Behandeling van Wegdrukbare Roodheid bij Huidziekten

Hoe ziet decubitus er uit?

Decubitus wordt in 4 graden onderverdeeld. Het gaat hier om 4 verschijningsvormen van decubitus en niet om fasen die noodzakelijk opeenvolgen. Decubitus kan bij sommige patiënten starten als een blaar of een oppervlakkige of zelfs een diepe decubitus (bijvoorbeeld een zwarte necroseplek aan de hiel). Soms kan een blaar direct evolueren naar een zwarte necroseplek (diepe decubitus).
De huid van risicopatiënten moet dagelijks meerdere keren worden gecontroleerd. Bij de minste aanwijzing, zoals niet-wegdrukbare rode plekken, moeten preventieve maatregelen worden opgestart.

Graad 1: Niet-wegdrukbare roodheid
Graad 1 is een niet-wegdrukbare roodheid van de intacte huid. Dit kan gepaard gaan met verkleuring van de huid, warmte, zwelling of verharding van het weefsel. Bij personen met een lichte huidskleur ziet her ertuit als een afgelijnde zone met blijvende roodheid. Bij een donkere huid gaat het om een observeerbare, druk-gerelateerde verandering van de intacte huid die gepaard kan gaan met een wijziging in huidtemperatuur (hoger of lager dan de omgevende huid), weefselconsistentie (vast of week), gevoeligheid (pijn, jeuk). Ook hier tekent zich een afgelijnde zone af met blijvende rode, blauwe of paarse tinten.
Als met de duim op de huidverkleuring wordt gedrukt, kan deze niet wit worden gedrukt.

Graad 2: Blaar of open blaar
Bij graad 2 treedt een blaar of opengesprongen blaar op.

Graad 3: Oppervlakkige decubitus
Graad 3 is een huiddefect met schade of necrose van huid die zich kan uitstrekken tot aan het onderliggende bindweefselvlies, maar niet daaronder. Het ziet eruit als een diepe krater.

Graad 4: Diepe decubitus
Graad 4 is een uitgebreide aantasting, weefselafsterf (necrose) en/of schade aan spieren, botweefsel of ondersteunende weefsels met of zonder schade aan de huid.

Doorligwonden: oorzaak en mechanisme

Dit is een onderdeel van een uitgebreid, gespecialiseerd dossier.

Decubitus is de medische term voor 'druknecrose', 'drukletsel' of 'doorligwonde'. Het is een afsterven van weefsel door de inwerking op het lichaam van druk-, schuif- en wrijfkrachten of van een combinatie van deze factoren.

Zonder (langdurige) druk ontstaat geen decubitus. Hierdoor worden kleine bloedvaatjes dichtgedrukt. Het weefsel krijgt dan te weinig zuurstof en voedingsstoffen met als gevolg dat de huid en onderliggende weefsels afsterven. Het is dus niet zozeer een huidletsel (al gaat het daarmee wel gepaard), maar wel een afsterven van onderhuids weefsel en spieren. Decubitus kan dan ook leiden tot ernstige complicaties en (blijvende) verminkingen.
Decubitus is een belangrijk gezondheidsprobleem. Naar schatting hebben 10 tot 20% % ernstig zieke patiënten en patiënten met mobiliteitsstoornissen thuis, in rust- en verzorgingstehuizen als in ziekenhuizen met decubitus te maken.

Hoe ontstaat decubitus?

Decubitus is een beschadiging van de huid en/of onderliggend weefsel, vaak ter hoogte van een botuitsteeksel, als gevolg van druk of druk in combinatie met schuifkrachten.

Decubitus komt veel voor, leidt tot veel ongemak en pijn bij patiënten en gaat gepaard met hoge kosten in de gezondheidszorg. Decubitus doet zich vaak voor bij ouderen, wat verklaard kan worden uit factoren als verminderde mobiliteit, een matige voedingstoestand en verminderde weefseltolerantie.

Wat zijn de risico's van decubitus?

Decubitus (doorliggen) ontstaat door langdurige druk op één plaats. Door deze druk worden bloedvaten afgeklemd, waardoor er onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen bij de huid en het weefsel onder de huid kunnen komen. Daardoor kunnen afvalstoffen niet goed afgevoerd worden en ontstaat een beschadiging van het weefsel.

Decubitus is een veel voorkomende complicatie bij mensen die om een andere reden in het ziekenhuis of verpleegtehuis zijn opgenomen. Decubitus is een ernstige, in sommige gevallen levensbedreigende complicatie, van ziekenhuisopnames. Decubitus ontstaat meestal al in de eerste 2 weken van de ziekenhuisopname.

Hoe kan je decubitus voorkomen?

Dit kan door het gebruiken van speciale kussens en een geschikt matras, die de druk verlagen of de duur van de druk verminderen. Een andere manier ter preventie van doorliggen is het toepassen van wisselligging. Laat de patiënt regelmatig veranderen van houding. Wisselligging pas je toe om de duur en de mate van druk op kwetsbare lichaamsdelen te verminderen. Bijvoorbeeld door iemand die langdurig in bed ligt om de 4 uur op een andere zij te positioneren. Door regelmatig van houding te veranderen en gebruik te maken van een anti-decubitusmatras in bed of een drukverlagend zitkussen in de stoel, kan je voorkomen dat iemand decubitus ontwikkelt.

Daarnaast is goede huidverzorging essentieel, zoals het soepel en schoonhouden van de huid en het gebruik van vocht inbrengende crèmes. Breng dit kloppend aan want stevig wrijven kan slecht doorbloed weefsel beschadigen. De huid is extra kwetsbaar en gevoelig voor beschadigingen als de huid uitgedroogd is. Dit geeft een extra risico op het krijgen van decubitus en kan decubitus verergeren. Bij grote wonden verliest het lichaam meer vocht. Het is dus van belang om ervoor te zorgen dat de patiënt voldoende vocht binnenkrijgt.

Dekubitus Vorbeugung

1. Lagerung und Mobilisierung: Für bettlägerige Patienten ist ein regelmäßiger Wechsel der Liegeposition essenziell, auch wenn Anti-Dekubitus-Matratzen verwendet werden. Ebenso ist die Mobilisierung der Patienten durch gezielte Bewegungsübungen wichtig, die sowohl passiv (mithilfe eines Physiotherapeuten) als auch aktiv vom Patienten durchgeführt werden können.

2. Hautpflege: Eine regelmäßige

Hautbeobachtung und sorgfältige Pflege der Haut kann das Dekubitus-Risiko senken. Dabei sollte die Haut mit möglichst kühlem Wasser gewaschen und vor allem auf hautverträgliche Pflegeprodukte in der Folge geachtet werden. Auch die richtige Wundreinigung ist von großer Bedeutung.

3. Ernährung: Eine ausgewogene, nährstoffreiche Ernährung kann das Risiko für einen Dekubitus senken und die Heilung bestehender Druckgeschwüre unterstützen.

4. Zusätzliche Maßnahmen: Hierzu gehören unter anderem das häufige Wechseln von Kleidung und Bettwäsche bei Patienten, die stark schwitzen oder inkontinent sind, die Verwendung von atmungsaktiver Inkontinenzwäsche und die Therapie von Grund- und Begleiterkrankungen, um ein Druckgeschwür und eine tiefe Wunde möglichst zu verhindern.

Es ist wichtig zu betonen, dass die Einbindung und das Einverständnis des Patienten oder seines gesetzlichen Vertreters bei all diesen Maßnahmen erforderlich sind.

Ein Dekubitus entsteht, wenn durch kontinuierliche Kompression die Blutzufuhr zu einer Hautpartie unterbrochen wird. Ohne genügend Blut stirbt das Gewebe ab und es entsteht ein Geschwür auf der Haut oder blutgefüllte Blase.

Dekubitusprophylaxe umfasst regelmäßiges Umpositionieren des Patienten, gesunde Ernährung und gute Hautpflege. Spezielle Matratzen oder Kissen können hilfreich sein, um den Druck zu verteilen.