Effectieve behandelingen voor eczeem - ontdek wat helpt

Eczeem en voeding: wat kun je beter niet eten

Eczeem en voeding kunnen dus nauw met elkaar verbonden zijn. Naast bepaalde allergenen kunnen ook andere voedingsmiddelen een rol spelen in verergering van eczeemklachten doordat ze een effect hebben op ontstekingsreacties in het lichaam.

Bewerkte en geraffineerde voeding

Het beste is om bewerkte en geraffineerde voeding zoveel mogelijk te vermijden. Dit soort voedingsmiddelen bevatten weinig vitaminen, mineralen, antioxidanten en vezels, en juist een grote hoeveelheid ongezonde vetten, suikers en voedseladditieven.

Voeding rijk aan omega 6

Met ons westerse voedingspatroon krijgen we meer dan het dagelijks advies aan linolzuur (een omega 6-vetzuur) binnen en te weinig omega 3. 6 De verhouding tussen deze twee onverzadigde vetzuren is vaak uit balans wat een nadelig effect kan hebben op het immuunsysteem. 7

Bronnen van omega 6 zijn plantaardige oliën en vetten zoals zonnebloemolie, koolzaadolie, maisolie en margarine, vlees en bewerkte voedingsmiddelen (kant-en-klaar producten).

Nachtschade groente bij eczeem

Hoewel groenten veel goede voedingsstoffen bevatten, kan het eten van bepaalde soorten ongunstig zijn bij eczeem. Een survey-onderzoek suggereert dat nachtschade groenten – zoals tomaten, paprika, aubergine, pepers en witte aardappelen – eczeemklachten kunnen verergeren. 8 Dit zou te wijten zijn aan solanine, een stofje dat in deze groenten zit. Meer onderzoek hiernaar is echter nog nodig.

Histaminerijke voeding en de huid

Histamine maken we niet alleen zelf aan maar krijgen we ook via onze voeding binnen. Een teveel kan zorgen voor een overactieve afweerreactie met huiduitslag als gevolg. Een histamine-vrij dieet kan de klachten van constitutioneel eczeem verminderen. 9

Een histamine-vrij dieet is praktisch onmogelijk omdat het in veel voedingsmiddelen voorkomt. Daarom is een histamine-arm dieet beter toe te passen. Hierbij beperk je bepaalde voedingsmiddelen zoals varkensvlees, verschillende kazen, zuivel, groenten als tomaten en spinazie, alcohol, suiker, chocolade en bepaalde soorten citrusfruit.

Voorkomen van eczeem

Hoewel er geen remedie voor eczeem, kun je stappen ondernemen om jouw eczeem in de hand te houden en de schaal van de eczeem oplevingen lager houden. Ik zal een paar maatregelen noemen die eczeem of de uitbreiding ervan kunnen voorkomen.

1. Baden in warm: Niet heet water en met behulp van een milde zeep.

2. Vermijd om te lang in bad liggen

3. Het regelmatig aanbrengen van een hydraterende crème of zalf, vooral na het baden.

5. Het dragen van loszittende kleding, katoenen kleding kan voor sommige mensen minder irriterend zijn dan kleding dat bestaat uit synthetische stoffen.

6. Het gebruik van verkoelende kompressen om de controle over je jeuk te krijgen.

7. Het vermijden van voedingsmiddelen die allergische reacties veroorzaken.

8. Oefening, meditatie of andere manieren om stress tegen te gaan.

9. Het dragen van beschermende handschoenen voor activiteiten waarvoor je regelmatig met je handen in het water of een chemische stof zit.

10. Het vermijden van activiteiten die je warm en bezweet maken.

11. Vermijd plotselinge veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid. De airco kun je soms beter uit houden.

12. Een luchtbevochtiger moet worden gebruikt in zowel de winter en in de zomer. Door de verwarming of airconditioning kan de lucht droog worden.

13. Behoud van koele temperaturen in je slaapkamer, warmte kan leiden tot zweten in je slaap en zweet verergert de jeuk en de irritatie aan de huid.

14. Vermijd stoffige en zanderige plekken. Dit kan in je eczeem komen.

15. Houd je huid schoon, ook wanneer je geen last hebt van de symptomen.

Tot slot

Eczeem is een complexe huidaandoening waarbij meerdere factoren een rol spelen. Mensen met eczeem hebben vaak baat bij het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen en een verhoogde inname van voeding die de eczeemklachten helpen verlichten. Zo kun je met voeding de huid van binnenuit ondersteunen. Echter geldt hierin geen one-size-fits-all. Daarom is het belangrijk om erachter te komen wat jouw specifieke triggers zijn. Dat kun je het beste samen met een deskundige of diëtist doen.

1. Nemeth, V., & Evans, J. (2022). Eczema. StatPearls.
2. Kolb, L., & Ferrer-Bruker, S. J. (2023). Atopic Dermatitis. StatPearls.
3. Rusu, E., Enache, G., Cursaru, R., et al. (2019). Prebiotics and probiotics in atopic dermatitis. Experimental and Therapeutic Medicine, 18(2), 926-931.
4. Mao, R., Yu, Q., & Li, J. (2023). The causal relationship between gut microbiota and inflammatory dermatoses: a Mendelian randomization study. Frontiers in Immunology, 14, 1231848.
5. Sadighara, P., Safta, M., Limam, I., et al. (2022). Association between food additives and prevalence of allergic reactions in children: a systematic review. Reviews on Environmental Health, 38(1), 181-186.
6. (2016). Inname onverzadigde vetzuren. Voedselconsumptiepeiling 2012-2016. Wateetnederland.nl
7. DiNicolantonio, J. J., & O’Keefe, J. H. (2018). Importance of maintaining a low omega–6/omega–3 ratio for reducing inflammation. Open Heart, 5(2), e000946. https://doi.org/10.1136/openhrt-2018-000946
8. Nosrati, A., Afifi, L., Danesh, M. J., et al. (2017). Dietary modifications in atopic dermatitis: patient-reported outcomes. Journal of Dermatological Treatment, 28(6), 523-538.
9. Maintz, L., Benfadal, S., Allam, J., et al. (2006). Evidence for a reduced histamine degradation capacity in a subgroup of patients with atopic eczema. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 117(5), 1106-1112.
10. (2006). Dossier Richtlijn voor de vezelconsumptie.
11. Pilkington, S. M., & Rhodes, L. E. (2010). Omega-3 fatty acids and skin. In Nutrition for Healthy Skin (pp. 91-107). Springer, Berlin, Heidelberg.
12. Lin, J., Ma, L., Yuan, J., Yu, P., & Bai, B. (2023). Causal effects of fatty acids on atopic dermatitis: a Mendelian randomization study. Frontiers in Nutrition, 10, 1083455.
13. Sawada, Y., Saito-Sasaki, N., & Nakamura, M. (2020). Omega 3 fatty acid and skin diseases. Frontiers in Immunology, 11, 623052.
14. Kawamura, A., Ooyama, K., Kojima, K., et al. (2011). Dietary supplementation of gamma-linolenic acid improves skin parameters in subjects with dry skin and mild atopic dermatitis. Journal of Oleo Science, 60(12), 597-607.
15. Lee, Y. M., Yoon, Y., Yoon, H., Park, H. M., Song, S., & Yeum, K. J. (2017). Dietary anthocyanins against obesity and inflammation. Nutrients, 9(10), 1089.

Hoe herken je eczeem op de hoofdhuid?

De volgende symptomen kunnen een teken zijn van eczeem op je hoofdhuid:

• rode vlekken op je hoofdhuid (als je een lichte huid hebt)
• lichte vlekken op je hoofdhuid (als je een donkere huid hebt)
• gele of bruine schilfers
• haaruitval door loslatende schilfers
• jeuk op je hoofdhuid
• rode plekken op de hoofdhuid
• bultjes op de hoofdhuid

De volgende symptomen kunnen een teken zijn van eczeem op je hoofdhuid:

• rode vlekken op je hoofdhuid (als je een lichte huid hebt)
• lichte vlekken op je hoofdhuid (als je een donkere huid hebt)
• gele of bruine schilfers
• haaruitval door loslatende schilfers
• jeuk op je hoofdhuid
• rode plekken op de hoofdhuid
• bultjes op de hoofdhuid

Hoe ontstaat eczeem?

Verschillende factoren spelen een rol bij het ontstaan van eczeem. Constitutioneel eczeem wordt veroorzaakt door een complexe interactie van genen en omgevingsfactoren waarbij het immuunsysteem betrokken is. 1,2

De kans op het ontwikkelen van eczeem is groot wanneer één of beide ouders atopisch zijn (allergisch of gevoelig reageren op een niet levensbedreigende stof). Hierbij kan een bepaalde genmutatie in de huidcellen ervoor zorgen dat de huidbarrière verstoord raakt.

Bepaalde prikkels en stoffen uit de omgeving zorgen voor een overgevoelige reactie van de huid. Deze reactie kan een erfelijke component hebben, maar dat hoeft niet. De huid reageert bijvoorbeeld op warmte, transpiratie, droge lucht, wol of acryl, bepaalde voedingsmiddelen, huisstofmijt, zeep of chemicaliën in schoonmaakmiddelen. Ook kunnen er bepaalde factoren zijn die de kans op het ontstaan van eczeem kunnen vergroten.

Een verstoorde huidbarrière

Een verstoorde huidbarrière zorgt ervoor dat de huid meer vocht verliest en uitdroogt. 2 Daardoor is de huid minder goed beschermd en vatbaarder voor irriterende stoffen en allergenen. Deze kunnen de huid binnendringen waarna ontsteking en een overactieve immuunrespons volgt. 1 Het immuunsysteem ziet de onschuldige stof als indringer en reageert hier overdreven op. Stoffen als histamine komen vrij en zijn verantwoordelijk voor de typische eczeemklachten.

Eczeem en het darmmicrobioom

Een evenwichtig darmmicrobioom is ook van belang voor een gezonde huid. Mensen met constitutioneel eczeem hebben een lagere diversiteit van goede darmbacteriën en een grotere doorlaatbaarheid van de darm. 3

Goede darmbacteriën zoals Bifidobacterium en Lactobacillus hebben een beschermende werking bij ontstekingsziekten van de huid waaronder eczeem. Bifidobacterium bacteriën produceren korteketenvetzuren als butyraat die een gunstig effect hebben op de huidbarrière door het verminderen van ontstekingsfactoren. 4

Welke voeding wel bij eczeem

Naast het vermijden van bepaalde voeding kan de juiste voeding ook helpen om eczeemklachten te verlichten. Een gezond en gevarieerd voedingspatroon is hierbij belangrijk. Let wel op eventuele intoleranties en allergieën.

Vers, onbewerkt en biologisch

Door te kiezen voor voeding die vers, onbewerkt en biologisch is verklein je de kans op het binnenkrijgen van te veel ongezonde vetten, suiker, gifstoffen als pesticiden en voedseladditieven. Bovendien vergroot je hiermee de inname van belangrijke vitaminen en mineralen voor de huid zoals B-vitamines, vitamine C, vitamine E en zink.

Voeding voor de darmen: probiotica en vezels

Om het darmmicrobioom te ondersteunen is het belangrijk om voeding te consumeren die rijk is aan goede bacteriën, oftewel probiotica. Denk hierbij aan gefermenteerde voeding als zuurkool, kefir, kimchi, miso, tempé, kombucha en gefermenteerde zuivelproducten.

Daarnaast dien je voldoende vezels binnen te krijgen, zo’n 30 tot 40 gram is het advies. 10 Vezels vormen de voeding voor de goede darmbacteriën en zijn ruim vertegenwoordigd in groente, fruit, noten, zaden, volle granen en peulvruchten.

De juiste vetzuren: omega 3

Omega 3 is een belangrijk vetzuur voor de huid vanwege zijn beschermende werking en gunstige invloed op het behoud van een gehydrateerde huid. 11 Bovendien hebben omega 3-vetzuren een ontstekingsremmende werking op de huid en kunnen het risico op het ontstaan van eczeem verkleinen. 12,13

Omega 3 vind je voornamelijk in vette vis, schaal- en schelpdieren. De plantaardige vorm ALA, dat het lichaam in geringe mate omzet naar de omega 3-vetzuren EPA en DHA, komt voor in hennepzaad, lijnzaad en walnoten.

De juiste vetzuren: GLA

Andere ontstekingsremmende voeding

Om de ontstekingsactiviteit in de huid te verminderen kun je ook de inname verhogen van voeding dat rijk is aan anthocyaninen. 15 Goede bronnen van anthocyaninen zijn fruit als blauwe bessen, bramen, kersen, zwarte bessen, maar ook rode kool, moerbeien en zwarte sojabonen. Bovendien werken knoflook, kurkuma en gember ontstekingsremmend.