsaandoeningingen. Dat maakt dat de aandoening moeilijk te herkennen is.

Uit een studie van Sciensano blijkt dat vermoeidheid of uitputting het meest voorkomende aanhoudende symptoom is. Andere veelvoorkomende symptomen zijn hoofdpijn, geheugen- en concentratieproblemen, spierpijn, ademhalingsproblemen, slaapstoornissen, angst en depressie. Deze klachten komen vaker voor bij personen met long covid na 6 maanden dan bij personen met long covid na 3 maanden. Enkel smaakverlies en reukverlies waren na 6 maanden minder aanwezig.

Bovendien heeft long covid ook negatieve gevolgen voor iemands werkstatus en economische situatie. Deze personen zijn vaker en langer in ziekteverlof dan personen zonder symptomen van long covid. Ze rapporteerden ook vaker matig en ernstig financieel verlies als gevolg van hun gezondheidstoestand.

Het onderzoek van Sciensano vertoont wel enkele beperkingen. De deelnemers moesten bijvoorbeeld zelf hun symptomen rapporteren. Daardoor konden de onderzoekers niet controleren of de symptomen een gevolg waren van een coronabesmetting. Ook bestaat de kans dat deelnemers van wie de symtomen verdwenen, afhaakten tijdens het onderzoek. Dat betekent dat patiënten met meer ernstige en langdurige klachten mogelijks oververtegenwoordigd zijn in de resultaten.

Mogelijke hartinfecties

Afgezien van de longen lijkt het nieuwe coronavirus ook huis te houden in het hart, want volgens een recent onderzoek uit China wordt een op de vijf COVID-19-patiënten getroffen door een of andere vorm van hartaandoening.

Het hart voorziet de organen van zuurstof uit de longen door bloed door het lichaam te pompen. Virussen die de luchtwegen aantasten, zoals corona- en griepvirussen, kunnen dat evenwicht tussen de aan- en afvoer van zuurstof verstoren. Als een virus de longen belaagt, gaan die minder goed functioneren en geven minder zuurstof aan de bloedbaan af. Bij een infectie kunnen ook de bloedvaten zelf ontstoken raken, waardoor ze nauwer worden en minder bloed aan de organen, waaronder het hart, kunnen leveren. Het hart reageert daarop door sneller te gaan pompen, wat tot hart- en vaatproblemen kan leiden.

Een ongebruikelijk en tot nu toe onverklaarbaar symptoom is het optreden van myocarditis, ook bij jonge en gezonde patiënten. Myocarditis is een relatief zeldzame ontsteking van de hartspier.

“Niemand heeft tot nu toe op overtuigende wijze, met een biopsie, virusdeeltjes in de hartspier aangetoond,” zegt Robert Bonow, professor in de cardiologie aan de Feinberg School of Medicine van de Northwestern University en ex-voorzitter van de American Heart Association. Volgens hem kunnen de symptomen van myocarditis ook worden veroorzaakt door de cytokinenstorm die in de rest van het lichaam ontstekingsreacties uitlokt. Maar bekend is dat virussen als waterpokken en hiv direct het hart infecteren, en uit onderzoek komt naar voren dat het coronavirus de bloedvatwand kan binnendringen.

De toenemende aanwijzingen voor de belangrijke rol die het hart in het geval van COVID-19 speelt, hebben de vraag opgeroepen of de ziekte niet ook als hart- en vaataandoening moet worden aangeduid. “Er zijn veel vragen gerezen over de manier waarop we patiënten moeten behandelen,” zegt Bonow. “Als je een 75-jarige man met pijn op de borst binnenkrijgt, is er dan sprake van een hartaanval of van COVID-19?”

Is dit hetzelfde verhaal als AstraZeneca?

Heel waarschijnlijk wel. Het gaat in elk geval om dezelfde verschijnselen. Al houdt het EMA nog een slag om de arm zolang er nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs is. Het vaccin van AstraZeneca en de universiteit van Oxford werd ontwikkeld op basis van een adenovirus van een chimpansee, dat van J&J op basis van een menselijk adenovirus. Bovendien zou het om een ander spike-eiwit gaan, gaf het EMA nog mee (de klauwen waarmee het virus zich vastklampt aan menselijke cellen, red.).

Vaccinoloog Pierre Van Damme had het in "De wereld vandaag" over "een zeer vergelijkbaar patroon: een trombose die optreedt samen met een bloedplaatjesaantal dat afneemt en die vooral bij vrouwen onder de 60 voorkomt." Het is dus wellicht dezelfde aandoening, die wellicht door een immuunreactie in ons lichaam wordt opgewekt.

We zien een zeer vergelijkbaar patroon