Virale Infectie met Huiduitslag - Symptomen, Diagnose en Behandeling

COVID-19 en het lichaam: de basics

COVID-19 begint als een infectie van de luchtwegen. Het virus dringt de cellen van de neus, keel en longen binnen en begint zich daar te vermeerderen, waardoor de patiënt last krijgt van griepachtige symptomen, die daarna kunnen verergeren tot longontsteking en zelfs tot gaten in de longen die blijvende littekens achterlaten. Voor veel patiënten is dat de zwaarste vorm van COVID-19 die ze kunnen krijgen.

Maar bij anderen slaat het afweersysteem om nog niet opgehelderde redenen op hol, waarbij het lichaam veel eiwitten genaamd cytokinen aanmaakt: kleine alarmbelletjes die de immuuncellen van het lichaam de weg wijzen naar de haard van de infectie. Maar als er teveel cytokinen in de bloedbaan terechtkomen en het hele lichaam overweldigen, beginnen de immuuncellen alles te vernietigen wat ze op hun weg vinden. Deze respons wordt een ‘cytokinenstorm’ genoemd en leidt tot een uitgebreide ontstekingsreactie die ook de bloedvaten aantast. Lichaamsvloeistof sijpelt vanuit de beschadigde vaten in de luchtblaasjes van de longen, zodat de patiënt last krijgt van ernstige ademnood. Bij een cytokinenstorm kunnen de lever en de nieren beschadigd raken, wat weer tot het tegelijkertijd falen van meerdere organen kan leiden.

Onverwachtse beroertes

De toegenomen bloedstolling zou ook kunnen verklaren waarom jonge COVID-19-patiënten zonder enig hartrisico plotseling door een beroerte worden getroffen, iets wat doorgaans alleen ouderen overkomt. Hoewel dit ziektebeeld opmerkelijk is, is het misschien niet helemaal verrassend, aangezien het verband tussen een virusinfectie en beroertes ook werd waargenomen tijdens de uitbraak van SARS in 2002-2003, een ziekte die door een verwant coronavirus wordt veroorzaakt.

“Bijna alle neurologische symptomen die we nu bij COVID-19 zien, zou je hebben kunnen voorspellen,” zegt Kenneth Tyler, decaan van de afdeling neurologie van de University of Colorado School of Medicine en fellow van de American Academy of Neurology.

De meeste beroertes die bij COVID-19-patiënten optreden, zijn volgens hem ‘ischemische’ beroertes, wat betekent dat ze zijn veroorzaakt door een bloedprop in een van de vaten die de hersenen van bloed voorzien. Ischemische beroertes zijn niet ongewoon – in de VS worden zo’n 690.000 mensen per jaar door dit type beroerte getroffen– omdat ze duidelijk in verband staan met veel voorkomende hart- en vaataandoeningen als atherosclerose. Wanneer de aanvoer van zuurstofrijk bloed naar de hersenen te lang is afgesloten als gevolg van een ischemische beroerte, kan dat schade toebrengen aan het hersendeel dat achter het bloedstolsel is gelegen. Daarom manifesteren sommige symptomen van COVID-19 zich ook op zulke verschillende manieren, bijvoorbeeld in problemen met praten, zien of lopen. In sommige gevallen van COVID-19treedt er een hemorragische beroerte op, waarbij een verzwakt bloedvat scheurt en het bloed in de hersenen terechtkomt, waar het druk op het omringende weefsel uitoefent.

Volgens Cuker is nog onduidelijk hoe vaak beroertes en bloedstolsels bij COVID-19-patiënten voorkomen, omdat de meeste waarnemingen op ic-afdelingen worden gedaan. Dat betekent dat er in de cijfers geen rekening is gehouden met patiënten die uit het ziekenhuis zijn ontslagen en later bloedstolsels als gevolg van de ziekte hebben ontwikkeld of met mensen die voorafgaand aan een bloedstolsel geen of weinig symptomen vertoonden.

Huiduitslag door bacterie-infecties

meningokok infectie
rode vlekken op de huid, die al snel niet meer (helemaal) wegdrukbaar zijn. Kan ook aan de handpalmen en voetzolen optreden. Veel andere symptomen van ernstig ziek zijn. Snel medisch handelen is nodig.
roodvonk
rode verkleuring van het gezicht, later ook roze-rode huiduitslag over de rest van de huid. Ook koorts, keelpijn en malaiseklachten. Heel typisch voor roodvonk is de ‘aardbeientong’.

Geneesmiddelen zijn beruchte veroorzakers van huiduitslag. In de bijsluiter van bijna alle geneesmiddelen staat dat zij een huidreactie kúnnen veroorzaken. Sommige soorten geneesmiddelen zijn hiervoor speciaal berucht, zoals antibiotica. De huidreacties hoeven niet altijd kort na het begin van het gebruik van het geneesmiddel op te treden. Soms beginnen de huidafwijkingen pas een week na de eerste dosis van het medicijn. Andere geneesmiddelen die relatief vaak een huiduitslag veroorzaken zijn NSAID’s (o.a. aspirine, ibuprofen etc.) en medicijnen tegen epilepsie.
Zoals gezegd is de lijst van geneesmiddelen die huiduitslag kúnnen veroorzaken erg lang. Ook middeltjes die als ‘kruidengeneesmiddel’ worden verkocht kunnen soms hevige huidreacties veroorzaken.

Foto’s huiduitslag bij corona

3. Kinderziekten met koorts, verkoudheid en huiduitslag

Koorts is een belangrijk kenmerk van COVID-19 maar koorts, verkoudheid én huidafwijkingen kunnen ook worden gezien bij een tal van andere huidinfectieziekten op kinderleeftijd. Deze kinderziektes ontstaan vaak tijdens de lente-en herfstperiode, en worden dus niet veroorzaakt door een coronavirus infectie.

-Waterpokken
Waterpokken is een bekende kinderziekte die optreedt tussen de 1 en 8 jaar. Hierbij zien we uitgebreide jeukende huiduitslag met verschillende soorten afwijkingen, zoals blaasjes, rode bultjes en puskopjes. Koorts is ook een symptoom. Waterpokken wordt veroorzaakt door een infectie met het varicella zoster virus.

-Mazelen
Deze bekende kinderziekte geeft ook koorts en jeukende huiduitslag bestaande uit kleine rode bultjes die kunnen samenvloeien. Mazelen wordt veroorzaakt door het mazelenvirus.

-Andere kinderziekten die gepaard kunnen gaan met koorts en huiduitslag zijn onder andere roodvonk, rode hond, krentenbaard, vijfde ziekte en zesde ziekte. Deze ziekten worden dus allemaal door een andere virus dan het coronavirus veroorzaakt.(Klik op de naam voor meer informatie)