Effectieve Zalf Tegen Huiduitslag - Alles Wat Je Moet Weten

Eczeemzalven met recept

Naast de basiscrèmes wordt eczeem als het er eenmaal is ook vaak behandeld met medicinale zalven. Dat zijn dus hormoonzalven, antibioticazalven en tacrolimus- en pimecrolimuscreme.

Hormoonzalf

Hormoonzalf met cortisol wordt vaak gebruikt om handeczeem mee te behandelen. Meestal moet de zalf 2 keer per dag worden aangebracht, maar er zijn ook artsen die 1 keer per dag aanraden. Deze twee methoden zijn in 2011 met elkaar vergeleken in een wetenschappelijke test waaraan 44 personen meededen.

De ene groep moest ’s ochtends en ’s avonds de handen insmeren met de crème waarin een hoog gehalte cortisol zat. De andere groep moest ’s ochtends een crème gebruiken waarin ureum zat en alleen ’s avonds de hormoonzalf. Uit dit onderzoek bleek dat als je maar 1 keer per dag cortisol crème gebruikte dit veel beter werkte om het eczeem weg te krijgen dan bij de groep die 2 maal daags de crème aanbracht, maar dus wel in combinatie met een crème waarin ureum zit.

Dit verschil werd gedurende een week lang gemeten en het verschil was vooral te zien bij mensen met een gemiddelde vorm van eczeem.

Antibioticazalf

Er wordt vaak gebruik gemaakt van antibioticazalf bij infecties omdat orale antibiotica voor de beschadigde huid vaak geen nut heeft. Bij een onderzoek waarbij er een zalf is getest met antibiotica en cortisol blijkt dat deze soort zalf kan helpen om de infectie te verminderen en daarmee ook de kwaliteit van het leven te verbeteren. 80% van de patiënten vond de behandeling dan ook erg goed, maar 3% procent vond het een onacceptabele behandeling.

Dit onderzoek ging wel om een specifieke infectie. Net als bij antibioticabehandelingen in de darmen hangt de effectiviteit af van het soort infectie dat optreedt en welke bacteriën daarbij betrokken zijn.

Tacrolimus- en pimecrolimuscreme

Als je chronisch last hebt van eczeem, zoals op de handen, kan een hormoonzalf op gegeven moment de oplossing niet meer zijn omdat dit de huid dunner kan maken. In dat geval zijn tacrolimuszalf en pimecrolimuscreme alternatieven die de bijwerking van een dunner wordende huid niet hebben. Onderzoekers geven ook aan dat dit kan helpen om terugkerend eczeem aan de handen te behandelen. Uit onderzoek bleek dat een crème met maar 0,1% tacrolimus het eczeem binnen 2 weken met 50% kan verminderen.

Overzicht corticosteroïdzalven en klassen

Voor nauwkeurig smeren met corticosteroïdzalf kan de vingertopmethodiek worden gebruikt. Uitgangspunt van deze methodiek is dat met een tube met een opening van 5 mm een streepje zalf/crème wordt gelegd op het bovenste kootje van de wijsvinger van een volwassene, een vingertopeenheid (VTE). Dat is ongeveer een halve gram zalf/crème. Deze hoeveelheid is voldoende voor het insmeren van beide zijden van een volwassen hand, ongeveer 300 vierkante centimeter. Dat ziet er zo uit:

Bijwerkingen van corticosteroïdzalf

Zeker met de hoge klassen is het belangrijk om onder controle te zijn van een arts die bekend is met bijwerkingen van corticosteroïdzalf, het liefst een dermatoloog. Het dunner worden van de huid is zo'n mogelijke bijwerking. We noemen dat atrofie. Hoewel atrofie op zich niet gevaarlijk is, is het ontsierend en kan leiden tot sneller krijgen van blauwe plekken, striae en beschadigingen.

Bij veelvuldig gebruik van hoge klassen op grote lichaamsoppervlakten bestaat de kans dat er te veel van het medicijn in het bloed komt. Dat kan leiden tot zogenaamde systemische bijwerkingen. Een kind is daar gevoeliger voor omdat het relatief een groter huidoppervlak heeft dan een volwassene. Maar, systemische bijwerkingen van corticosteroïdzalf komen gelukkig zeer zelden voor.

Als corticosteroïdzalven op een juiste manier worden gebruikt, zijn ze veilig en ook zeer effectief. Heb je vragen hierover, raadpleeg dan je arts of apotheker.

Vind je onze informatie handig en wil je een bijdrage leveren aan de VMCE?
Doneer hier

In het kort

• Chemo maakt kankercellen kapot, maar ook andere snel delende cellen, zoals in de huid, haar of nagels.
• De huid beschermt ons onder meer tegen bacteriën en virussen. Het is daarom belangrijk om de huid tijdens chemotherapie in topconditie te houden.
• Verzorg je huid op een milde, zachte manier.

Bij chemotherapie wordt gebruikgemaakt van medicijnen die snel groeiende, snel delende cellen kapotmaken. Dit zijn de kankercellen, maar ook andere snel delende cellen, zoals in de huid, haar of nagels. Dit is waarom de huid droog kan worden, de nagels broos of haren uitvallen.

Waarom de huid gezond houden?

Onze huid is ons grootste orgaan en heeft belangrijke functies. Onder meer is dat ons beschermen tegen de buitenwereld, tegen bacteriën en virussen bijvoorbeeld. Het is om deze reden ontzettend belangrijk dat je huid tijdens chemotherapie – waarbij je immuunsysteem onderdrukt wordt – in topconditie is.

Neem een droge huid, een van de bijwerkingen van chemo. Dit is echt niet alleen een cosmetisch probleem, een droge huid kan jeuken en door de kleine wondjes die ontstaan, is de huid ook vatbaarder voor infectie.

Huidverzorging bij chemotherapie

Bij chemotherapie is het belangrijk om een gezonde huid te hebben. Besteed daarom extra aandacht aan huidverzorging: vóór de start van je chemo, maar ook tijdens en na de chemo.

1. Milde huidreiniging

Douchen, handen wassen, het gezicht wassen – de huid heeft door al dat reinigen behoorlijk wat te verduren. Helemaal als je de huid té vaak wast, of met té warm water. Of als je schuimende zeepproducten gebruikt die dus té veel ontvetten.

Beter is het om de huid mild te reinigen. Gebruik onder de douche het liefst een zeepvrije douchecrème of een doucheolie. Het gezicht reinig je het liefst op een huidvriendelijke manier: met een pH-neutraal en afwasbaar product. Vooral dit laatste is belangrijk, want gezichtsreinigers die je met alleen een watje weghaalt, laten altijd resten achter op de huid. Hierdoor kan de huid uitdrogen en geïrriteerd raken. Of je je gezicht op een milde wijze schoonmaakt, kun je zelf goed nagaan: heb je een trekkend gevoel nadat je je gezicht gereinigd hebt, dan is dat een teken dat de reiniging niet mild genoeg is.

Tijdens chemotherapie is het extra belangrijk om ook vaak je handen te wassen, gezien het risico op infecties. Gebruik wel een milde handzeep, en vergeet niet je handen na het wassen goed droog te deppen – ook tussen de vingers en onder de ringen. Wordt de huid rood, schilferig en droog, lees dan ook mijn advies over handeczeem.

2. Milde verzorgingsproducten bij chemo

Tijdens chemo is je huid extra kwetsbaar en gevoelig, en kan het zo zijn dat producten waar je eerst prima tegen kon, nu opeens voor problemen zorgen. Probeer milde verzorgingsproducten te gebruiken bij chemo – zonder bekende allergenen of irriterende stoffen – zodat je de huid niet onnodig belast.

Welke ingrediënten vermijden in huidverzorgingsproducten?

• Parfum of geurstoffen
• Uitdrogende alcohol (gedenatureerde alcohol, alcohol denat.)

Wat voor eczeemzalven zijn er?

Als je last hebt van eczeem hoef je niet altijd direct te grijpen naar een medicinale zalf waar hormonen in zitten. Door de medische wereld worden er twee soorten zalven van elkaar onderscheiden, namelijk:

De basiszalf wordt puur gebruikt om de huid gehydrateerd en rustig te houden. Deze wordt gebruikt zowel als je last hebt van eczeem als in de rustigere periodes daartussen. Basiszalven kun je krijgen op recept van je arts, maar je kunt ze ook krijgen in een drogisterij.

Medicinale zalven worden gebruikt als je daadwerkelijk last hebt van eczeemplekken op en rondom deze plaatsen. Misschien denk je eerst dat alle medicinale zalven tegen eczeem hormoonzalven zijn, maar dat is niet zo.

Naast hormoonzalven zijn er ook antibioticazalf en tacrolimus- en pimecrolimuscreme. De laatste twee zalven onderdrukken de ontstekingsreactie van de huid, zonder dat de huid hiervan dunner wordt zoals bij hormoonzalven. Er zijn wel andere mogelijke bijwerkingen zoals huidirritatie, ontstoken haarzakjes en infecties.