Kun je doodgaan aan huidkanker?

Denken aan de dood

Wie denkt dat mensen alleen maar bang zijn voor de dood omdat het pijn kan doen, heeft het mis. Sommige zijn banger voor De Enorme Leegte Van Het Niet Bestaan, voor het oordeel van een god, en weer anderen willen hun geliefden niet verdrietig maken. Er zijn zelfs zoveel antwoorden mogelijk, dat psychologen er nog lang niet over zijn uitgepraat. Jongeren, ouderen, mannen en vrouwen: zijn hun doodsangsten echt zo verschillend?

Aan de toekomst denken is vaak leuk. Voorpret voor je vakantie bijvoorbeeld. Maar wanneer mensen te ver vooruit denken, naar het laatste moment van hun leven, de dood, dan is het snel afgelopen met de pret. Denken aan de dood is uiteraard een onplezierige bezigheid. Hoe onplezierig dat is verschilt natuurlijk per persoon: de een voelt zich bij typische doodsgedachten hooguit ongemakkelijk, de ander wordt gegrepen door een onheilspellende angst.

Even voor de duidelijkheid: we hebben het hier over denken aan de dood, niet over doodsangsten uitstaan. Doodsangsten uitstaan kan haast elk dier op aarde. Wanneer ze bijvoorbeeld worden opgevreten door de ander. Nee, we hebben het hier over de emotie die je ervaart, zelfs in veilige of niet-beangstigende situaties, wanneer je denkt aan dood-zijn of doodgaan.

Maar waarom worden mensen bang bij denken aan de dood? Wetenschappers zijn er nog lang niet over uit, en zoals je in het filmpje hierboven ziet, zijn de antwoorden allesbehalve eenduidig. Daar kwam ook gerenommeerd dood-psycholoog David Lester achter, toen hij in de jaren zestig hetzelfde aan een grote groep mensen vroeg. Hij stuitte op gelijke antwoorden, plus nog wat religieuze overdenkingen, zoals Gods oordeel: ben ik een goed of slecht mens geweest?

Lester was de eerste die zijn vondsten op een wetenschappelijke manier ordende. Met zijn methode hebben dood-psychologen de afgelopen jaren interessante weetjes over onze gedachten aan het laatste moment opgerakeld.

Wat is darmkanker?

Darmkanker is kanker die in de darmen is ontstaan. In de meeste gevallen zit darmkanker in de dikke darm, maar het kan ook ontstaan in de endeldarm en dunne darm. Darmkanker ontstaat uit een poliep en een poliep is een bultje aan de binnenkant van je darm. Zo’n bultje is in de meeste gevallen onschuldig, echter sommigen poliepen kunnen uitgroeien tot een kwaadaardige tumor. Op dat moment is er sprake van darmkanker. De medische term voor darmkanker is colorectale kanker.

De volgende klachten kunnen wijzen op dikke darmkanker, maar ze kunnen ook een onschuldige oorzaak hebben:

Bloed of slijm in je ontlasting

Bloed of slijm kan een signaal zijn. De kleur van het bloed kan variëren van rood tot bijna zwart. Ook kan je ontlasting de kleur van stopverf hebben. Merk je dat er bloed of slijm bij je ontlasting zit, of de kleur van je ontlasting is dusdanig veranderd ga dan naar je huisarts.

Verandering in de ontlasting

Merk je een verandering in je ontlasting, zoals dat je vaker of juist minder vaak naar het toilet moet? Of dat je de ene dag last hebt van diarree en de volgende dag heb je juist last van verstopping? Ga dan naar je huisarts. Dat geldt ook voor wanneer je gewoon ziet dat je ontlasting er anders uitziet dan normaal.

Loze aandrang

Wanneer je last hebt van loze aandrang, dan heb je het gevoel dat je moet poepen, maar wanneer je op het toilet zit dan komt er niets. Wanneer je hier langere tijd last van hebt, dan kan dit een signaal zijn.

Afvallen zonder aanwijsbare reden

Gewicht verliezen zonder aanwijsbare reden, is altijd een reden om naar de huisarts te gaan.

Vermoeidheid

Blijf je maar vermoeid ook al slaap je meer dan voldoende? Dan kan het zijn dat je last hebt van bloedarmoede. Bloedarmoede kan ontstaan door bloedverlies wat kan ontstaan door tumoren in de darmen. Door bloedarmoede voel je je moe en kun je ook duizelig worden.

Verminderde eetlust

Minder zin hebben in eten kan vele oorzaken hebben zoals stress of een aandoening, maar het kan zeker een signaal van darmkanker zijn.

Misverstanden

Veel voorkomende symptomen van teelbalkanker zijn:

• Een vergroting van de zaadbal en/of een verharding in de teelbal, waardoor deze anders aanvoelt. Dit kan pijnlijk zijn, maar dat hoeft niet.
• Een dof of zwaar gevoel in de onderbuik, achter de balzak of in de balzak zelf.
• Soms een scherpe pijn in de aangetaste bal.

Er kunnen ook andere klachten ontstaan door uitzaaiing van de tumor. Andere mogelijkheden symptomen kunnen dan zijn:

• Rug- of buikpijn.
• Kortademigheid.
• Ophoesten van bloed ophoesten.
• Pijn van de borst.
• Gewichtsverlies of vermoeidheid zonder aanwijsbare reden.
• Minder zin in seks.
• Opzwellen van de borstklieren of het gebied rond de tepels op. Dit geeft niet altijd pijnklachten.

Bij het herkennen van bovenstaande klachten, dan is het verstandig om binnen een week naar je huisarts te gaan.

Wat is teelbalkanker?

Teelbalkanker is een kwaadaardig gezwel van de teelbal. In de meeste gevallen is dat in 1 van de teelballen, maar het kan ook in beide ballen voorkomen. Andere benamingen voor deze vorm van kanker zijn: zaadbalkanker, testiscarcinoom, seminoom en non-seminoom. Teelbalkanker is een vorm van kanker die vooral voorkomt bij mannen tussen de 20 en 40 jaar. Het aantal mannen met teelbalkanker is de laatste jaren toegenomen.

Soorten teelbalkanker

Vaak ontstaat teelbalkanker in de cellen die het zaad produceren. Dat zijn de kiemcellen. Er bestaan 3 soorten kiemceltumoren in de teelbal:

• Seminoom
  Deze vorm ontstaat in het binnenste deel van de teelbal. Circa 50% van alle teelbaltumoren is een seminoom.
• Non-seminoom
  Dit is eigenlijk een verzamelnaam voor alle andere kiemcellen dan de seminomen.
• Een combinatie
  In dit geval zijn zowel seminomen als non-seminomen betrokken.

Collett-Lester-enquête

Voordat we de resultaten induiken, eerst even iets over Lesters methode. Hij maakte met zijn collega Lora-Jean Collett een speciale ‘doodsangst’-enquête waarin hij zoveel mogelijk antwoorden op de doodsangst-vraag onder elkaar zette en in cijfers liet uitdrukken. Wanneer je als proefpersoon je de enquête invult, moet je een lijst uitspraken langslopen en op een schaal van 1 tot 5 aangeven hoe zenuwachtig je je voelt bij de gedachte aan elke uitspraak (1 is weinig, 5 is erg). Er zitten uitspraken bij als ‘Het zien van iemands dode lichaam’ en ‘Sterven in een ziekenhuis zonder vrienden en familie’. Enzovoorts.

De uitspraken vallen elk onder een van de volgende vier categorieën: (1) het sterven van jezelf, (2) dat van anderen, (3) het dood-zijn van jezelf, en (4) dat van anderen. Zo kun je als dood-psycholoog in getallen uitdrukken in hoeverre mensen angst hebben voor hun eigen dood ten opzichte voor bijvoorbeeld de dood van anderen.

Wie is het bangst voor welke dood?

Wat hebben we nu gehad aan de Collett-Lester-enquête? Robert Neimeyer, een dood-psycholoog, somde in 1993 alvast wat resultaten op in zijn standaardwerk The Death Anxiety Handbook.

Dankzij de enquête weten we bijvoorbeeld of cursussen over omgaan met de dood nu echt helpen. Verrassing: ze helpen niet altijd. Omgaan-met-dood-workshops bestaan bijvoorbeeld al jaren, vooral voor medisch personeel, maar ze blijken niet altijd even goed te werken. In sommige gevallen blijkt zo’n workshop bij verpleegkundigen de angst voor dood alleen maar te verergeren. Maar wat wel werkt, zo ontdekten psychologen McDonald en Hilgendorf in 1986, is een cursus over irrationele angst voor de dood – ook wel thanatofobie. Die helpt de angst verminderen. En wie een cursus basispsychologie volgt, blijkt naderhand juist méér te vrezen voor doodgaan, vooral voor het doodgaan van anderen.

Oud en jong, man en vrouw

Meerdere psychologen, waaronder Robert Neimeyer zelf, kwamen eveneens in de jaren tachtig een totaal onverwachte vondst tegen: mensen voor wie de dood nadert blijken er helemaal niet banger voor te zijn dan gezonde mensen. Jong, oud, ziek, gezond, het maakt allemaal weinig uit. Waarom dat zo is valt moeilijk te zeggen. Misschien is het juist wel zo, oppert Neimeyer, dat wanneer de dood nadert, je dat feit eerder accepteert. Overigens zijn er ook onderzoeken die wél een verschil tussen jong en oud vonden, maar het effect is klein en er vallen helaas weinig conclusies te trekken. Kortom: het laatste woord over ouderen en jongeren is nog niet gezegd.

Wat moet je zeker onthouden voordat je de zon in gaat:

• Geen parfum gebruiken
  Draag geen parfum als je gaat zonnen. De alcohol versterkt de schade die je huid oploopt, je huid kan verkleuren en het kan voor allergische reacties zorgen. Hetzelfde geldt voor bepaalde deodoranten en sommige soorten anti-muggenmelk.
• Draag donkere kleding
  Donkere kleding absorbeert het licht beter dan lichte kleding, waardoor de UV-stralen er moeilijker doorkunnen. Je zult dus beter beschermd zijn met een zwart T-shirt dan met een witte, al zal de zwarte een stuk warmer aanvoelen.
• Insmeren
  Ook wanneer je niet vol in de zon gaat zitten maar lekker onder de parasol dan nog moet je je insmeren. Ook in de schaduw zijn namelijk schadelijke UV-stralen, en hetzelfde geldt voor de auto. Achter glas verbrand je ook, dus ook dan moet je een zonnebrandcrème gebruiken.Heel veel mensen denken dat een waterproof zonnebrandcrème maar één keer opgebracht moet worden om vervolgens de hele middag onbezorgd te kunnen zwemmen. Helaas, waterproof zonnebrandcrème beschermt je lichaam tijdens het zwemmen maar veel minder erna. Zodra je uit het water komt, moet je dus toch weer smeren. Overigens geldt in het algemeen dat je ieder uur moet smeren, om een optimale bescherming te houden.
• Bescherm je ogen
  Ook je ogen moet je tegen de zon beschermen. Check je zonnebril eens op een CE-keurmerk. Dit keurmerk kun je vinden op de brillenpoot van de bril. Zonnebrillen met dit keurmerk houden ultraviolet licht tegen. Andere zonnebrillen houden wel licht tegen, maar geen UV-straling. Wanneer je deze draagt, worden je pupillen groter, omdat ze minder licht tegen hoeven te houden. De UV-straling kan hierdoor nog meer schade aanrichten, omdat je oog zichzelf niet beschermd met een kleinere pupil. Kies daarom altijd voor een zonnebril met dit keurmerk. De hoogst haalbare UV-bescherming die er is, is het CE 3 keurmerk.
• Geen bescherming door de zonnebank
  Even ‘voorbruinen’ onder de zonnebank biedt geen extra bescherming voor verbranding en zorgt juist voor snellere veroudering van de huid. Zonnebanken zenden UVA-stralen uit die je een bruine kleur geven, maar dat bruin biedt zeer weinig bescherming tegen UVB-stralen. Je moet dus nog altijd een zonnebrandcrème gebruiken om je te beschermen tegen alle huidaandoeningen die veroorzaakt worden door UVB- en UVA-stralen.
• Weer de zon soms
  Zorg ook dat je zo nu en dan de schaduw op zoekt. Vooral tussen 12 en 15 uur dan is de zon het schadelijkst. Houd kinderen jonger dan 1 jaar helemaal uit de directe zon.