Oorzaken en Behandelingen van Puistjes bij Baby's

Puistjes, pukkels en mee-eters: dit moet je weten over baby acne

Maar wat is het precies en wat kun je eraan doen? Elodie Mendels, (kinder)dermatoloog bij het Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam, legt het uit.

“Ik wil beginnen met dat de term baby acne vaak verkeerd wordt gebruikt”, steekt Mendels van wal. “Zo wordt het in de volksmond vaak genoemd, maar echte acne komt maar bij een heel klein percentage baby’s voor. Dat is heel zeldzaam.”

Twee andere vormen komen vaker voor. Te beginnen bij neonatale cephalische pustulose. “Dit komt voor bij één op de vijf baby’s en ontstaat in de eerste twee tot drie weken van hun leven. Je ziet dan met name puistjes en rode pukkels op hun wangen, maar het kan ook te zien zijn op de romp, nek, kin, oogleden en hoofdhuid. De oorzaak is nog onduidelijk, maar mogelijk speelt een toegenomen hoeveelheid gist en talg een rol.”

Oorzaken

De exacte oorzaak van baby acne is niet bekend. Wel staat vast dat het niet aan de voeding ligt. Dus of je baby nou moedermelk of kunstvoeding krijgt, dit heeft geen effect op het ontstaan van puistjes. De oorzaak kan het gevolg zijn van hormonen van de moeder. Deze zijn al in het lichaam van je kindje aanwezig tijdens de zwangerschap. Via de navelstreng worden deze hormonen doorgegeven en ze blijven nog een aantal weken in het bloed aanwezig. Daarom verschijnt baby acne meestal zo snel na de geboorte. Deze hormonen zorgen voor een overmatige talgproductie wat vervolgens weer tot de pukkeltjes kan leiden.

Wanneer je het idee hebt dat er iets anders aan de hand is en de pukkeltjes er eerder uitzien als uitslag dan kan er sprake zijn van een andere huidaandoening. Denk hierbij aan krentenbaard, de zesde ziekte, berg of eczeem. De huisarts kan in deze gevallen uitsluitsel geven.

Soorten baby acne

Het lijkt wel alsof elke uitslag met rode pukkeltjes in de volksmond baby acne wordt genoemd. Toch komt echte, officiële Acne neonatorum – oftewel baby acne – bij ‘slechts’ ongeveer twintig procent van de baby’s voor. Het kenmerkt zich voornamelijk door de aanwezigheid van mee-eters, puistjes en rode pukkeltjes, meestal alleen op het gezichtje van je baby.

Naast Acne neonatorum, zijn er nog twee andere vormen van acne, die ik hieronder beschrijf. Door sommige dermatologen worden deze vormen als een heel andere huidaandoening beschouwd, weer anderen vinden het gewoon een variant van de ‘echte’ baby acne. Hoe dan ook, naar mijn mening horen ze zeker op deze adviespagina thuis.

Neonatale cephale pustulose

Neonatale cephale pustulose – ook bekend als Neonatale acne of gistpuistjes – is een huidaandoening waarbij er puistjes en pukkeltjes ontstaan in het gezicht en op de hoofdhuid, één tot drie weken na de geboorte. De oorzaak van deze huidaandoening ligt waarschijnlijk bij een gist, genaamd Malassezia furfur. Deze gist heeft iedereen op de huid, maar geeft niet altijd problemen.

Neonatale cephale pustulose is een onschuldige huiduitslag die ontzettend vaak voorkomt en vanzelf overgaat, maar dit kan wel een aantal weken of maanden duren.

Erythema toxicum neonatorum

Erythema toxicum neonatorum is een huidaandoening die echt heel vaak voorkomt (bij ongeveer de helft van alle pasgeborenen). Enkele dagen na de geboorte ontstaan er rode vlekjes waar een wit-geel puistje op komt. Het lijken wel vlooienbeetjes. Ze kunnen voorkomen in het gezicht, op de romp, armen en benen, maar zitten nooit op de voetzolen of handpalmen.

De oorzaak van deze huidaandoening is nog niet duidelijk. De rode vlekjes en wit-gele puistjes verdwijnen doorgaans vanzelf na enkele dagen en veroorzaken geen andere klachten. Het verschil met ‘echte’ baby acne is dat deze uitslag heel snel weer weggaat en er ook nooit mee-eters zijn te zien.

Neonatale cephale pustulose (‘baby-acne’)

Bij deze aandoening is er sprake van kleine witte puistjes in het gelaat of op het behaarde hoofd. Het ontstaat meestal in de derde levensweek en is niet zeldzaam.

foto: neonatale cephale pustulose

Hoewel het ook wel eens ‘baby-acne’ wordt genoemd is dat eigenlijk geen goede term. Zo worden er geen meeeters (comedonen) gezien zoals bij echte acne. Mogelijk is een tijdelijke overgroei van gisten de oorzaak van het ontstaan van de puistjes.
De aandoening gaat vanzelf over. Het smeren van een anti-gist crème kan het verdwijnen mogelijk bespoedigen.
Echte acne wordt bij pasgeboren baby’s eigenlijk niet gezien. Pas vanaf een leeftijd van ca. 6 maanden worden wel eens kinderen met echte acne gezien.

foto: miliaria (zweetpuistjes)

Oorzaak baby acne

Acne in het algemeen ontstaat natuurlijk door verstoppingen van je poriën. Deze ontstopping ontstaat, wanneer het huidsmeer (talg) in de poriën niet voldoende afvoert. Waardoor het ophoopt en er een mee-eter ontstaat. Dit herken je aan zwarte en witte puntjes op de huid. Als de mee-eter vervolgens ontstoken raakt, wordt het een puistje.

Anders dan vaak gedacht wordt, ontstaat baby acne al in de buik van de moeder. Namelijk, door hormonen die via de navelstreng binnenkomen. Deze navelstreng verbind het kindje met de bloedbaan van de moeder. Om zo belangrijke voedingsstoffen over te geven. Maar ook hormonen.

En deze hormonen blijven nog een aantal weken in het lichaam van het kindje aanwezig. Meestal merk je hier niets aan. Maar sommige kinderen zijn gevoeliger voor deze hormonen, waardoor het een verhoging van de talgproductie (huidsmeer) kan zorgen. Er wordt meer talg aangemaakt dan zou moeten. Met als gevolg: verstoppingen en uiteindelijk baby acne.

Baby acne wordt dus veroorzaakt door hormonen van de moeder. Die tijdens de zwangerschap via de navelstreng zijn afgegeven. Niet ná de geboorte van het kindje. Wat vaak gedacht wordt. Borstvoeding wordt dan als de grote boosdoener gezien. Maar dit is dus niet het geval. Borstvoeding zorgt niet voor baby acne.

Puistjes bij baby’s

Puistjes en blaasjes komen bij pasgeboren baby’s regelmatig voor. Er zijn verschillende aandoeningen die deze huidafwijkingen kunnen veroorzaken. Sommige zijn heel zeldzaam, terwijl anderen weer heel vaak voorkomen. In deze folder zullen de vijf belangrijkste oorzaken van puistjes en blaasjes bij de pasgeboren baby worden besproken die niet door infecties worden veroorzaakt.

foto: borelingboutons

Borelingboutons komen heel veel voor: ongeveer de helft van alle pasgeborenen ontwikkelt ze. De huidafwijkingen ontstaan in de regel in de eerste week na de geboorte. Het zijn 1 tot 3 mm grote wit-gele puistjes op een rode bodem. Sommige plekken komen in de ontwikkeling overigens niet verder dan een rood vlekje. Ze kunnen voorkomen op de romp, het gelaat en aan de armen en benen, maar er is een duidelijke voorkeur voor de romp. Aan de handpalmen en voetzolen komen ze niet voor.
Soms ontwikkelt de baby maar enkele borelingboutons, maar er kunnen velden van wel honderden puistjes ontstaan.
De oorzaak van borelingboutons is onbekend.
De huidafwijkingen geven weinig tot geen klachten, verdwijnen vanzelf binnen 10 dagen en behandeling is daarom niet nodig.