Secundaire Syfilis - Huidziekten en Symptomen

Erythemateuze huidaandoeningen

Roodheid van de huid kan door een aantal huidziekten worden veroorzaakt, maar ook door andere onderliggende aandoeningen. Er is sprake van erytheem als de roodheid wordt veroorzaakt doordat de onderhuidse kleine bloedvaatjes zich hebben verwijd, waardoor er meer bloed doorheen stroomt.

Erytheem kan optreden in het begin van een aantal ziekten, maar ook tijdens het verloop of de genezing ervan. Erythemateuze aandoeningen zijn stoornissen of ziekten die samengaan met erytheem. Het erytheem wordt in veel gevallen beschouwd als het meest kenmerkende symptoom van de ziekte. Soms treden er ook nog andere klachten op, bijvoorbeeld jeuk of pijn.

Bent u huisarts of praktijkmanger?

Benieuwd hoe hybride zorg uw praktijk of post kan ondersteunen?

In de whitepaper leest u alles over de mogelijkheden van hybride zorg.

Erythemateuze huidaandoeningen kunnen worden ingedeeld in:

• Gelokaliseerde erythemen.
• Gegeneraliseerde erythemen.
• Annulaire/gegyreerde erythemen.

Onder gelokaliseerde erythemen vallen:

• Erythema palmare (Erytheem bij onderliggende aandoeningen).
• Erythema faciei (voornamelijk blozen).
• Erythema perstans (langdurige roodheid, komt bij verschillende ziektebeelden voor).
• Fenomeen van Raynaud.
• Erythema intertrigo (smetplekken).
• Erysipelas.
• Rosacea.
• SLE.
• Naevus flammeus.

Onder gegeneraliseerde erythemen vallen:

• Geneesmiddeleneruptie (reactie op geneesmiddelen), zoals toxisch erytheem.
• Secundaire syfilis.
• Mazelen.
• Roodvonk.
• Erythema infectiosum (vijfde ziekte).
• Exanthema subitum (zesde ziekte).
• Mononucleosis infectiosa (ziekte van Pfeiffer).
• Coxackie- en Echo-virusinfecties (bepaalde soorten virussen).
• Erythema exsudativum multiforme.

Wat is de behandeling van syfilis ?

De behandeling bestaat uit één of enkele penicilline-injecties, dit is afhankelijk van de stadium waarin zich de ziekte bevindt en van de afweer van de patiënt.

KOORTSREACTIE
Binnen enkele uren (tussen 2 en 24 uur) na het inspuiten van de eerste dosis penicilline kan er een koortsreactie optreden. Behalve koorts zijn er griepverschijnselen, zoals hoofdpijn, spier- en botpijn, misselijkheid en hartkloppingen. Ook kunnen er nieuwe huidverschijnselen ontstaan. Deze reacties treden voornamelijk op bij mensen met een vroege stadium van syfilis (eerste en tweede) maar kan ook in het derde stadium voorkomen. In dat laatste geval verloopt de reactie ernstiger. De verschijnselen verdwijnen weer spontaan binnen 24 uur, zo nodig kan er paracetamol worden ingenomen. Deze zogenaamde “Jarisch-Herxheimer” reactie is te beschouwen als een overgevoeligheidsreactie van het lichaam op het vrijkomen van grote hoeveelheden dode syfilis bacteriën in het bloed. Het is volkomen onschuldig.

Oorzaken

Erythemateuze aandoeningen kunnen worden veroorzaakt door veel verschillende factoren.

Toxisch erytheem
Toxisch erytheem komt vaak voor als bijwerking van hoge doses medicijnen. Of als er verschillende medicijnen tegelijk worden gebruikt, zoals bij chemotherapie.

Erythema anulare centrifugum
De oorzaak van erythema anulare centrifugum blijft meestal onduidelijk. Mogelijk spelen bepaalde schimmels in kaas en infecties door bacteriën, virussen en schimmels een rol.

Daarnaast heeft onderzoek aangetoond dat injectie van bepaalde geneesmiddelen verantwoordelijk kan zijn voor het roodkleuren van de huid. Soms treedt erythema anulare centrifugum op in combinatie met aandoeningen als sarcoïdose, het Syndroom van Sjögren, een te snel werkende schildklier en bepaalde soorten kanker. Deze aandoening kan optreden bij meerdere leden van één familie.

Erythema marginatum
Erythema marginatum is een kenmerkende huiduitslag die met name in combinatie met acuut reuma voorkomt. Dit is een zeldzame vorm van erytheem. Andere namen hiervoor zijn erythema marginatum rheumaticum en erythema anulare rheumaticum.

Dokter Appke van De Friesland

• Snel én deskundig antwoord op jouw gezondheidsvraag

• Ook ’s avonds, ‘s weekend én op feestdagen bereikbaar

• Verzekerden kunnen beeldbellen met een huisarts

• Altijd een huisarts van Dokter Appke dichtbij.

Syphilis imitating urticarial vasculitis

A 27-year-old previously healthy woman presented with a 2-month history of recurrent raised pruritic erythematous plaques resembling urticaria that persisted for more than 24 hours ( Figure 1 ). She was otherwise asymptomatic, with no history of fever or mucosal lesions. Previous treatments with orally administered H 1 antihistamines and corticosteroids were ineffective. Skin biopsy showed perivascular inflammatory cell infiltration with some nuclear debris and swelling of endothelial cells involving postcapillary venules, whereas plasma cell infiltration was nearly absent (Appendix 1, Supplementary Figure 1, available at www.cmaj.ca/lookup/suppl/doi:10.1503/cmaj.190469/-/DC1). Direct immunofluorescence showed the deposition of complement and fibrinogen around blood vessels and in the dermal–epidermal junction, consistent with urticarial vasculitis. However, complement levels were unremarkable, and the C1q solid-phase test for immune complexes was negative, excluding hypocomplementemic urticarial vasculitis. Autoantibodies associated with connective tissue diseases were not detected.

Raised pruritic erythematous plaques resembling urticaria in a 27-year-old woman with secondary syphilis.

Serologic tests for HIV, hepatitis B virus and hepatitis C virus were negative, however, the rapid plasma reagin test was positive (titer, 1:128), and the Treponema pallidum hemagglutination assay was reactive. Furthermore, immunohistochemistry with anti-Treponema antibody showed marked invasion of Treponema into the epidermis, indicating that the skin lesions were caused by syphilis and confirming the diagnosis of secondary syphilis (Appendix 1, Supplementary Figure 2). With orally administered amoxicillin (6 g/d) and probenecid (1 g/d) for 4 weeks, the skin lesions resolved. This effective combination of drugs is used in Japan, as intramuscular benzathine penicillin is not available. 1

Hoe loopt u syfilis op ?

Syfilis kent 3 stadia:

HET EERSTE STADIUM:
Twee tot twaalf weken na infectie met syfilis, ontstaan op de plaats waar de infectie plaatsvond één of meer zweertje(s). Dit kan op of in de penis, vagina, anus of mond zijn. Het zweertje kan ongeveer een centimeter groot worden, voelt hard aan en doet meestal geen pijn. Het zweertje is soms moeilijk te zien, omdat het in de vagina of in de anus kan zitten. De lymfeklieren in de buurt van het zweertje zijn opgezet. Ook zonder behandeling verdwijnt het vanzelf binnen twee à drie weken. De ziekte is echter niet over.

HET TWEEDE STADIUM:
Enkele weken tot maanden later treedt het tweede stadium van de ziekte in. De syfilisbacterie is dan via de bloedbaan door het hele lichaam verspreid.
Syfilis kan de volgende klachten veroorzaken:

• Vlekjes op de huid over het hele lichaam, vooral op de handpalmen en voetzolen. Deze typische vlekjes worden “roseolen” genoemd. Ook deze vlekjes zijn niet altijd duidelijk zichtbaar en verdwijnen vanzelf. De ziekte verdwijnt echter niet.
• Grieperig gevoel: hoofdpijn, keelpijn, moeheid, temperatuurverhoging.
• Haaruitval, waardoor kale plekken op het hoofd ontstaan. Deze conditie wordt “moth eaten alopecia” genoemd.
• Oogklachten met oogbolontsteking en gezichtsverlies.
• Een soort wratjes in de buurt van de geslachtsdelen of de anus. Deze wartjes worden “condylomata lata” genoemd.

Als tijdens de eerste twee stadia van syfilis niet wordt behandeld, treedt het ‘zogenaamde’ sluimerstadium in. De bacteriën zijn nog steeds in het lichaam aanwezig zonder dat de patiënt er iets van hoeft te merken. Het eerste jaar kan hij/zij de ziekte wel doorgeven aan anderen. In dit stadium is de ziekte alleen met bloedonderzoek aan te tonen.