Drie verschillende soorten huidkanker - Een overzicht

Huidkanker

De huid is het grootste orgaan van het menselijk lichaam met verschillende functies:

• beschermt de onderliggende weefsels en organen tegen schadelijke invloeden van buitenaf, zoals infecties en ultraviolette straling (UV)
• communicatie met de hersenen over warmte, koude, gevoel en pijn
• zorgt voor een constante lichaamstemperatuur.

De huid is opgebouwd uit drie lagen. Van buiten naar binnen zijn dat:

• de epidermis (of opperhuid):
• de dermis (of lederhuid)
• de subcutis (of onderhuids bind- en vetweefsel).

De twee belangrijkste cellen van de opperhuid zijn:

• plaveiselcellen of keratinocyten
• pigmentcellen of melanocyten

Huidkanker (Basaalcelcarcinoom)

Op grond van onderstaande kenmerken van het basaalcelcarcinoom adviseert uw arts u over de behandeling:

• groeiwijze: wordt door de patholoog onder de microscoop bepaald.
• grootte: een tumor groter dan 2 cm heeft een hoger risico
• plaats: een tumor in het gezicht op bv. oren of neus heeft een hoger risico
• eventuele eerdere behandelingen en algemene medische voorgeschiedenis

In de meeste gevallen zal een basaalcelcarcinoom onder plaatselijke verdoving operatief worden verwijderd. Andere behandelmogelijkheden zijn celdodende zalven (5-FU creme, Imiquimod), vloeibare stikstof, photodynamische therapie (PDT) en bestraling (radiotherapie). Uw dermatoloog kan uitleggen wat de voor- en nadelen zijn van de verschillende behandelingen. Bij de behandeling wordt gestreefd naar een optimaal cosmetisch resultaat en het behouden van de functie.

Soorten huidkanker

Voorkomen en vroege opsporing blijven de beste manieren om je huid te wapenen tegen huidkanker. Daarom is het belangrijk dat je je huid leert kennen en bestaande moedervlekken en eventuele huidveranderingen in de gaten houdt. Streef ernaar om dat elke drie maanden te doen. Overweeg om foto's te maken van plekken waar je je zorgen over maakt, zodat je ze in de gaten kunt houden. Vraag een vriend of je partner om de gebieden te controleren die je misschien niet kunt zien, zoals de hoofdhuid, nek, billen en onderrug. Raadpleeg gelijk een arts als je iets verontrustends opmerkt. Een jaarlijkse controle bij de dermatoloog (zeker als je veel moedervlekken hebt) wordt ook aangeraden. Hoe herken je een melanoom of vroege huidkanker? Zo kan huidkanker eruitzien:

- Veranderingen
Dermatologen raden aan om te zoeken naar moedervlekken met een onregelmatige rand of variaties in kleur. Of moedervlekken die groot zijn (meer dan zes millimeter, ongeveer de grootte van een gummetje).

- Een sproet of moedervlek die is veranderd
Dit moet door een arts worden bekeken. Het kan een verandering in vorm, kleur of grootte zijn, of misschien wordt de vlek pijnlijk of jeukt deze. Natuurlijk kunnen al die dingen gebeuren zonder dat het huidkanker is, maar het is wel belangrijk om nu de plek te laten controleren.

- Een droge, schilferende plek of een zweer die niet geneest
Als je een plek hebt die maar blijft jeuken en korstvorming vertoont en steeds op dezelfde plek opduikt dan is dat geen goed teken. Let goed op bij een gebied dat herhaaldelijk bloedt zonder trauma, omdat dit een teken kan zijn van basaalcelcarcinoom. Als een pijnlijke of ongebruikelijke plek niet binnen drie tot vier weken is verdwenen, zoek dan medische hulp, want dit kan mogelijk duiden op huidkanker en dit wil je uiteraard uitsluiten.

- Een puistje dat maar niet weggaat
De levensduur van een puistje hoort maar een paar dagen tot maximaal drie weken te zijn. Als je iets hebt dat lijkt op een puistje, maar die niet weggaat, dan kan het een melanoom zijn.

Onderzoeken

Als de huisarts het plekje op de huid niet vertrouwt, geeft hij of zij een verwijzing naar een dermatoloog. Een dermatoloog is een huidarts.

Verwijderen van het melanoom

Het onderzoek naar een melanoom begint eigenlijk altijd met het weghalen van het plekje. De dermatoloog verwijdert het plekje en snijdt eromheen ook een extra randje gezonde huid weg.

Onderzoeken om uitzaaiingen op te sporen:

Schildwachtklierprocedure

Een melanoom kan uitzaaien. Dat gebeurt als er kankercellen losraken van het melanoom. De uitzaaiingen komen het eerst in de lymfeklieren in de buurt van het plekje. Die klier heet de schildwachtklier.

Tijdens het onderzoek verwijdert de arts de schildwachtklier om hem verder te kunnen onderzoeken. In het laboratorium kijkt de patholoog of er uitzaaiingen in de klier zitten.

Echo

Zijn er lymfeklieren gevonden die vergroot zijn? Dan gebruikt de arts een echo om te kijken of er uitzaaiingen in lymfeklieren zitten.

Een echografie is een onderzoek met geluidsgolven. Deze golven hoor je niet. De weerkaatsing (echo) van de golven maakt organen en weefsels zichtbaar op een beeldscherm. Zo kan de arts de organen in het lichaam bekijken en een mogelijke tumor en/of uitzaaiingen zien.

Tijdens het onderzoek smeert de arts of echolaborant gel op de huid. Hij of zij beweegt een klein apparaatje over de huid dat de geluidsgolven uitzendt.

Punctie

Bij een punctie haalt de arts vocht uit de lymfeklieren weg om te onderzoeken op uitzaaiingen. Dat gebeurt met een dunne, holle naald. Een patholoog onderzoekt het vocht onder de microscoop.

Soms maakt de arts ook gebruik van echografie of een scan. Zo kan de arts precies zien wat hij of zij doet.

CT-scan

Als er een kans is dat het melanoom is uitgezaaid, kan de arts een CT-scan aanvragen. Op een CT-scan zijn organen en weefsels heel precies te zien. Het scan-apparaat maakt gebruik van röntgenstraling en een computer.

Hoe kan Doktr je helpen?

Via de Doktr-app spreek je snel met een erkende huisarts via video, zonder afspraak. De huisartsen kunnen je helpen met begeleiding en beoordeling van de symptomen. Indien nodig kunnen ze je doorverwijzen voor verder onderzoek en eventuele behandeling.

• Waar op het lichaam krijg je het vaakst huidkanker?

Als het vermoeden bestaat dat de kanker is uitgezaaid, wordt meestal een operatie uitgevoerd om de tumor te verwijderen. Meer onderzoeken en soms meer operaties kunnen nodig zijn om ervoor te zorgen dat er geen kanker achterblijft.

Hieronder volgen enkele voorbeelden van dergelijke onderzoeken en operaties:

• Uitgebreide excisie. Hierbij wordt een nieuwe operatie uitgevoerd in het gebied waar de kanker al is verwijderd, waarbij de chirurg meer van het gezonde weefsel wegsnijdt rond het gebied waar de kanker zich bevond.
• Operatie van de schildwachtklier. De lymfeklier die als eerste wordt bereikt door kankercellen die zich door het lichaam verspreiden, wordt de schildwachtklier genoemd en wordt vaak verwijderd tijdens een uitgebreide excisie. De klier wordt dan onderzocht om te zien of de kanker zich daar al dan niet heeft uitgezaaid.
• Lymfeklieroperatie. Als uit de schildwachtklieroperatie blijkt dat de kanker is uitgezaaid naar de lymfeklieren, wordt een operatie uitgevoerd om meer lymfeklieren te verwijderen.
• Een PET-scan en gecomputeriseerde tomografie (CT-scan) worden uitgevoerd om na te gaan of de kanker is uitgezaaid naar andere delen van het lichaam. ‘PET’ staat voor ‘positron emissie tomografie’ en houdt in dat eerst een soort glucose gekoppeld aan een radioactieve stof rechtstreeks in de bloedbaan wordt geïnjecteerd. De lichaamscellen nemen de radioactief gemerkte glucose op alsof het gewone glucose is. Met behulp van röntgenstralen kunnen kankercellen vervolgens zichtbaar worden gemaakt, waar ze zich ook in het lichaam bevinden, omdat kankercellen meer glucose nodig hebben dan normale cellen en daarom meer radioactiviteit afgeven.