Effectieve Behandelingen voor Leaky Gut en Eczeem

Lekkende darm: Symptomen, Oorzaken en Wetenschappelijk Bewijs

Leaky gut’, oftewel een ‘lekkende darm’, is een term die steeds vaker opduikt in de wereld van gezondheid en welzijn. Technisch bekend als ‘intestinal permeability’ binnen de medische gemeenschap, verwijst het naar een aandoening waarbij de bekleding van de dunne darm beschadigd raakt, waardoor onverteerde voedseldeeltjes, toxische producten en bacteriën in de bloedbaan kunnen lekken. Hoewel het concept nog niet breed geaccepteerd is binnen de conventionele geneeskunde, is er een groeiende hoeveelheid wetenschappelijk bewijs dat suggereert dat een lekkende darm een rol kan spelen bij tal van gezondheidsproblemen, variërend van spijsverteringsstoornissen tot auto-immuunziekten.

De complexiteit van deze aandoening maakt het moeilijk om te diagnosticeren en te begrijpen, en daarom is het belangrijk om diepgaand onderzoek te doen en de meest recente inzichten te delen. In deze blogpost zullen we een uitgebreid overzicht geven van wat een lekkende darm precies is, de mogelijke symptomen, de potentiële oorzaken, en we zullen de huidige stand van zaken in het wetenschappelijke onderzoek naar deze veelbesproken aandoening belichten.

Er liggen nogal wat glasscherven op het pad

Als je per ongeluk een keer door een glasscherf rijdt, kan je fietsband dat meestal wel aan. Rijd je er vijftig keer achter elkaar doorheen, dan is de kans op een lekke band groot.

Gelukkig krijg je niet direct een lekkende darm van een glas wijn, een stuk appeltaart of een cappuccino met melk. Maar als je dit rijtje leest, zul je je hopelijk realiseren dat er veel irriterende stoffen zitten in onze normale dagelijkse voeding. Een beetje van alles kan je darm prima verwerken, maar iedere dag een agressieve aanval is zelfs de sterkste darm teveel.

Realiseer je hierbij, dat bij het ouder worden je weerstand tegen deze allergenen minder wordt. Het kan zijn dat je jarenlang geen problemen hebt gehad met het gebruik van zuivel of gluten en dat je daarom nu je huidproblemen, trage schildklier, artritis of vermoeidheid niet koppelt aan een darm die het steeds moeilijker heeft gekregen hiermee.

Lekkende darm en de link met auto-immuunziektes

Vrouwen hebben aanzienlijk meer last van auto-immuunziektes dan mannen. Schildklierproblemen, systemische lupus, artritis en MS komen twee tot tien keer vaker voor bij vrouwen. Veel chronische ziektes, waaronder auto-immuunziektes, hebben als oorzaak chronische ontstekingen in het lichaam, en een belangrijke oorzaak van chronische ontstekingen is een lekkende darm. Goed nieuws: net zoals een lekke band van je fiets kan je ook een lekkende darm zelf plakken! Ik zal je uitleggen hoe je dit kunt doen.

Als je me al een tijdje volgt weet je dat ik een taaldier ben: ik hou van taal omdat ik denk dat het een grote invloed op ons leven kan hebben. Iedereen spreekt van chronische ziektes zoals diabetes 2, hart- en vaatziektes en Hashimoto. Aangezien ik veel lees over de gezondheid van vrouwen bekruipt me in toenemende mate het gevoel dat het woord chronisch hierbij gebruikt wordt in de zin van ‘voor altijd’. Dat is ook logisch, want als je niet naar de oorzaak zoekt van een chronische ziekte, maar deze bestrijdt (of beter gezegd verbloemt) met medicijnen die de symptomen weghalen maar niet de oorzaak, dan wordt een ziekte iets ‘voor altijd’. Zelfs een vaak eenvoudig op te lossen hoge bloeddruk (schrap eens twee weken lang alle suikers en geraffineerde koolhydraten) wordt dan iets ‘voor altijd‘. Bedenk echter dat chronisch betekent ‘langdurig’ en dat je vaak zelf voor een groot deel kunt bepalen hoe lang ‘langdurig’ bij jou is. Meestal kan je meer dan je denkt.

Het belang van gezonde tight junctions

Een tight junction (of de zonula occludens) is een verbinding tussen twee darmwandcellen en bestaat uit een constructie van verschillende eiwitten. Tight junctions zorgen ervoor dat vocht en gunstige, kleine moleculen tussen de darmwandcellen door kunnen en zijn daarom een belangrijk connectie tussen de bloedbaan en de darmholte. Tegelijkertijd houden de tight junctions schadelijke bacteriën, andere micro-organismen, etensresten en voedingsstoffen tegen. Het is daarom van belang dat deze tight junctions in goede staat zijn en hun werk goed kunnen doen. Ook bij de tight junctions zijn er verschillende factoren die bijdragen aan hun gezondheid. Dit zijn onder andere:

• de dikte van de slijmlaag
• de aanwezigheid van schadelijke bacteriën en virussen in de darmen
• de hoeveelheid vet in iemands dieet
• stress
• lectines uit voeding
• vitamine D
• de hoeveelheid butyraat in de darmen

Wanneer tight junctions in aanraking komen met bepaalde schadelijke bacteriën, gisten of virussen, kunnen deze openbreken, waardoor deze kwaadaardige micro-organismen in de bloedbaan terecht kunnen komen. Maar een dikke slijmlaag beschermt de tight junctions van dit soort nadelige confrontaties. Dit is dus weer een extra reden om voor een gezonde slijmlaag te zorgen. Voorbeelden van deze kwaadaardige micro-organismen zijn de bacteriën Helicobacter pylori, Escherichia coli (ook wel bekend als E.coli), Salmonella, de gist Candida albicans en het hepatitis C virus. 30 31

Daarnaast is het immuunsysteem zelf in staat om tight junctions open te breken, wanneer het signalen ontvangt dat er iets mis is in de darmholte. Dit gebeurt als er teveel schadelijke bacteriën door de darmholte heen zwermen. Bijvoorbeeld bacteriën die het toxische stofje lipopolysaccharide (LPS) in hun celwand dragen. Wanneer zich grote hoeveelheden bacteriën met LPS in hun celwand in de darmholte bevinden, is dit voor het immuunsysteem reden om alarm te slaan en door de tight junctions heen te breken. 32 Een voorbeeld van een bacterie met de schadelijke LPS in de darmwand is de welbekende E. coli. Bovendien kan een grote hoeveelheid LPS de belangrijke slijmlaag aantasten. 33

Hoe herken je een lekke darm?

Het is lastig om door middel van testen en meten een lekkende darm te diagnostiseren. Er bestaan wel een aantal markers die een arts in theorie in het onderzoek zou kunnen meten:

• zonuline, een marker die verband houdt met de doorlaatbaarheid van de darm (de ruimte tussen de tight junctions, wijdte van de openingen). (zie ook: test chronische darmklachten)
• ook zijn er ontstekingswaardes te meten die mogelijk in verband staan met een lekkende darm.

Deze testresultaten worden echter regulier nog niet gebruikt omdat het mechanisme nog lang niet duidelijk is en onvoldoende om een diagnose te geven.

• Bij de autoimmuunziekte coeliakie is de doorlaatbaarheid overduidelijk vergroot
• Bij glutensensitiviteit is het effect niet zo duidelijk te meten op de doorlaatbaarheid met deze bloedmarkers.

Eigenlijk is het dus nog een conceptvisie, maar wel eentje die goed te gebruiken is in de praktijk bij leefstijlinterventies aan de hand van ervaring met de kenmerken en symptomen van lekkende darm. Door op deze manier te denken en te anticiperen met leefstijlaanpassing zijn veel mensen van de meest uiteenlopende lichamelijke klachten afgekomen, hebben deze verminderd of hebben andere positieve ervaringen.

Wat gebeurt er bij het verteren van voedsel?

1. De vertering in de mond begint door de aanmaak van speeksel en het kauwproces.
2. Vervolgens passeert de voedselbrij de maag en het maagsap.
3. Dan de darmen.
4. En uiteindelijk komen de voedingsstoffen in het bloed of de faeces terecht.

Verteringsenzymen vanuit de alvleesklier komen terecht in de darm, samen met de gal uit de galblaas (en lever) om het verteringsproces af te maken met hulp van de darmflora (microbioom). De verteerde voedingsstoffen kunnen vervolgens door de darmwand heen in het bloed worden opgenomen.

Niet alle claims over het lekkende-darmsyndroom worden door wetenschap ondersteund

Er is voldoende bewijs voor het idee dat het lekkende-darmsyndroom wel bestaat. Niet alle claims erover worden echter door de wetenschap ondersteund. Aanhangers van het bestaan ervan beweren dat het syndroom verband houdt met een grote verscheidenheid aan aandoeningen, waaronder autisme, angststoornis, depressie, eczeem en kanker.

De meeste van deze claims moeten nog wetenschappelijk bewezen worden. Een paar studies wijzen uit dat een deel van de autistische kinderen een verhoogde darmpermeabiliteit heeft, maar andere studies constateren juist dat dit niet het geval is (37, 38, 39). Momenteel zijn er geen studies die een lekkende darm aantonen vóór het ontstaan van autisme, wat betekent dat er geen bewijs is dat het een oorzakelijke factor is.

Er is wel enig bewijs dat bacteriën die de darmwand passeren een rol kunnen spelen bij het ontstaan van angst en depressie, maar er is meer onderzoek nodig om dit eventuele verband aan te tonen (40, 41, 42). De resultaten van studies naar eczeem en darmdoorlaatbaarheid zijn niet consistent en er is momenteel nog geen wetenschappelijke basis voor de claim dat het tot kanker kan leiden (43, 44, 45).

Kortom: Er is voldoende bewijs voor het bestaan van het lekkende-darmsyndroom. Het is echter nog niet wetenschappelijk bewezen dat aandoeningen zoals autisme of kanker verband houden met het syndroom.