Effectiviteit en Gebruik van Triamcinolon Hormoonzalf bij Eczeem

Bijwerkingen van corticosteroïdzalf

Zeker met de hoge klassen is het belangrijk om onder controle te zijn van een arts die bekend is met bijwerkingen van corticosteroïdzalf, het liefst een dermatoloog. Het dunner worden van de huid is zo'n mogelijke bijwerking. We noemen dat atrofie. Hoewel atrofie op zich niet gevaarlijk is, is het ontsierend en kan leiden tot sneller krijgen van blauwe plekken, striae en beschadigingen.

Bij veelvuldig gebruik van hoge klassen op grote lichaamsoppervlakten bestaat de kans dat er te veel van het medicijn in het bloed komt. Dat kan leiden tot zogenaamde systemische bijwerkingen. Een kind is daar gevoeliger voor omdat het relatief een groter huidoppervlak heeft dan een volwassene. Maar, systemische bijwerkingen van corticosteroïdzalf komen gelukkig zeer zelden voor.

Als corticosteroïdzalven op een juiste manier worden gebruikt, zijn ze veilig en ook zeer effectief. Heb je vragen hierover, raadpleeg dan je arts of apotheker.

Vind je onze informatie handig en wil je een bijdrage leveren aan de VMCE?
Doneer hier

Tips voor het gebruik van eczeemzalven

Er zijn dus eczeemzalven die je gebruikt tussen oplevingen van eczeem en zalven die je gebruikt als het eczeem een daadwerkelijk probleem wordt. Ik ga nu een aantal tips geven die je helpen om het leven aangenamer te maken als je last hebt van eczeem.

Niet elke zalf werkt even goed. Sterker nog, als je allergisch bent voor een stof in de zalf kan je eczeem er erger door worden. Laat je daarom testen op allergieën zodat je weet welke zalf je moet vermijden en welke je wel moet gebruiken.

Zoals je kon zien bij de reacties die ik op het internet heb gevonden en uit de onderzoeksresultaten zijn de werkingen van de basiscremes verschillend per persoon. Het hangt allemaal af van het type eczeem dat je hebt en of je van jezelf een kurkdroge huid hebt of toch nog een beetje talg hebt aangemaakt.

Geef daarom niet direct op en probeer verschillende crèmes uit totdat je de perfecte crème voor jouw lichaam hebt gevonden.

1. Hydrateer tot je erbij neervalt

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt namelijk dat als je last hebt van eczeem en je dagelijkse je huid hydrateert je significant minder vaak last hebt van eczeem oplevingen dan als je dit niet doet. Na zes maanden dagelijkse hydratatie was het risico op een eczeem opleving zelfs met bijna de helft (44,1%) lager geworden dan bij de groep die zich niet hydrateerde, maar alleen regelmatig hun huid schoonmaakte.

Daarnaast werd ook de tijd van de opleving van eczeem verminderd doordat de huid goed gehydrateerd werd. Het ging in dit onderzoek om lichaam crème die je gewoon bij de drogist kunt kopen en waar geen hormonen aan zijn toegevoegd.

Stress kan ervoor zorgen dat je allergie erger wordt. Probeer stress op je werk en in je privéleven daarom zoveel mogelijk te vermijden. Neem regelmatig rust, mediteer, delegeer als het kan en regelmatige beweging kunnen helpen om stress te verminderen.

Eczeemzalven met recept

Naast de basiscrèmes wordt eczeem als het er eenmaal is ook vaak behandeld met medicinale zalven. Dat zijn dus hormoonzalven, antibioticazalven en tacrolimus- en pimecrolimuscreme.

Hormoonzalf

Hormoonzalf met cortisol wordt vaak gebruikt om handeczeem mee te behandelen. Meestal moet de zalf 2 keer per dag worden aangebracht, maar er zijn ook artsen die 1 keer per dag aanraden. Deze twee methoden zijn in 2011 met elkaar vergeleken in een wetenschappelijke test waaraan 44 personen meededen.

De ene groep moest ’s ochtends en ’s avonds de handen insmeren met de crème waarin een hoog gehalte cortisol zat. De andere groep moest ’s ochtends een crème gebruiken waarin ureum zat en alleen ’s avonds de hormoonzalf. Uit dit onderzoek bleek dat als je maar 1 keer per dag cortisol crème gebruikte dit veel beter werkte om het eczeem weg te krijgen dan bij de groep die 2 maal daags de crème aanbracht, maar dus wel in combinatie met een crème waarin ureum zit.

Dit verschil werd gedurende een week lang gemeten en het verschil was vooral te zien bij mensen met een gemiddelde vorm van eczeem.

Antibioticazalf

Er wordt vaak gebruik gemaakt van antibioticazalf bij infecties omdat orale antibiotica voor de beschadigde huid vaak geen nut heeft. Bij een onderzoek waarbij er een zalf is getest met antibiotica en cortisol blijkt dat deze soort zalf kan helpen om de infectie te verminderen en daarmee ook de kwaliteit van het leven te verbeteren. 80% van de patiënten vond de behandeling dan ook erg goed, maar 3% procent vond het een onacceptabele behandeling.

Dit onderzoek ging wel om een specifieke infectie. Net als bij antibioticabehandelingen in de darmen hangt de effectiviteit af van het soort infectie dat optreedt en welke bacteriën daarbij betrokken zijn.

Tacrolimus- en pimecrolimuscreme

Als je chronisch last hebt van eczeem, zoals op de handen, kan een hormoonzalf op gegeven moment de oplossing niet meer zijn omdat dit de huid dunner kan maken. In dat geval zijn tacrolimuszalf en pimecrolimuscreme alternatieven die de bijwerking van een dunner wordende huid niet hebben. Onderzoekers geven ook aan dat dit kan helpen om terugkerend eczeem aan de handen te behandelen. Uit onderzoek bleek dat een crème met maar 0,1% tacrolimus het eczeem binnen 2 weken met 50% kan verminderen.

Gebruik van corticosteroïdzalf

Veel mensen zijn in eerste instantie huiverig om corticosteroïdzalven te gebruiken. Dat is op zich begrijpelijk, maar met goede begeleiding en juist gebruik zijn ze veilig en kunnen er heel goede resultaten worden behaald. Essentieel is het juiste gebruik.

Vraag bij de voorschrijvend arts altijd alle details omtrent het gebruik. Hoe vaak? Op het hele lichaam of alleen de eczeemplekken? Hoe dik/dun? Hoe lang? De aanwijzing ‘tweemaal daags dun aanbrengen’, zoals vaak op het etiket te lezen is, is echt niet voldoende. Een aantal dingen om op te letten:

De klassenindeling: 1 (zwak) tot 4 (zeer sterk).
Klassen 1 en 2 mogen zonder meer bij een kind worden toegepast. Gebruik niet meer dan 30 gram per week bij kinderen jonger dan 2 jaar. In deze leeftijd wordt klasse 3 alleen voorgeschreven bij een ernstige verergering van het eczeem. Bij kinderen van 2 jaar en ouder is het maximal 60 gram voor klassen 1 en 2, en niet meer dan 50 gram voor klasse 3. Bij volwassenen is er geen maximum gebruik aan klasse 1 middelen. Voor klassen 2 en 3 is dat niet meer dan 100 gram per week. Voor klasse 4 geldt een maximum van 50 gram per week.

Smeren met tussenpozen
Bij langduriger gebruik van corticosteroïdzalf is het belangrijk om te smeren met tussenpozen. Dat worden ook wel stopdagen genoemd. Dat kan op verschillende manieren, op aanwijzing van de arts. Voorbeelden daarvan zijn 'een aantal dagen wel, een aantal dagen niet', 'om de dag', of 'alleen in het weekend'. Lukt het niet om het eczeem in toom te houden met stopdagen, dan is het verstandig dit te bespreken met de arts.

Eerst hoog, dan laag
Het kan soms raadzaam zijn om eerst met een hogere klasse te beginnen. Als het eczeem onder controle is kun je een klasse lager gaan.

Afbouwschema bij verergering

Soms wordt het eczeem erger. En lukt het niet (meer) om met een smeerschema met tussenpozen de eczeemklachten nog voldoende onder controle te houden. In overleg met de arts kan dan besloten worden om tijdelijk een afbouwschema toe te passen. Dat betekent dat je begint met elke dag smeren met corticosteroïdzalf, om dat daarna weer af te bouwen. Zo kom je weer tot een smeerschema met tussenpozen.

Hierbij een voorbeeld van zo'n afbouwschema. In dit geval om af te bouwen naar 'alleen in het weekend'. Maar er zijn ook andere varianten. Welk schema voor jou geschikt is gebeurt in overleg met de arts.

Let op: een afbouwschema als in dit voorbeeld mag alleen worden toegepast op voorschrift en aanwijzing van een arts, met daarbij duidelijke instructie en begeleiding.

Hoeveel moet ik smeren?

Veel mensen hebben de neiging zeer voorzichtig te smeren met corticosteroïden. Nu is het natuurlijk verstandig niet onnodig veel te gebruiken. Anderzijds is het ook niet goed als er te weinig zalf wordt toegepast omdat zo de aandoening onvoldoende bestreden wordt en er vaak langer doorgesmeerd moet worden (of ten onrechte naar zwaardere geneesmiddelen wordt uitgeweken). Om een goede inschatting te maken hoeveel zalf per smeerbeurt moet worden toegepast is de VTE (vingertop-eenheid) ontwikkeld.

Bijwerkingen komen gelukkig niet vaak voor en worden vooral gezien bij langdurig gebruik van de sterkere corticosteroïden. In grote lijnen kunnen de bijwerkingen worden verdeeld in 2 groepen: bijwerkingen aan de huid zelf en bijwerkingen die andere delen van het lichaam betreffen (systemische bijwerkingen)