De Ultieme Gids voor de Behandeling van Eczeem

Ernstig eczeem

prednison

meestal toegediend als ‘stootkuur’, dat wil zeggen dat enkele dagen een rlatief hoge dosis wordt gegeven, waarna het middel weer wordt gestopt. Wel moet dan een passend vervolgbeleid worden afgesproken.

ciclosporine

ciclosporine (Neoral ®) onderdrukt de immuunreactie die bij eczeem een belangrijke rol speelt. Het middel is vaak bijzonder effectief, maar kan slechts gedurende een beperkte tijd (meestal enkele maanden) worden toegepast. er zijn vele mogelijke bijwerkingen beschreven, waaronder bloeddrukstijging en nierproblematiek. Regelmatige controles van bloed en bloeddruk zijn noodzakelijk. Na stoppen kan het eczeem weer sterk terugkomen.

Eczeem reageert vaak goed op zonlicht. Veel mensen met eczeem hebben daarom in de zomer minder klachten van hun huidaandoening dan in de winter. Bij deze mensen kan ultravioletlicht therapie (PUVA of UVB) bij verergering van het eczeem soms uitkomst bieden.

dupilumab

een betrekkelijk nieuw geneesmiddel tegen ernstig eczeem is dupilumab. Het medicijn remt de receptor voor interleukine 4 en interleukine 13 op ontstekingscellen. Hierdoor wordt de ontsteking in de huid geremd. Dupilumab kan worden voorgeschreven aan patienten van 6 jaar en ouder die niet voldoende reageren op de gebruikelijke behandelingen. Het wordt in principe elke 2 weken toegediend per injectie. Dit medicijn is duur en daarom zijn er voorwaarden verbonden aan het voorschrijven hiervan. Uw dermatoloog kan nagaan of u in aanmerking komt voor het geneesmiddel.

tralokinumab

sinds het najaar van 2021 is tralokinumab in Nederland beschikbaar . Het remt interleukine 13 (IL-13). Dit eiwit speelt een belangrijke rol bij de ontsteking van de huid bij eczeem. Ook tralokinumab wordt per injectie toegediend, in principe 1x per 2 weken. Het medicijn is geregistreerd voor gebruik bij volwassen patienten met constitutioneel eczeem. Aan het voorschrijven zijn meestal voorwaarden verbonden vanwege de prijs van het geneesmiddel.

Welke soorten eczeem zijn er?

Er zijn verschillende soorten eczeem. De meest voorkomende soorten zijn:

Atopisch eczeem

Deze vorm wordt ook wel constitutioneel eczeem genoemd en is herkenbaar aan de jeukende, rode, schilferige huid. Het komt vaak voor in de huidplooien.

Deze vorm kun je krijgen als je allergisch bent voor een bepaalde stof of een bepaald soort materiaal. DIt kan zich ineens ontwikkelen. Zo kun je ineens last krijgen van je parfum terwijl je daar nooit last van gehad hebt.

Dyshidrotisch eczeem

Deze vorm wordt ook wel blaasjeseczeem genoemd en wordt vaak veroorzaakt door stress. De blaasjes komen met name op handen en voeten voor.

Seborroïsch eczeem

Deze vorm van eczeem zit vaak op de plek waar je veel talgklieren hebt, zoals op je hoofdhuid. Je herkent deze variant voornamelijk door de rode huid met gelige huidschilfers.

Eczeem bij kinderen

Eczeem is een bij kinderen veel voorkomende ontsteking van de huid. Ongeveer 20% van de kinderen in Nederland en België heeft er tijdens de kinderleeftijd kortere of langere tijd last van. De meest opvallende verschijnselen zijn roodheid en schilfering van de huid en vooral: jeuk!
De aandoening is ‘aangeboren’: dat wel zeggen dat de aanleg voor eczeem al bij de geboorte aanwezig is. De ernst waarmee eczeem bij een kind zal optreden is echter niet alleen afhankelijk van aanleg: ook andere factoren zoals voeding, huisstof en huidverzorging kunnen een rol spelen bij eczeemklachten. Een andere naam voor constitutioneel eczeem is ‘ atopisch eczeem ‘.

De verschijnselen van atopisch eczeem bij kinderen zijn afhankelijk van de leeftijd.
– bij baby’s zie je vooral roodheid en schilfering op de wangen, achter de oren en op het behaarde hoofd.
– in een iets latere fase gaat ook de huid in de knieholten, de elleboogsplooien, de huid bij de aanhechting van de oorlel en de nek meedoen. Constitutioneel eczeem bij heel jonge kinderen wordt ook wel dauwworm genoemd.
– op de peuterleeftijd staat vooral het eczeem in de knieholten en elleboogsplooien op de voorgrond en doet het gezicht en behaarde hoofd minder vaak mee.

Naast jeuk en roodheid treden vaak andere verschijnselen op: krabben op de jeukende plekken kan wondjes veroorzaken die geïnfecteerd kunnen raken met bacteriën. Hierdoor kunnen puistjes en nattende plekken ontstaan waar wondvocht uitkomt. De huid is ook extra gevoelig voor schimmelinfecties en virusinfecties. De bekende waterwratjes (mollusca contagiosa), die door een virus worden veroorzaakt, komen vaker, uitgebreider en langduriger voor bij kinderen met eczeem dan bij andere kinderen.

Dit is wat ze vonden:

• 0,1% tacrolimuszalf is beter dan cortisonecrème (LCS) van lage sterkte op het gezicht en de nek en beter dan LCS van matige sterkte op de romp en de ledematen.
• 0,03% tacrolimuszalf verdubbelde de kans op verbetering van het eczeem vergeleken met een milde LCS-behandeling of 1% pimecrolimuscrème. In de meeste studies was er geen verschil tussen 0,03% tacrolimus en matig sterke LCS, maar in twee studies was de matig sterke LCS iets beter.
• Bijwerkingen:
  • Een brandend gevoel en jeuk kwamen vaker voor bij het gebruik van tacrolimus dan bij LCS, maar de symptomen waren mild en van korte duur.
  • Er was geen verschil in huidinfecties.
  • Lokale bijwerkingen kwamen vaker voor bij gebruik van tacrolimus dan pimecrolimus en duurden langer: tussen de 30 min en 12u vergeleken met minder dan 30 min.
  • Ernstige bijwerkingen waren zeldzaam in alle groepen en waarschijnlijk niet het gevolg van de behandeling.
  • Het medicijn werd heel zelden in de bloedbaan opgenomen, en dit gebeurde enkel bij personen met een huidziekte waarbij de barrièrefunctie van de huid aangetast werd.
  • Er werd geen bewijs gevonden voor een mogelijk verhoogd risico op huidverdunning of kanker.

  Het bewijs is van variabele kwaliteit. De medicijnen, dosissen en uitkomsten verschilden tussen studies. Hierdoor was het niet altijd mogelijk om resultaten van verschillende studies te combineren, wat normaal gedaan wordt in een systematisch literatuuroverzicht. Er is bewijs van goede kwaliteit dat 0,1% tacrolimus beter is dan de 0,03% concentratie en LCS van lage sterkte. Het bewijs is minder betrouwbaar voor de vergelijking tussen beide concentraties van tacrolimus (0,1% vs. 0,03%) en de LCS van matige tot hoge sterkte.

  Het onderzoek gebruikte objectieve metingen en de beoordeling van de dokters, maar slechts weinig studies rapporteerden de inschattingen van de patiënten zelf, wat jammer is.

  Hoe vaak komt atopisch eczeem voor?

  In geïndustrialiseerde landen komt atopisch eczeem voor bij 5-15% van de kinderen en bij 1-3% van de volwassenen. Geschat wordt dat ongeveer 400.000 mensen in Nederland deze huidaandoening hebben. Atopisch eczeem begint al meestal in de eerste 6 levensmaanden, maar kan in principe op iedere leeftijd beginnen. Ongeveer 75% van de patiënten is jonger dan 20 jaar. Geschat wordt dat 3-5% van alle kinderen atopisch eczeem heeft. Het eczeem kan gedurende een betrekkelijk korte tijd aanwezig zijn, maar ook chronisch blijven bestaan. Bij sommige mensen verdwijnt het om vervolgens veel later weer terug te keren.

  Jazeker. Ook baby’s kunnen eczeem krijgen, al na een paar weken tot maanden. Op babyleeftijd wordt atopisch eczeem ook wel “dauwworm” genoemd.