Wat zijn de oorzaken van eczeem?

Tot slot

Eczeem is een complexe huidaandoening waarbij meerdere factoren een rol spelen. Mensen met eczeem hebben vaak baat bij het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen en een verhoogde inname van voeding die de eczeemklachten helpen verlichten. Zo kun je met voeding de huid van binnenuit ondersteunen. Echter geldt hierin geen one-size-fits-all. Daarom is het belangrijk om erachter te komen wat jouw specifieke triggers zijn. Dat kun je het beste samen met een deskundige of diëtist doen.

1. Nemeth, V., & Evans, J. (2022). Eczema. StatPearls.
2. Kolb, L., & Ferrer-Bruker, S. J. (2023). Atopic Dermatitis. StatPearls.
3. Rusu, E., Enache, G., Cursaru, R., et al. (2019). Prebiotics and probiotics in atopic dermatitis. Experimental and Therapeutic Medicine, 18(2), 926-931.
4. Mao, R., Yu, Q., & Li, J. (2023). The causal relationship between gut microbiota and inflammatory dermatoses: a Mendelian randomization study. Frontiers in Immunology, 14, 1231848.
5. Sadighara, P., Safta, M., Limam, I., et al. (2022). Association between food additives and prevalence of allergic reactions in children: a systematic review. Reviews on Environmental Health, 38(1), 181-186.
6. (2016). Inname onverzadigde vetzuren. Voedselconsumptiepeiling 2012-2016. Wateetnederland.nl
7. DiNicolantonio, J. J., & O’Keefe, J. H. (2018). Importance of maintaining a low omega–6/omega–3 ratio for reducing inflammation. Open Heart, 5(2), e000946. https://doi.org/10.1136/openhrt-2018-000946
8. Nosrati, A., Afifi, L., Danesh, M. J., et al. (2017). Dietary modifications in atopic dermatitis: patient-reported outcomes. Journal of Dermatological Treatment, 28(6), 523-538.
9. Maintz, L., Benfadal, S., Allam, J., et al. (2006). Evidence for a reduced histamine degradation capacity in a subgroup of patients with atopic eczema. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 117(5), 1106-1112.
10. (2006). Dossier Richtlijn voor de vezelconsumptie.
11. Pilkington, S. M., & Rhodes, L. E. (2010). Omega-3 fatty acids and skin. In Nutrition for Healthy Skin (pp. 91-107). Springer, Berlin, Heidelberg.
12. Lin, J., Ma, L., Yuan, J., Yu, P., & Bai, B. (2023). Causal effects of fatty acids on atopic dermatitis: a Mendelian randomization study. Frontiers in Nutrition, 10, 1083455.
13. Sawada, Y., Saito-Sasaki, N., & Nakamura, M. (2020). Omega 3 fatty acid and skin diseases. Frontiers in Immunology, 11, 623052.
14. Kawamura, A., Ooyama, K., Kojima, K., et al. (2011). Dietary supplementation of gamma-linolenic acid improves skin parameters in subjects with dry skin and mild atopic dermatitis. Journal of Oleo Science, 60(12), 597-607.
15. Lee, Y. M., Yoon, Y., Yoon, H., Park, H. M., Song, S., & Yeum, K. J. (2017). Dietary anthocyanins against obesity and inflammation. Nutrients, 9(10), 1089.

Eczeem

• Alle behandelingen
• Receptplichtige medicijnen
• Niet receptplichtige medicijnen

• Relevantie
• Naam A-Z
• Naam Z-A
• Prijs laag-hoog
• Prijs hoog-laag

Eczeem oorzaak 1: Erfelijke aanleg voor een tekort aan een huideiwit en een overgevoelig immuunsysteem (inside-out theorie)

De aanleg voor eczeem – en de primaire oorzaak – begint al nadat het zaadje het eitje heeft bevrucht en de embryo begint te groeien! Zogenaamd atopisch of constitutioneel eczeem wordt namelijk erfelijk – via het DNA – overgedragen en kan al snel na de geboorte tot uiting komen.

Veel mensen met eczeem een hebben een mutatie van het gen dat de productie van het huideiwit filaggrine (filament aggregating protein) aanstuurt. Hierdoor ontstaat een tekort aan dit eiwit in de huid, wat weer leidt tot:

• een verzwakte huidbarrière,
• een uitgedroogde huid.

Door de verstoorde huidbarrière kunnen water en voedingstoffen van binnenuit naar buiten ontsnappen.

Andersom kunnen irriterende stoffen, micro-organismen en allergenen gemakkelijker van buitenaf de verzwakte, uitgedroogde huid binnendringen en ongewenste ontstekingsreacties veroorzaken.

Dit maakt de huidbarrière nog zwakker en de huid nog droger!

Andere genen zijn weer betrokken bij het ontstaan van het overgevoelige afweersysteem bij eczeem. Bij mensen die een erfelijke aanleg hebben voor eczeem (en vaak ook te kampen hebben met allergieën) reageert het immuunsysteem overgevoelig op de binnendringers.

Dergelijke mutaties (afwijkingen) in verschillende genen maken de kans op het krijgen van atopisch eczeem zeer groot. De oorzaak van deze erfelijke vorm van eczeem komt dus van ‘binnenuit’. Dit is de inside-out-theorie.

Welke voeding wel bij eczeem

Naast het vermijden van bepaalde voeding kan de juiste voeding ook helpen om eczeemklachten te verlichten. Een gezond en gevarieerd voedingspatroon is hierbij belangrijk. Let wel op eventuele intoleranties en allergieën.

Vers, onbewerkt en biologisch

Door te kiezen voor voeding die vers, onbewerkt en biologisch is verklein je de kans op het binnenkrijgen van te veel ongezonde vetten, suiker, gifstoffen als pesticiden en voedseladditieven. Bovendien vergroot je hiermee de inname van belangrijke vitaminen en mineralen voor de huid zoals B-vitamines, vitamine C, vitamine E en zink.

Voeding voor de darmen: probiotica en vezels

Om het darmmicrobioom te ondersteunen is het belangrijk om voeding te consumeren die rijk is aan goede bacteriën, oftewel probiotica. Denk hierbij aan gefermenteerde voeding als zuurkool, kefir, kimchi, miso, tempé, kombucha en gefermenteerde zuivelproducten.

Daarnaast dien je voldoende vezels binnen te krijgen, zo’n 30 tot 40 gram is het advies. 10 Vezels vormen de voeding voor de goede darmbacteriën en zijn ruim vertegenwoordigd in groente, fruit, noten, zaden, volle granen en peulvruchten.

De juiste vetzuren: omega 3

Omega 3 is een belangrijk vetzuur voor de huid vanwege zijn beschermende werking en gunstige invloed op het behoud van een gehydrateerde huid. 11 Bovendien hebben omega 3-vetzuren een ontstekingsremmende werking op de huid en kunnen het risico op het ontstaan van eczeem verkleinen. 12,13

Omega 3 vind je voornamelijk in vette vis, schaal- en schelpdieren. De plantaardige vorm ALA, dat het lichaam in geringe mate omzet naar de omega 3-vetzuren EPA en DHA, komt voor in hennepzaad, lijnzaad en walnoten.

De juiste vetzuren: GLA

Andere ontstekingsremmende voeding

Om de ontstekingsactiviteit in de huid te verminderen kun je ook de inname verhogen van voeding dat rijk is aan anthocyaninen. 15 Goede bronnen van anthocyaninen zijn fruit als blauwe bessen, bramen, kersen, zwarte bessen, maar ook rode kool, moerbeien en zwarte sojabonen. Bovendien werken knoflook, kurkuma en gember ontstekingsremmend.

Eczeem oorzaak 9: Een lekkende darm, veroorzaakt door glutenintolerantie, langdurig gebruik van geneesmiddelen en alcohol

We zagen al dat onze darmflora via complexe interacties met ons immuunsysteem “communiceert” en ontstekingen reguleert (darm-huid-connectie). Zodoende heeft onze darmflora een indirect effect op de gezondheid van onze huid.

Maar de darmflora kan ook een directer effect op de huid hebben:

De darmwand van de dunne en dikke darm bestaat uit een enkele, dunne laag cellen die de darminhoud scheiden van de bloedvaten. De darmwand fungeert als barrière en bepaalt welke stoffen mogen worden toegelaten tot je bloedsomloop om te worden getransporteerd naar je organen (inclusief je huid), en welke niet.

In je darmwand zitten kleine openingen. Deze worden tight junctions genoemd. Je kunt ze vergelijken met de gaatjes van een zeef. Ze laten water en voedingsstoffen door, maar blokkeren de doorgang van te grote brokken onverteerde voedselresten en schadelijke stoffen.

Als je een lekkende darm hebt, wordt het slijmvlies van de darmwand steeds meer beschadigd door kleine ontstekingen. Daardoor kunnen bovendien de “goede” darmbacteriën steeds minder goed aanhechten, zodat ook de bacteriële barrière verzwakt.

Hierdoor worden de tight junctions van de darm steeds losser en wordt de darm steeds “lekker”. Sommige gaatjes van de “zeef” zijn te groot geworden. Met andere woorden: de doorlaatbaarheid van de darm voor ongewenste stoffen wordt steeds groter.

Zo beland je ongemerkt in een vicieuze cirkel waarbij de kwaliteit van de darmwand steeds verder achteruit gaat en er steeds meer ongewenste openingen in de darmwand ontstaan.

Het gevolg van de lekkende darm is dat er letterlijk meer ongewenste stoffen door de darmwand passeren en de bloedbaan in sijpelen: stoffen die niet in de bloedbaan thuishoren maar normaliter via de ontlasting het lichaam zouden moeten verlaten of nog niet klaar zijn om te worden opgenomen. Denk hierbij aan onverteerde voedselresten, gifstoffen, bacteriën, parasieten, schimmels en andere ziekteverwekkers.