Eczeeem na vaccinatie - oorzaken, symptomen en behandeling

Hoelang houdt de immuunsuppressie aan?

• Als corticosteroïden volgens tabel 22b een immuunsuppressief effect hebben, houdt dit aan tot 1 maand na de laatste inname.
• Voor de meeste andere immuunsuppressiva geldt dat het immuunsuppressieve effect tot 3 maanden na het stoppen van de therapie aan kan houden ( RIVM 2020 ). Bij sommige middelen, zoals rituximab en leflunomide houdt dit effect nog langer aan (zie ook tabel 5 uit de LCI-handleiding Vaccinatie bij chronisch inflammatoire aandoeningen ).

De beslissing om te vaccineren is een afweging tussen enerzijds het risico op en de ernst van de infectieziekte en anderzijds de te verwachten effectiviteit en bijwerkingen van het vaccin. Die verschillen per persoon en per situatie. Ook de duur van het gebruik van immuunsuppressiva speelt een rol.

Wanneer zorgen immuunsuppressiva voor immuunsuppressie?

Niet alle gebruik van immuunsuppressiva leidt direct tot immuunsuppressie en dus tot een verminderde respons na vaccinatie. De mate van immuunsuppressie wordt bepaald door verschillende factoren:

• de manier van toedienen,
• de klasse van immuunsuppressiva,
• hoelang het immuunsuppressivum wordt gegeven,
• of er één immuunsuppressivum of een combinatie van middelen wordt gebruikt,
• of een immuunsuppressivum een systemische of een lokale werking heeft.

Overleg bij twijfel over de mate van immuunsuppressie met de behandelend arts.

Foto’s huiduitslag bij corona

3. Kinderziekten met koorts, verkoudheid en huiduitslag

Koorts is een belangrijk kenmerk van COVID-19 maar koorts, verkoudheid én huidafwijkingen kunnen ook worden gezien bij een tal van andere huidinfectieziekten op kinderleeftijd. Deze kinderziektes ontstaan vaak tijdens de lente-en herfstperiode, en worden dus niet veroorzaakt door een coronavirus infectie.

-Waterpokken
Waterpokken is een bekende kinderziekte die optreedt tussen de 1 en 8 jaar. Hierbij zien we uitgebreide jeukende huiduitslag met verschillende soorten afwijkingen, zoals blaasjes, rode bultjes en puskopjes. Koorts is ook een symptoom. Waterpokken wordt veroorzaakt door een infectie met het varicella zoster virus.

-Mazelen
Deze bekende kinderziekte geeft ook koorts en jeukende huiduitslag bestaande uit kleine rode bultjes die kunnen samenvloeien. Mazelen wordt veroorzaakt door het mazelenvirus.

-Andere kinderziekten die gepaard kunnen gaan met koorts en huiduitslag zijn onder andere roodvonk, rode hond, krentenbaard, vijfde ziekte en zesde ziekte. Deze ziekten worden dus allemaal door een andere virus dan het coronavirus veroorzaakt.(Klik op de naam voor meer informatie)

Conflict of interest

None to declare.

Immediate and delayed local injection site reactions to mRNA vaccines against SARS‐CoV‐2 have been previously reported. 1 , 2 , 3 However, eczematous cutaneous reactions after COVID‐19 mRNA vaccines have only been described once in the literature. 4 The previously described patient had moderate‐to‐severe atopic dermatitis on dupilumab and flared after vaccination. His atopic dermatitis flare resolved with oral glucocorticoids. Here, we present two patients who developed generalized eczematous eruptions after both doses of the (Pfizer‐BioNTech, Brooklyn, NY, USA) COVID‐19 vaccine.

This first patient was a 43‐year‐old man with a history of seasonal allergies who developed a pruritic eruption on his extremities 3 days after his first dose of the Pfizer‐BioNTech COVID‐19 vaccine. He presented to the dermatology clinic on day 5 postvaccine due to progression of the eruption. He had a family history of atopic dermatitis but no personal history of atopic dermatitis. On examination, he had pink patches and papules with overlying excoriation on his back, arms and legs (Fig. 1 ). A skin biopsy showed spongiosis, acanthosis, parakeratosis and an inflammatory infiltrate consistent with eczematous dermatitis. He was treated with topical glucocorticoids and oral antihistamines and improved over several weeks. He received the second vaccine dose 7 weeks after his first dose, and two weeks after the second dose, he had a recurrence of the eruption that again responded to topical glucocorticoids.

Generalized eczematous reaction on the back and shoulder.

The second patient was a 51‐year‐old woman with a history of dyshidrotic eczema who presented with a pruritic eruption 4 days after her first Pfizer‐BioNTech COVID‐19 vaccine dose. She developed pruritus on her lower back hours after receiving the vaccine. The rash progressed over several days. On examination, pink papules coalescing into plaques were noted on the left lower back (Fig. 2 ). Skin biopsy revealed spongiosis with a mainly superficial perivascular lymphocytic infiltrate consistent with eczematous dermatitis. She was treated with topical glucocorticoids and improved. She received the second Pfizer‐BioNTech COVID‐19 vaccine dose 4 weeks after the first dose and had a recurrence of the rash 4 days later, the eruption was more generalized and involved the posterior neck, chest, flanks, back and lower extremities. She was treated with an oral prednisone taper and her symptoms resolved.

Eczeem na vaccinatie

Sinds 2009 wordt in Nederland vaccinatie aangeboden tegen infectie met het human papillomavirus ( HPV humaan papillomavirus (humaan papillomavirus) ) ter preventie van (voorloper stadia van) baarmoederhalskanker. Jaarlijks krijgen ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker en sterven hieraan ongeveer 200 vrouwen. De afgelopen jaren is informatie beschikbaar gekomen dat HPV ook andere vormen van kanker kan veroorzaken zoals kanker van de vagina, vulva, penis, anus en mond/keel. Continue surveillance van gemelde bijwerkingen die optreden na vaccinatie wordt uitgevoerd aan de hand van een spontaan meldsysteem. Daarnaast is na de invoering van HPV-vaccinatie actief onderzoek gedaan naar klachten/symptomen die optraden in de week ná HPV-vaccinatie. Ook zijn deze vergeleken met het voorkomen van systemische klachten/symptomen in de periode vóór vaccinatie.