Alles over Koude Urticaria - Symptomen, Oorzaken en Behandeling

Vormen

Op de vormen van chronische induceerbare urticaria (CINDU) gaan we hieronder verder in.

Vormen chronische induceerbare urticaria (CINDU)

Bij fysische urticaria worden de klachten onder andere veroorzaakt door wrijving, koude, warmte en druk op de huid. Dit worden fysische prikkels genoemd.

Onder fysische urticaria vallen:

• symptomatisch dermografisme
• koude-urticaria
• warmte-urticaria
• (vertraagde) druk-urticaria
• urticaria solaris
• vibratoire urticaria

Symptomatisch dermografisme (voorheen: urticaria factitia) is de meest voorkomende vorm van fysische urticaria. Het ontstaat bij het wrijven of krabben over de huid. De lijnvormige galbulten die dan ontstaan, komen vaak binnen tien minuten op en verdwijnen binnen enkele uren. De reactie is (door de arts) op te wekken door met een stomp (niet scherp) voorwerp over de rug of de binnenkant van de onderarmen te strijken. Er kan zo als het ware worden ‘geschreven’ op de huid.

Bij vibratoire urticaria ontstaan galbulten na vibratie, bijvoorbeeld door een pneumatische boor. Deze vorm van urticaria komt zelden voor en heeft mogelijk een familiaire aanleg.

Cholinergische urticaria

Bij cholinergische urticaria ontstaan de galbulten meestal bij een verhoging van de lichaamstemperatuur. Denk hierbij aan hitte, emotionele stress, lichamelijke inspanning of het eten van sterk gekruid voedsel. Ook het nemen van een warm bad of hete douche kan cholinergische urticaria veroorzaken. Bij deze vorm van urticaria kunnen ook andere klachten ontstaan, zoals buikpijn, diarree, speekselvloed of hoofdpijn. Deze worden cholinerge klachten genoemd. Ze verdwijnen meestal weer binnen een uur. De cholinergische urticaria zijn typische kleine, puntvormige galbulten met rode vlekken. Ze zijn tussen de 1 en 3 mm groot.

Aquagene urticaria

Projecten

Een gemeenschappelijk kenmerk van de meeste vormen van urticaria is de activatie en degranulatie van mestcellen.

Activering van mestcellen leidt tot het vrijkomen van mediatoren (histamine, serotonine, bradykinine, eicosanoïden: leukotriënen, prostaglandinen, basofielen, proteolytische enzymen) in de omgeving. Deze veroorzaken vaatverwijding en een toename van de permeabiliteit van de vaatwand.

Dit mechanisme veroorzaakt roodheid, zwelling en huiduitslag. De vorming van urticaria en het vrijkomen van histamine uit mestcellen kan verschillende oorzaken hebben.

Mogelijke oorzaken in de tabel

• Binding van allergeen aan IgE - anafylactisch type
• Antilichamen tegen IgE - auto-immuun type
• immunocomplexen - urticaria vasculitis

• directe degranulatie van mestcellen en basofielen
• andere mechanismen

IgE staat voor immunoglobuline E, d.w.z. antilichamen die bij sommige mensen in het lichaam worden aangemaakt als reactie op verschillende allergenen.

Mastcellen zijn cellen die histamine en andere enzymen bevatten die zich in de huid of inwendige organen bevinden en betrokken zijn bij de allergische reactie.

Basofielen zijn bloedcellen die niet in weefsels worden aangetroffen, maar bij pathologische aandoeningen naar de ontstekingshaard migreren.

Immunologische oorzaken

In dit geval komen medicijnen, voedingsmiddelen en hulpstoffen die daarin zitten in aanmerking. Metabole stoornissen, auto-antigenen (kwaadaardige tumoren) en emotionele factoren kunnen ook de oorzaak zijn.

De uitlokkende factor kan een geneesmiddel zijn (8-12 dagen na het starten van het geneesmiddel) of een auto-immuunziekte.

Wat is het complementsysteem?

Het complementsysteem bestaat uit meer dan 35 eiwitten die voornamelijk door de lever en macrofagen worden geproduceerd. Hierdoor kan het overal in het lichaam waar ontsteking plaatsvindt, worden geactiveerd.

Wie loopt er risico?

Koude urticaria ontstaat meestal in de vroege volwassenheid, maar kan mensen van elke leeftijd treffen. Vrouwen hebben meer kans dan mannen.

Als u symptomen ervaart, moet u uw huisarts raadplegen, die u eerst zal vragen naar:

• Uw medische geschiedenis, ook als u die heeft allergieën
• infecties
• Insecten steken
• Huidige medicatie
• Recente veranderingen in uw dieet.

Uw arts kan bepaalde diagnoses uitsluiten of overwegen op basis van uw antwoorden. Als ze koude urticaria vermoeden, kunnen ze u doorverwijzen naar een specialist of zelf een test uitvoeren.

Diagnose is een eenvoudige procedure die de 'ijsblokjestest' wordt genoemd. Uw arts zal gedurende ongeveer vijf minuten een ijsblokje op uw arm leggen, het vervolgens verwijderen en wachten om te zien of uw huid reageert terwijl deze opwarmt. Als u koude urticaria heeft, zal na een paar minuten meestal een rode 'kwaddit' opvlammen en verschijnen waar het ijsblokje was geplaatst.

Sommige artsen gebruiken een speciaal ontworpen temperatuurapparaat in plaats van een ijsblokje.

Hoe kan ik mijn koude urticaria beheren?

De meeste mensen vertrouwen op veranderingen in levensstijl om opflakkeringen van hun toestand te voorkomen. Het beïnvloedt echter niet iedereen op dezelfde manier.

Het kan nuttig zijn om uw veelvoorkomende triggers te leren kennen en hoe de aandoening u persoonlijk beïnvloedt. Kunt u bijvoorbeeld matig lage temperaturen verdragen zonder dat uw huid reageert, of is uw temperatuurdrempel vrij hoog?

Naast het innemen van uw medicatie zoals voorgeschreven, vermijd of neem voorzorgsmaatregelen met:

• Plaatsen bezoeken met een lage omgevingstemperatuur, bijv. Kelders, ijsbanen, supermarkten met koelvitrines, enz.
• Vrijetijdsactiviteiten in de buitenlucht, zoals zwemmen, watersporten, sneeuwsporten, grotten en bergen
• Huishoudelijke klussen bijv. Glazenwassen, vriezer ontdooien
• Koude cosmetische ingrepen
• Gekoeld / bevroren voedsel en dranken.

Diagnose en onderzoek

Bij ernstige klachten of langdurige klachten (langer dan 6 weken) kan de arts bloedonderzoek doen om een infectie als mogelijke oorzaak op te sporen. Als er aanwijzingen zijn voor een bepaalde oorzaak, kan worden overwogen hier gericht onderzoek naar te doen. Maar ondanks uitgebreid onderzoek wordt voor de urticaria vaak geen oorzaak gevonden.

Bij de verdenking van een fysische oorzaak van de klachten kan een zogenoemde ‘provocatietest’ worden uitgevoerd. Zo worden de klachten bij koude-urticaria veroorzaakt door kou. Of er inderdaad sprake is van koude urticaria, kan worden aangetoond met een test met ijsblokjes. De huid wordt dan plaatselijk afgekoeld om zo een lokale reactie op te wekken (te provoceren). Hiervoor wordt een plastic zak of metalen bak met een paar ijsblokjes gedurende 4 minuten op de onderarm gelegd. Na 10 minuten wordt gekeken of er een huidreactie is opgetreden.