De Beste Zalven Tegen Eczeem - Een Complete Gids

Afbouwschema bij verergering

Soms wordt het eczeem erger. En lukt het niet (meer) om met een smeerschema met tussenpozen de eczeemklachten nog voldoende onder controle te houden. In overleg met de arts kan dan besloten worden om tijdelijk een afbouwschema toe te passen. Dat betekent dat je begint met elke dag smeren met corticosteroïdzalf, om dat daarna weer af te bouwen. Zo kom je weer tot een smeerschema met tussenpozen.

Hierbij een voorbeeld van zo'n afbouwschema. In dit geval om af te bouwen naar 'alleen in het weekend'. Maar er zijn ook andere varianten. Welk schema voor jou geschikt is gebeurt in overleg met de arts.

Let op: een afbouwschema als in dit voorbeeld mag alleen worden toegepast op voorschrift en aanwijzing van een arts, met daarbij duidelijke instructie en begeleiding.

Wat voor eczeemzalven zijn er?

Als je last hebt van eczeem hoef je niet altijd direct te grijpen naar een medicinale zalf waar hormonen in zitten. Door de medische wereld worden er twee soorten zalven van elkaar onderscheiden, namelijk:

De basiszalf wordt puur gebruikt om de huid gehydrateerd en rustig te houden. Deze wordt gebruikt zowel als je last hebt van eczeem als in de rustigere periodes daartussen. Basiszalven kun je krijgen op recept van je arts, maar je kunt ze ook krijgen in een drogisterij.

Medicinale zalven worden gebruikt als je daadwerkelijk last hebt van eczeemplekken op en rondom deze plaatsen. Misschien denk je eerst dat alle medicinale zalven tegen eczeem hormoonzalven zijn, maar dat is niet zo.

Naast hormoonzalven zijn er ook antibioticazalf en tacrolimus- en pimecrolimuscreme. De laatste twee zalven onderdrukken de ontstekingsreactie van de huid, zonder dat de huid hiervan dunner wordt zoals bij hormoonzalven. Er zijn wel andere mogelijke bijwerkingen zoals huidirritatie, ontstoken haarzakjes en infecties.

Crème of zalf tegen eczeem

Crème tegen eczeem is een uitwendige behandeling. Smeren met eczeemcrème verlicht eczeemklachten zoals jeuk en een droge, geïrriteerde huid. Belangrijk omdat je zo de vicieuze cirkel van krabben doorbreekt. Omdat je minder krabt heb je minder kans op ontstekingen, maar het helpt helaas niet blijvend. Een behandeling die je voorgoed van eczeem afhelpt is er nog niet. Gelukkig kom je met een crème of zalf tegen eczeem al een heel eind.

We zetten de verschillende soorten eczeemproducten op een rij:

• Eczeemcrème
• Immuunmodulators (hormoonvrije zalven)
• Zalf met corticosteroïden (hormoonzalven)

Crème tegen eczeem is een uitwendige behandeling. Smeren met eczeemcrème verlicht eczeemklachten zoals jeuk en een droge, geïrriteerde huid. Belangrijk omdat je zo de vicieuze cirkel van krabben doorbreekt. Omdat je minder krabt heb je minder kans op ontstekingen, maar het helpt helaas niet blijvend. Een behandeling die je voorgoed van eczeem afhelpt is er nog niet. Gelukkig kom je met een crème of zalf tegen eczeem al een heel eind.

We zetten de verschillende soorten eczeemproducten op een rij:

• Eczeemcrème
• Immuunmodulators (hormoonvrije zalven)
• Zalf met corticosteroïden (hormoonzalven)

Factoren die het atopisch eczeem verergeren

Om gezond te blijven terwijl je atopisch eczeem hebt, is het van belang dat je je symptomen onder controle houdt. Daarom is het verstandig om te weten wat alledaagse triggers van het eczeem in je omgeving kunnen zijn. De meest voorkomende triggers van atopisch eczeem die zoveel mogelijk vermeden moeten worden, zijn:

• Droge huid. Een droge huid kan snel breekbaar, schubberig, ruw en strak worden.
• Irriterende middelen. Alledaagse middelen of producten (hand- en afwaszeep, wasmiddel, shampoo, desinfecterende middelen etc.) die een branderig en jeukend gevoel kunnen veroorzaken bij de huid of die het droog en rood kunnen laten worden.
• Stress. Emotionele stress kan ervoor zorgen dat iemands atopisch eczeem oplaait en erger wordt.
• Hete/koude temperaturen en zweten. Dit kan leiden tot jeukende huid of ‘stekelige warmte’ door de hitte en/of het zweten. Tijdens de koude winterdagen kan hele droge huid ontstaan.
• Infectie. Van bacteriën of virussen die in je omgeving leven (o.a. bepaalde typen schimmelinfecties).
• Allergenen. Alledaagse materialen in de omgeving, zoals pollen, stofmijten en schimmel.
• Hormonen. Oplaaiingen kunnen voornamelijk bij vrouwen voorkomen, wanneer bepaalde hormonen in het lichaam toe- of afnemen.

Hormoonzalven versus hormoonvrije zalven

Bij opvlammingen van eczeem maak je gebruik van een zalf waar hormonen in zitten, dit zijn de zogenoemde corticosteroïden zalven. Verminderen de klachten dan gebruik je daarna een hormoonvrije variant, de zogenoemde immuunmodulators. Immuunmodulators werken ook ontstekingsremmend en klachten verlichtend, maar de kans op bijwerkingen is kleiner door het ontbreken van de hormonen. Een dergelijke hormoonvrije zalf tegen eczeem is niet krachtig genoeg om ernstig eczeem te behandelen, maar kan wel goed gebruikt worden als onderhoudsbehandeling voor de ergere plekken. Beide zalven worden voorgeschreven door een specialist. Door ook het hele jaar door goed te smeren met een eczeemcrème op de milde tot matige plekken beperk je het aantal opvlammingen. Deze crème kun je halen bij de drogist, supermarkt of online.

Bij opvlammingen van eczeem maak je gebruik van een zalf waar hormonen in zitten, dit zijn de zogenoemde corticosteroïden zalven. Verminderen de klachten dan gebruik je daarna een hormoonvrije variant, de zogenoemde immuunmodulators. Immuunmodulators werken ook ontstekingsremmend en klachten verlichtend, maar de kans op bijwerkingen is kleiner door het ontbreken van de hormonen. Een dergelijke hormoonvrije zalf tegen eczeem is niet krachtig genoeg om ernstig eczeem te behandelen, maar kan wel goed gebruikt worden als onderhoudsbehandeling voor de ergere plekken. Beide zalven worden voorgeschreven door een specialist. Door ook het hele jaar door goed te smeren met een eczeemcrème op de milde tot matige plekken beperk je het aantal opvlammingen. Deze crème kun je halen bij de drogist, supermarkt of online.

Gebruik van corticosteroïdzalf

Veel mensen zijn in eerste instantie huiverig om corticosteroïdzalven te gebruiken. Dat is op zich begrijpelijk, maar met goede begeleiding en juist gebruik zijn ze veilig en kunnen er heel goede resultaten worden behaald. Essentieel is het juiste gebruik.

Vraag bij de voorschrijvend arts altijd alle details omtrent het gebruik. Hoe vaak? Op het hele lichaam of alleen de eczeemplekken? Hoe dik/dun? Hoe lang? De aanwijzing ‘tweemaal daags dun aanbrengen’, zoals vaak op het etiket te lezen is, is echt niet voldoende. Een aantal dingen om op te letten:

De klassenindeling: 1 (zwak) tot 4 (zeer sterk).
Klassen 1 en 2 mogen zonder meer bij een kind worden toegepast. Gebruik niet meer dan 30 gram per week bij kinderen jonger dan 2 jaar. In deze leeftijd wordt klasse 3 alleen voorgeschreven bij een ernstige verergering van het eczeem. Bij kinderen van 2 jaar en ouder is het maximal 60 gram voor klassen 1 en 2, en niet meer dan 50 gram voor klasse 3. Bij volwassenen is er geen maximum gebruik aan klasse 1 middelen. Voor klassen 2 en 3 is dat niet meer dan 100 gram per week. Voor klasse 4 geldt een maximum van 50 gram per week.

Smeren met tussenpozen
Bij langduriger gebruik van corticosteroïdzalf is het belangrijk om te smeren met tussenpozen. Dat worden ook wel stopdagen genoemd. Dat kan op verschillende manieren, op aanwijzing van de arts. Voorbeelden daarvan zijn 'een aantal dagen wel, een aantal dagen niet', 'om de dag', of 'alleen in het weekend'. Lukt het niet om het eczeem in toom te houden met stopdagen, dan is het verstandig dit te bespreken met de arts.

Eerst hoog, dan laag
Het kan soms raadzaam zijn om eerst met een hogere klasse te beginnen. Als het eczeem onder controle is kun je een klasse lager gaan.