Alles wat je moet weten over het testen op huidkanker

Soorten huidkanker

Voorkomen en vroege opsporing blijven de beste manieren om je huid te wapenen tegen huidkanker. Daarom is het belangrijk dat je je huid leert kennen en bestaande moedervlekken en eventuele huidveranderingen in de gaten houdt. Streef ernaar om dat elke drie maanden te doen. Overweeg om foto's te maken van plekken waar je je zorgen over maakt, zodat je ze in de gaten kunt houden. Vraag een vriend of je partner om de gebieden te controleren die je misschien niet kunt zien, zoals de hoofdhuid, nek, billen en onderrug. Raadpleeg gelijk een arts als je iets verontrustends opmerkt. Een jaarlijkse controle bij de dermatoloog (zeker als je veel moedervlekken hebt) wordt ook aangeraden. Hoe herken je een melanoom of vroege huidkanker? Zo kan huidkanker eruitzien:

- Veranderingen
Dermatologen raden aan om te zoeken naar moedervlekken met een onregelmatige rand of variaties in kleur. Of moedervlekken die groot zijn (meer dan zes millimeter, ongeveer de grootte van een gummetje).

- Een sproet of moedervlek die is veranderd
Dit moet door een arts worden bekeken. Het kan een verandering in vorm, kleur of grootte zijn, of misschien wordt de vlek pijnlijk of jeukt deze. Natuurlijk kunnen al die dingen gebeuren zonder dat het huidkanker is, maar het is wel belangrijk om nu de plek te laten controleren.

- Een droge, schilferende plek of een zweer die niet geneest
Als je een plek hebt die maar blijft jeuken en korstvorming vertoont en steeds op dezelfde plek opduikt dan is dat geen goed teken. Let goed op bij een gebied dat herhaaldelijk bloedt zonder trauma, omdat dit een teken kan zijn van basaalcelcarcinoom. Als een pijnlijke of ongebruikelijke plek niet binnen drie tot vier weken is verdwenen, zoek dan medische hulp, want dit kan mogelijk duiden op huidkanker en dit wil je uiteraard uitsluiten.

- Een puistje dat maar niet weggaat
De levensduur van een puistje hoort maar een paar dagen tot maximaal drie weken te zijn. Als je iets hebt dat lijkt op een puistje, maar die niet weggaat, dan kan het een melanoom zijn.

Wanneer is de kans op huidkanker-ontwikkeling duidelijk hoger?

Al eerder huidkanker gehad
Wanneer iemand al eerder huidkanker heeft gehad is ook dat een belangrijke voorspeller voor het ontwikkelen van nieuwe huidkankers in de toekomst. Als u in de recente voorgeschiedenis huidkanker heeft gehad komt u waarschijnlijk voor een periodieke controle bij de huisarts of de dermatoloog. Het is nuttig om tussen deze controles door ook zélf goed te inspecteren.

Het hebben van (veel) moedervlekken
Mensen met veel moedervlekken hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van een melanoom. Mensen met meer dan 100 gewone moedervlekken of 5 of meer atypische moedervlekken (zie voor uitleg de moedervlekken-folder) komen volgens de richtlijn in aanmerking voor een jaarlijkse huidinspectie bij de dermatoloog. Zij doen er echter goed aan om ook tussen de jaarlijkse ‘officiële’ controles door de huid zelf met regelmaat te controleren. Maar ook als u moedervlekken hebt maar niet aan de criteria voor de jaarlijkse check-up voldoet is het goed om de huid zélf helemaal na te lopen.

Erfelijke aanleg voor huidkanker
Sommige mensen hebben een genetische aanleg om huidkanker te ontwikkelen. Vooral de genmutaties die een verhoogd risico op melanoom veroorzaken worden steeds meer in kaart gebracht. Hoewel deze mensen altijd periodiek door de dermatoloog gecontroleerd zullen worden zijn tussentijdse zelfcontroles ook voor hen van groot belang.

Actinische Keratose

Een actinisch keratose is een veel voorkomend type huidletsel. Actinische keratosen worden als pre-cancereus beschouwd. Ze zouden preventief moeten worden behandeld zodat ze niet transformeren in een plaveiselcelcarcinoom.

Solitaire letsels worden vaak bevroren met vloeibare stikstof om de abnormale cellen te vernietigen. Indien er meerder letsels zijn kan er worden gebruik gemaakt van een lokale medische behandeling die of de locale immuunrespons verhoogt, de kankercellen gevoelig maakt aan licht, of chemotherapie medicatie bevat.

Actinische keratosen zijn oppervlakkige huidletsels die op zichzelf of in grotere plekken kunnen voorkomen. Ze zien er uit als kleine rode of bruine huidplekjes, soms met een schilferend oppervlak of zijn hoornachtige structuren. Ze voelen ruw/ rasperig aan.

Op welke verschijnselen moet ik vooral letten?

Huidkanker kan verschillende gedaanten aannemen. Het kan zich presenteren als glanzende bobbeltjes, eczeem-achtige plekken, dikke korstige plekken, moedervlek-achtige plekken,
verdikkingen in de huid, vlakke gepigmenteerde sproet-achtige plekken, enzovoort. De belangrijkste overeenkomst is wel dat ze eigenlijk allemaal de neiging hebben om te veranderen. Meestal gaat die verandering traag, maar soms ook snel.

Ik heb een plek die ik niet vertrouw, wat nu?

Bij twijfel aan bepaalde plekken op de huid is het verstandig al tijdens de zelfcontrole te noteren waar ze zitten en vervolgens de huisarts hierover te consulteren.

Hoe vaak moet ik de zelfcontrole toepassen?

Hoe vaak u de zelfcontrole moet uitvoeren is afhankelijk van het risico dat u loopt om huidkanker te ontwikkelen. Het is verstandig om de huisarts of eventueel de dermatoloog te raadplegen over de optimale frequentie van uw zelfcontroles.

handige links