Welk voedsel veroorzaakt puistjes?

Acne en voeding

Acne en voeding wordt hier behandeld. Door enkele voedingsmiddelen te vermijden kan het een stuk verbeteren of helemaal verdwijnen. Acne is een huidaandoening die meestal bij jongeren in de puberteit voorkomt. Het wordt ook wel acne vulgaris, pukkeltjes of jeugdpuistjes genoemd. Het wordt veroorzaakt door ontstoken talgklieren. Talgklieren komen vooral voor op het gezicht, de nek, rug en schouders. Talg vormt een beschermend laagje op de huid. Het is een vettige stof die via kleine openingen in de huid, de poriën, naar buiten komt. Als de talgkliertjes verstopt raken, gaan ze ontsteken. De talgklieren raken onder meer verstopt door bacteriën, dode huidcellen en talg. Zo ontstaan de puistjes. Vaak verdwijnt het na het 25e levensjaar. Sommige mensen kunnen echter langer last hebben van acne. Deze aandoening wordt vooral als vervelend en onaangenaam ervaren. Het is echter een geheel onschuldige aandoening.

Verschijnselen acne

Er zijn verschillende vormen bekend. Acne uit zich in comedonen en puistjes. Comedonen staan ook wel bekend als mee-eters. Het zijn zwarte puntjes die door de open, ontstoken talgklieren naar buiten komen. Comedonen ontsnappen niet aan het oog. Daarnaast kunnen ze jarenlang blijven zitten. Ze zorgen voor grove poriën en de huid ziet er onrustig uit.

Als de talgklieren onder de huid verstopt raken, dan worden het rode plekjes op de huid. Deze rode plekken zijn de welbekende puistjes, wat ook later abcessen kunnen worden. Het is goed te herkennen aan het gele pus kopje. De kunst is om er vanaf te blijven. Dit geldt ook voor de mee-eters. Als het puistje wordt uitgeknepen kan het littekens achterlaten. Tevens kan de acne verergeren, als de puistjes worden uitgeknepen.

Ook kunnen de talgklieren verhoornen. Verhoornen betekent dat de cellen langzaam uitdrogen en uiteindelijk afsterven. Dat blokkeert de uitgang voor het pus en de talg die naar buiten willen. Hierdoor kan de talg niet naar buiten en ontstaat een mee-eter of puistje.

WAARIN VERSCHILLEN PUISTJES OP DE RUG VAN DIE IN HET GEZICHT?

Hoewel puistjes op de rug qua uiterlijk overeenkomsten kunnen vertonen, zijn er drie belangrijke verschillen tussen de twee:

1. Grootte: de huidporiën op de rug zijn groter dan die in het gezicht, wat betekent dat ze gemakkelijker verstopt raken met overtollig talg, dode huidcellen en bacteriën.

2. Ernst: puistjes op de rug kunnen pijnlijker zijn dan puistjes op andere plekken omdat de huid op de rug veel dikker is, waardoor puistjes dieper onder het oppervlak kunnen ontstaan.

3. Behandeling: de huid op de rug is minder gevoelig voor topische acnebehandelingen vanwege de dikte. Een voorbeeld is benzoylperoxide, dat kan helpen om bacteriën te bestrijden die bijdragen aan sommige vormen van puistjes. Bovendien kan het gebruik van topische behandelingen duur zijn vanwege het grote oppervlak van de rug, dus kiezen voor een orale behandeling kan kosteneffectiever zijn.

Tips voor puistjes op je lichaam

We hebben het tot nu toe vooral over puistjes in je gezicht gehad. Toch komen ze bij veel mensen ook op de rest van het lichaam voor, zoals op de rug, schouders en soms zelfs op de billen en bovenbenen.
Puistjes op je lichaam zijn in die zin minder vervelend, dat je ze wat makkelijker kan verbergen. Wel zijn ze vaak hardnekkiger. Dat heeft met name te maken met het dragen van je kleding, want dat zorgt voor warmte en wrijving op de huid. Puistjes blijven daardoor makkelijker geïrriteerd en verdwijnen minder snel.
Wat kan je doen tegen puistjes op je lichaam:

Puistjes en mee-eters komen bij veel mensen voor op het voorhoofd. Bij veel mensen is de huid daar wat vetter. Puistjes ontstaan er daardoor sneller. Je kan hiervoor gewoon de tips gebruiken die we al eerder in deze blog genoemd hebben.
Bij een aantal mensen zijn puistjes op het voorhoofd niet de standaard puistjes of mee-eters, maar gistpuistjes. Gistpuistjes zijn vaak niet erg opvallend. Bij veel mensen zijn ze niet rood, geïrriteerd of pijnlijk. Wel kunnen ze soms jeuken. De één heeft meer aanleg voor gistpuistjes op het voorhoofd dan de ander.
Wat kan je doen tegen (gist) puistjes op je voorhoofd:

• een exfoliant gebruiken zodat de poriën goed gereinigd worden. Dit helpt bij veel mensen al goed.
• gebruik geen vette crèmes op je voorhoofd
• als je erg hardnekkig last hebt van gistpuistjes, kan je naar de huisarts gaan. Deze kan een crème voorschrijven met ketoconazol of seleensulfide.

Puistjes op je hoofd

Puistjes bovenop je hoofd zijn vaak niet hetzelfde als de acne puistjes die het meest voorkomen. Op je hoofd kunnen puistjes lastig te bestrijden zijn, vanwege je haar.
Puistjes op het hoofd hebben vrijwel altijd een bacterie of schimmel als oorzaak. Het is aan te raden om hiervoor naar de huisarts te gaan, omdat er mogelijk anti-schimmel of antibacteriële medicatie nodig is.
Puistjes op je hoofd kunnen ook veroorzaakt worden door overgevoeligheid voor cosmetica. Ben je een nieuw product gaan gebruiken en is het probleem daarna ontstaan, dan zou je kunnen kijken wat er gebeurt als je het desbetreffende product weglaat.

Meer 'snelle' suikers
in dieet van
mensen met acne

Welke rol speelt voeding bij acne? Daarnaar is al heel veel onderzoek gedaan. Vooral naar het effect van suiker op (de vorming van) puistjes. In deze studie is gekeken naar het dieet van mensen mét en zonder acneklachten. Is er verschil?

Puistjes, groot probleem in het Westen

Er is om die reden al vaak gekeken naar de mogelijke relatie tussen acne en (snelle) koolhydraten in onze voeding. Niet al die onderzoeken zijn even goed opgezet. In deze studie onder een groep New Yorkers is gekeken naar het verschil tussen de glycemische lading van het dieet van mensen mét en mensen zonder acne.

Wat is eigenlijk glycemische lading

Wat is nu eigenlijk glycemische index (GI) en waar staat glycemische lading (GL) voor? De GI van een voedingsmiddel zegt iets over de snelheid waarmee de suikerspiegel stijgt, en de snelheid van koolhydraatomzetting. De GL geeft een meer volledig beeld. Deze waarde zegt ook iets over de GI van een product, maar houdt daarbij rekening met de portiegrootte. Een hapje witte pasta heeft namelijk niet hetzelfde effect als twee volle borden.

Acne en de rol van hormonen

Acne wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren waaronder een verhoogde talgproductie, verstopte poriën en een ontstekingsreactie in de talgklieren en haarfollikels. Mannelijke geslachtshormonen (androgenen) en verschillende andere hormoonstoffen als insuline en insuline-achtige groeifactor (IGF-I) stimuleren bijvoorbeeld de talgproductie. Ook het zogeheten IGF-bindende proteïne (IGFBP-3) en het sekshormoon bindende globuline (SHBG) dragen bij aan acne door de groeistimulatie van keratinocyten en talgklieren.

Dieet van jonge mensen mét en zonder puistjes: is er verschil?

In het onderzoek werden in totaal werden 64 mensen uit New York met een gemiddelde leeftijd van rond de 22 jaar onderzocht. De helft van de groep had matige tot ernstige acneklachten, de andere groep van 32 mensen had geen last van puistjes. De deelnemers moesten gedurende vijf dagen volgens specifieke (meet)methoden hun dieet bijhouden. Gevraagd werd om zo min mogelijk af te wijken van de normale eetgewoonten.
Er werden niet alleen metingen gedaan aan de huid. Ook werden op twee momenten in het onderzoek bloedsamples genomen om verschillende biologische factoren te kunnen meten die een rol spelen bij acne. Waaronder de glucosewaarden, de hoeveelheid insuline, insuline-achtige groeifactor (IGF), IGFB-3 en de concentratie SHBG. Er werden verder nog ‘algemene’ metingen gedaan aan de bouw van het lichaam (lengte, gewicht, BMI, tailleomvang). Ook werd onderzocht op welke manier de deelnemers keken naar voeding en acne, welke (verkeerde) aannames spelen er? Ten slotte werd de kwaliteit van leven in kaart gebracht van beide groepen.