Goedele Liekens en haar strijd tegen huidkanker

Behandeling uitgezaaid melanoom

Melanoom komt minder voor dan andere huidkankers, maar het is een agressief en soms moeilijk te behandelen type kanker. De behandeling van melanoom begint bijna altijd begint met een operatie: het melanoom en de omringende huid worden weggesneden.

Door de ontwikkeling van nieuwe behandelingen zijn de levenskansen voor mensen met uitgezaaid melanoom de laatste jaren sterk toegenomen.

Als het melanoom meer dan 0,8 millimeter dik is, wordt nagekeken of er uitzaaiingen zijn in de schildwachtklier, ook sentinelklier genoemd. Dat is de eerste lymfeklier waarnaar tumorcellen zich mogelijk uitzaaien. Als een melanoom al is uitgezaaid bij de diagnose, wordt er soms niet geopereerd maar onmiddellijk voor immuuntherapie of doelgerichte therapie gekozen.

‘Door de ontwikkeling van nieuwe behandelingen zijn de levenskansen voor mensen met uitgezaaid melanoom de laatste jaren sterk toegenomen’, legt prof. dr. Bart Neyns uit. Hij is medisch oncoloog in het UZ Brussel en voert al meer dan twintig jaar intensief onderzoek naar de toepassingsmogelijkheden van o.a. immuuntherapie (ook immunotherapie genoemd) en doelgerichte behandelingen (targeted therapies). Prof. Neyns: ‘Het basisidee van immuuntherapie is het eigen immuunsysteem (afweersysteem) zodanig te versterken en ondersteunen dat het de kankercellen te slim af is. Bij vergevorderd uitgezaaid melanoom kunnen we nu ipilimumab (merknaam Yervoy), nivolumab (Opdivo), pembrolizumab (Keytruda) of de combinatie van ipilimumab en nivolumab toedienen. Dankzij deze medicijnen is soms zelfs volledige genezing mogelijk. In de nabehandeling van melanoom dat zich naar de lymfeklieren heeft verspreid, kan toediening van nivolumab of pembrolizumab gedurende één jaar het risico op herval met ongeveer de helft verkleinen.’

Afhankelijk van het type melanoom wordt er soms geopteerd voor doelgerichte therapie. Prof. Neyns: ‘Bepaalde afwijkingen in het DNA van de kankercellen doen die cellen sneller groeien en delen. Voor het uitgezaaid melanoom dat zo’n verandering heeft ter hoogte van het BRAF-gen (zowat de helft van alle melanomen) beschikken we over doelgerichte medicijnen die gecombineerd worden. De combinatie van dabrafenib (merknaam Tafinlar) en trametinib (Mekinist) is goedgekeurd voor de nabehandeling van melanoom dat zich naar de lymfeklieren heeft verspreid. Die behandeling duurt één jaar en kan net als de immuuntherapie het risico op herval met de helft verkleinen.’

Wat als je wilt daten, maar je weet niet hoe eraan te beginnen?

“Ga naar buiten. Kies iets wat je zelf leuk vindt. Sluit je aan bij een wandelclub, volg een kookcursus, ga eens kijken bij een darts- of puzzelvereniging. Doe iets nieuws waardoor je je vriendenkring een beetje uitbreidt. Vergeet het verleden en amuseer jezelf. Ik heb zelf een paar golflessen gevolgd, maar ik had er geen bijzonder talent voor. Een hond is ook een goed idee. Maurice trekt me letterlijk mee naar buiten. Datingsites en -apps werken ook goed, naar het schijnt. Ik heb ze zelf uiteraard niet uitgeprobeerd, dat heb je met een bekend gezicht. Als je iemand vindt die je aanstaat, pak het dan vooral niet té serieus aan. Eten moet je toch. Plan die lunch of dat dinertje. Je hoeft er niet meteen mee te trouwen.”

“Corona is voorbij en de huidkanker is onder controle. Ik zit in een snuffelperiode, heerlijk! Ik kan goed alleen zijn, wat een voordeel en een nadeel is. Want natuurlijk is het leven leuker als er iemand bijzonder is met wie je samen dingen kunt doen. Een festivalletje meepikken of een feestje bij vrienden is altijd plezanter met z’n tweeën. Het is op elke leeftijd fijn om zulke dingen te kunnen delen met een geliefde.”

“Wat me wel verbaast is dat leeftijdsgenoten het gek vinden dat ze nog zo smoorverliefd kunnen worden als toen ze jong waren. Je kunt op elke leeftijd head over heels zijn en zonder veiligheidsparachute aan je rug voor iemand vallen. Misschien dat je wel beter kunt omgaan met de verliefdheidsstofjes in je brein als je wat ouder wordt. Je bent beter gewapend tegen die onvermijdelijke overgang van passionele verliefdheid naar gezellig samenzijn. Je wéét dat dit de normale gang van zaken is, en dat je na die verliefdheid in een diepere liefdesfase terechtkomt.” zegt Goedele Liekens.

Goedele Liekens na huidkanker

Goedele Liekens (58) is er klaar mee. Klaar met haar nabehandeling voor huidkanker. Klaar met de fysieke en mentale ravage die de kanker en behandeling aanrichtten. Ze wil uit de puinhoop opstaan en opnieuw haar leven in handen nemen. Maar bij dat schakelen komt meer kijken dan gedacht. ‘Er moet flink wat afgestoft en opgeblonken worden’, lacht ze. En hoewel ze er enorm naar uitkijkt, is ze tegelijkertijd ook bang.

Bel 0800 35 445

Chat met de Kankerlijn

Al zolang Goedele Liekens zich kan herinneren, had ze een huidvlekje in haar decolleté. Maar door de jaren heen is dat vlekje groter geworden zonder dat ze er erg in had. ‘Toen het ook grilliger van vorm werd en verkleurde, trok het mijn aandacht’, zegt Goedele. ‘Doordat ik een donkere huid heb en snel bruin, zag ik mezelf niet als een risicotype voor huidkanker. Toch maakte ik een afspraak bij de dermatoloog. Die sneed het vlekje weg en liet het onderzoeken. Het bleek een melanoom te zijn.’

Er volgde een operatie om de plaats waar de tumor had gezeten nog verder uit te lepelen en de schildwachtklier in beide oksels te verwijderen. Een van die twee klieren bleek aangetast. De kanker was uitgezaaid.

FOKUS 50+ Goedele Liekens: ‘Ik heb rimpels, grijs haar en een kras op mijn auto. Who cares?’

Daten boven je 50ste kan een uitdaging zijn, maar als je er met de juiste mindset in stapt kan het net zo overrompelend fijn zijn als op je 20ste. Goedele Liekens (59) over daten, ouder worden en een mildere kijk op het leven na huidkanker.

“Er bestaan vijf liefdestalen: complimenten geven, cadeautjes schenken, samen tijd spenderen, iets doen voor de ander en affectie tonen. Hoe ouder je wordt, hoe belangrijker de taal van de zorgzaamheid wordt. Dat merk ik ook bij mezelf. En dan heb ik het over romantische verhoudingen, maar evengoed over platonische relaties. Ik neem sneller iemands lievelingsdessertje mee als ik op bezoek ga, maak verse soep voor mijn kinderen of zeg het feestje af als de ander hoofdpijn heeft en liever thuisblijft.” legt Goedele Liekens uit.

Heeft u het moeilijk met ouder worden?

“Niet echt. Het enige alternatief is sterven. En ik heb net zo hard gevochten om niet te sterven. Waar kan ik tekenen om oud te worden? Natuurlijk wil je oud worden op een zo goed mogelijke manier. Ik verzorg me, heb altijd verse soep staan en eet veel groenten. Dat was voor mijn ziekte wel anders. Sinds twee maanden doe ik bijvoorbeeld elke dag vijf minuten oefeningen voor mijn armspieren. Het verschil is merkbaar, zowel in de stevigheid van mijn armen als in mijn gemoed. Ik probeer kleine dingen te doen die me goed doen voelen over mezelf en mijn lichaam. Hoe ouder je wordt, hoe onbelangrijker je fysieke verschijning. Je beseft dat je lichaam slechts een kwetsbaar omhulsel is. Maar je moet er wel zorg voor blijven dragen.” legt Goedele Liekens uit.

“Mijn geest lijkt nog intact te zijn. Ik was bang dat de kankerbehandeling me minder alert zou maken, maar dat lijkt niet het geval te zijn. Ouder worden leert je de dingen te relativeren, maar een kankerdiagnose geeft je pas echt een schop onder je kont. ‘Lekker belangrijk’ is een zinnetje dat als een mantra te pas en te onpas door mijn hoofd schiet. Ik heb rimpels, grijs haar en een kras op mijn auto. Who cares? Een mens die ouder wordt maakt zoveel mee, zeker in de liefde. Het mooie is dat elke mislukte relatie je wel íéts bijbrengt. Tenminste, als je naar dat stukje van je verleden durft te kijken. Echt kijken.”

Smeren

Maar liefst 40% van alle kankers die worden ontdekt, is huidkanker. Zodra de zon gaat schijnen zijn we zo blij, dat we vaak niet genoeg stilstaan bij de schadelijkheid van de zon, vindt Goedele. Insmeren is voor veel mensen pas iets wat ze doen als ze bewust langdurig in de zon gaan zitten, zoals op het strand. Of als ze weten dat ze snel verbranden. "Ik beschouwde mezelf ook niet als een risicotype. Ik ben een donker type, ik werd al bruin van een goed weerbericht, bij wijze van spreken. Maar ik stond niet stil bij alle reizen die ik maakte voor mijn werk, waarbij ik in de vlakke zon door een Afrikaans dorpje liep. Dan was het putje winter, en dan denk je niet aan smeren."

Bij haar kinderen hamert ze er nu dan ook op dat ze smeren, smeren, smeren. "Ik zeg nu tegen mijn kinderen: zorg dat je die staaltjes zonnecrème die bij apothekers liggen altijd in je handtas hebt zitten. Zo heb je altijd iets bij je om gevoelige plaatsen in te smeren als de zon schijnt." Ze hoopt dat niet alleen haar kinderen, maar iedereen dat advies aanneemt.