Huiduitslag na zwemmen in zee - Oorzaken, Symptomen en Behandelingen

Welke vormen van huiduitslag zijn er ?

HUIDUITSLAG DOOR INFECTIEZIEKTE

2. Bacteriële infecties

• krentenbaard
• folliculitis
• syfilis
• staphylococcal scalded skin syndrome
• meningokokken uitslag

3. Andere huidinfecties

HUIDUITSLAG DOOR HUIDONTSTEKING

Huiduitslag kan ook optreden in het kader van een ontstekingsziekte van de huid, waarbij het afweersysteem ontspoord is (bijv een allergie) of tegen de eigen huid gekeerd is (auto-immuunziekte). Voorbeelden zijn

HUIDUITSLAG DOOR GENEESMIDDELEN

Veel geneesmiddelen kunnen na gebruik huiduitslag en jeuk geven. De meeste beruchte middelen zijn antibiotica, zoals amoxicilline. Andere middelen die relatief vaak huiduitslag geven zijn NSAIDs (zoals aspirine, ibuprofen en diclofenac), epilepsie medicijnen ( zoals carbamazepine) en hartmedicijnen ( zoals beta blokkers en cholesterolverlagers). Lees meer hierover in de speciale folder “Allergie voor geneesmiddelen”.

Waarom oppassen met zwemmen in open water?

dossier Bij warm weer heeft iedereen behoefte aan verkoeling. De hitte geeft bacteriën, larfjes en andere ziekteverwekkers echter vrij spel in het oppervlaktewater, waardoor die frisse duik wel eens nare gevolgen kan hebben.

Blauwalg (ook wel blauwwier of cyanobacteriën) zit altijd in het water. Als er veel stikstof en fosfaat in het water zit, dat de blauwalg als voeding gebruikt, neemt de hoeveelheid toe. De algen drijven op het water en hebben een blauwe gloed. Cyanobacteriën vertonen een optimale groei bij temperaturen tussen 20 en 30 graden, in stilstaand water. Blauwwieren zijn eigenlijk bacteriën die eruit zien als wier.
Drijvend aan het wateroppervlak vormen ze een laag die op olie lijkt. Als deze laag dikker wordt en het wier dichter op elkaar drijft, sterven de blauwwieren af en vormen een stinkende brei. Bij het afsterven produceren sommige blauwwieren giftige stoffen die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier.

Blauwalgen kunnen binnen een dag na het zwemmen gezondheidsklachten veroorzaken. Dat gebeurt vooral als iemand water binnenkrijgt. De meest voorkomende problemen zijn huidirritatie, maag- en darmklachten, hoofdpijn en koorts.

Zwemmen in rivieren

Vele mooie strandjes bevinden zich langs de grote rivieren. Heel aantrekkelijk dus om daar te zonnen, te picknicken en te wandelen. En op warme dagen is het dan heel verleidelijk om verkoeling te zoeken in het rivierwater. Maar dat is helaas gevaarlijk. Niet alleen vanwege onbetrouwbaarheid van de waterkwaliteit, maar vooral vanwege het verdrinkingsgevaar.

Dit zijn de risico's van zwemmen in grote rivieren en langs de oever tussen de kribben:

• door plaatselijk sterke stroming kunnen zwemmers worden meegevoerd of in een draaikolk terechtkomen.
• scheepvaart maakt het zwemmen gevaarlijk, omdat de schipper de zwemmers slecht kan zien. Bovendien gaan de schepen vaak sneller dan gedacht en door zuiging kunnen mensen juist naar een schip worden toegetrokken
• de waterbodem bij de oever is soms verraderlijk steil. Ook kunnen er onverwacht diepe kuilen voorkomen
• door het vaak troebele water vallen obstakels en kuilen niet op, zodat zwemmers zich kunnen bezeren of verwonden
• de watertertemperatuur in rivieren is vaak een stuk kouder dan elders, waardoor de kans op kramp groter is
• de kwaliteit van het water is onbetrouwbaar en soms sterk wisselend. Door lozingen van bijvoorbeeld rioolwaterzuiveringsinstallaties zitten er te veel (ziekteverwekkende) bacteriën en virussen in het rivierwater. De kans om ziek te worden van het rivierwater is dan ook aanzienlijk.
  Omdat het rivierwater niet wordt aangemerkt als zwemwater vindt geen onderzoek naar de zwemwaterkwaliteit plaats. Dat gebeurt dus wel bij de officieel aangewezen zwemplaatsen. Wanneer het geen officiële zwemwaterlocatie is dan wordt afgeraden daar te gaan zwemmen vanwege je veiligheid en gezondheid.

Huiduitslag door bacterie-infecties

meningokok infectie
rode vlekken op de huid, die al snel niet meer (helemaal) wegdrukbaar zijn. Kan ook aan de handpalmen en voetzolen optreden. Veel andere symptomen van ernstig ziek zijn. Snel medisch handelen is nodig.
roodvonk
rode verkleuring van het gezicht, later ook roze-rode huiduitslag over de rest van de huid. Ook koorts, keelpijn en malaiseklachten. Heel typisch voor roodvonk is de ‘aardbeientong’.

Geneesmiddelen zijn beruchte veroorzakers van huiduitslag. In de bijsluiter van bijna alle geneesmiddelen staat dat zij een huidreactie kúnnen veroorzaken. Sommige soorten geneesmiddelen zijn hiervoor speciaal berucht, zoals antibiotica. De huidreacties hoeven niet altijd kort na het begin van het gebruik van het geneesmiddel op te treden. Soms beginnen de huidafwijkingen pas een week na de eerste dosis van het medicijn. Andere geneesmiddelen die relatief vaak een huiduitslag veroorzaken zijn NSAID’s (o.a. aspirine, ibuprofen etc.) en medicijnen tegen epilepsie.
Zoals gezegd is de lijst van geneesmiddelen die huiduitslag kúnnen veroorzaken erg lang. Ook middeltjes die als ‘kruidengeneesmiddel’ worden verkocht kunnen soms hevige huidreacties veroorzaken.

Zwemmen in open water: enkele tips

Ga niet zwemmen:

• bij jachthavens en ligplaatsen van boten
• in vaargeulen en bij aanlegplaatsen van ponten en veerboten
• bij gemalen en sluizen
• in grote rivieren
• bij overstorten van rioleringen en rioolwaterzuiveringsinstallaties
• op plaatsen met veel watervogels
• op plaatsen waar kadavers drijven (i.v.m. botulisme)
• op plaatsen waar ratten zijn
• op plaatsen waar vuil op het water drijft
• in water met veel algen

• laat kleine kinderen nooit alleen in het water
• let op scherpe voorwerpen, kuilen en obstakels onder water
• duik nooit in onbekend, ondiep of troebel water
• verlaat bij onweer het water
• loos geen toiletwater of leeg geen vuilwatertank vanaf de boot in oppervlaktewater, maar lever een en ander in bij speciale inzamelstations

Huiduitslag of huidziekte?

In de inleiding werd al aangegeven dat huiduitslag geen medische term is en er ook geen vaste definitie van bestaat. Het verschil tussen het begrip huiduitslag en huidziekten is dan ook niet heel scherp gedefinieerd, maar algemeen wordt geaccepteerd dat huidziekten in eerste instantie hun oorzaak vinden in de huid zélf. Sommige huidziekten kunnen soms zo snel opkomen en zulke grote huiddelen bedekken dat ze wel eens kunnen lijken op ‘huiduitslag’. Voorbeelden hiervan zijn psoriasis guttata, en pityriasis rosea. Ook sommige infecties kunnen wel eens worden aangezien voor huiduitslag, zoals bijvoorbeeld pityriasis versicolor (een oppervlakkige gistinfectie van de huid). Ook galbulten kunnen soms in korte tijd over een groot deel van de huid ontstaan en in die zin ook als een vorm van huiduitslag gezien worden.

Raadpleeg bij elke huiduitslag die u niet met zekerheid kunt herkennen uw (huis)arts! Dit geldt al helemaal voor vormen van huiduitslag die met algemene ziekteverschijnselen gepaard gaan!

Aan huiduitslag gerelateerde onderwerpen

Literatuur
Korman A et al: Viral exanthems: An update on laboratory testing of the adult patient. J Am Acad Dermatol. 2017 Mar,76(3):538-550
Keighley CL et al: Viral exanthems. Curr Opin Infect Dis. 2015 Apr,28(2):139-50