Huiduitslag bij volwassenen - Oorzaken, Symptomen en Behandeling

Wat is de meest voorkomende huiduitslag?

Het kan daarbij gaan om een irriterende stof die de bovenste laag van de huid beschadigt of een allergeen, een stof die een allergische reactie veroorzaakt, denk aan cosmetica, wasmiddelen of sieraden.

Eczeem

Eczeem staat ook wel bekend als atopische dermatitis. Het is een type huidaandoening waarbij de huid ontstoken raakt, jeukt en droog wordt.

Eczeem is een chronische aandoening die kan worden veroorzaakt door een genetische aanleg of door andere factoren zoals voeding, huidverzorgingsproducten of gevaarlijke stoffen.

Psoriasis

Psoriasis is een vorm van een auto-immuunziekte waarbij de huid te snel groeit met dikke plekken waarbij ook schilfering optreedt.

Psoriasis treft meestal de gewrichten: de ellebogen, de knieën en de hoofdhuid. Maar het kan op elk lichaamsdeel met huidplooien voorkomen.

Wat is huiduitslag?

Kort gezegd wordt met huiduitslag bedoeld dat er huidveranderingen optreden, vaak als reactie op een bepaalde trigger. Dit kan gaan om invloeden van buitenaf, zoals insectenbeten, zonlicht, irritatie, infectieziektes en zelfs het gebruik van boobtape is bij veel vrouwen een bekende uitlokker van huidtuitslag. Maar het kan ook gaan om interne factoren, als: emoties, hormonen en/of genetische aanleg.

Maar er zijn ook wat hardnekkigere vormen van huiduitslag die niet altijd vanzelf overgaan. Smeerbare medicatie kan dan uitkomst bieden. Toch heeft dit niet altijd mijn voorkeur. Veel geneesmiddelen gaan namelijk gepaard met vervelende bijwerkingen. Bovendien zou ik altijd eerst proberen om de uitslag met receptvrije producten 'weg te smeren'. Hierin help ik je graag!

In deze blog laat ik de verschillende oorzaken van huiduitslag zien en met de bijhorende symptomen. Door op een huiduitslag te klikken, kom je op een blog terecht waarin ik tips geef voor die specifieke klacht!

Uitgebreide jeuk zonder zichtbare huidafwijkingen

Dit is een vorm van jeuk waarbij het een uitdaging kan zijn om de oorzaak boven water te krijgen. De eerste vraag is: zijn er inderdaad helemáál geen huidafwijkingen zichtbaar, of zijn ze misschien heel subtiel?

Is de huid aan de droge kant? Droge huid alléén kan al flinke jeuk veroorzaken. Goed invetten met onderhoudszalf (vaseline, cetomacrogolzalf, lanette zalf of koelzalf) zou dan de oplossing kunnen zijn.

Heeft u vroeger constitutioneel eczeem gehad? Een nieuwe opvlamming van constitutioneel eczeem kan soms heel subtiel zijn met relatief weinig roodheid, maar intussen wel heel veel jeuk veroorzaken. Ook hier is een vettende zalf van belang, eventueel gecombineerd met een ontstekingsremmende zalf.

Zijn er mensen in de omgeving die ook jeuk hebben? Een schurft-infectie geeft enorm veel jeuk (vooral ’s nachts) en soms zijn in het begin van de infectie de schurftgangetjes helemaal niet zo opvallend. Kijk vooral goed tussen de vingers: zijn daar wellicht subtiele gangetjes zichtbaar?

Als er geen huidafwijkingen te zien zijn is het belangrijk om ook andere oorzaken te overwegen:

Bent u niet lang geleden met een nieuw geneesmiddel begonnen? Ook dit zou de oorzaak van de klachten kunnen zijn. Vaak gaat een reactie op geneesmiddelen gepaard met een huiduitslag, maar dat hoeft niet altijd…

Bent u misschien zwanger? Ook tijdens de zwangerschap komt uitgebreide jeuk zonder duidelijke huidafwijkingen wel voor. Soms wordt de jeuk veroorzaakt door een leverprobleem, maar dat hoeft niet. De gynaecoloog of verloskundige zal zeker bloedonderzoek bij u laten doen als u jeuk heeft.

Ook de ouderdom kan tot een jeukende huid leiden. Soms komt dit door uitdroging van de huid (want op oudere leeftijd wordt er minder talg aangemaakt), maar ook zonder uitdroging kan de oudere huid intens jeuken. Bij een oudere persoon met jeukklachten mag echter niet te snel gedacht worden dat het ‘de ouderdom wel zal zijn’. Andere oorzaken moeten altijd worden uitgesloten!

Welke vormen van huiduitslag zijn er ?

HUIDUITSLAG DOOR INFECTIEZIEKTE

2. Bacteriële infecties

• krentenbaard
• folliculitis
• syfilis
• staphylococcal scalded skin syndrome
• meningokokken uitslag

3. Andere huidinfecties

HUIDUITSLAG DOOR HUIDONTSTEKING

Huiduitslag kan ook optreden in het kader van een ontstekingsziekte van de huid, waarbij het afweersysteem ontspoord is (bijv een allergie) of tegen de eigen huid gekeerd is (auto-immuunziekte). Voorbeelden zijn

HUIDUITSLAG DOOR GENEESMIDDELEN

Veel geneesmiddelen kunnen na gebruik huiduitslag en jeuk geven. De meeste beruchte middelen zijn antibiotica, zoals amoxicilline. Andere middelen die relatief vaak huiduitslag geven zijn NSAIDs (zoals aspirine, ibuprofen en diclofenac), epilepsie medicijnen ( zoals carbamazepine) en hartmedicijnen ( zoals beta blokkers en cholesterolverlagers). Lees meer hierover in de speciale folder “Allergie voor geneesmiddelen”.

Huiduitslag door bacterie-infecties

meningokok infectie
rode vlekken op de huid, die al snel niet meer (helemaal) wegdrukbaar zijn. Kan ook aan de handpalmen en voetzolen optreden. Veel andere symptomen van ernstig ziek zijn. Snel medisch handelen is nodig.
roodvonk
rode verkleuring van het gezicht, later ook roze-rode huiduitslag over de rest van de huid. Ook koorts, keelpijn en malaiseklachten. Heel typisch voor roodvonk is de ‘aardbeientong’.

Geneesmiddelen zijn beruchte veroorzakers van huiduitslag. In de bijsluiter van bijna alle geneesmiddelen staat dat zij een huidreactie kúnnen veroorzaken. Sommige soorten geneesmiddelen zijn hiervoor speciaal berucht, zoals antibiotica. De huidreacties hoeven niet altijd kort na het begin van het gebruik van het geneesmiddel op te treden. Soms beginnen de huidafwijkingen pas een week na de eerste dosis van het medicijn. Andere geneesmiddelen die relatief vaak een huiduitslag veroorzaken zijn NSAID’s (o.a. aspirine, ibuprofen etc.) en medicijnen tegen epilepsie.
Zoals gezegd is de lijst van geneesmiddelen die huiduitslag kúnnen veroorzaken erg lang. Ook middeltjes die als ‘kruidengeneesmiddel’ worden verkocht kunnen soms hevige huidreacties veroorzaken.