Voorloper van huidkanker - Wat je moet weten

Wat is de behandeling van het plaveiselcelcarcinoom ?

Er bestaan diverse behandelmethoden om een PCC te verwijderen. De keuze van behandeling is afhankelijk van een aantal factoren waaronder de groeiwijze van de tumor, de lokalisatie van de tumor en de leeftijd en algehele gezondheid van de patiënt. Uw huidarts zal u uitleggen voor welke behandeling u in aanmerking komt en waarom.

Er worden in alle gevallen 2 belangrijke voorwaarden nagestreefd:
1. de tumor dient in z’n geheel (radicaal) te worden verwijderd
2. het mooiste cosmetische eindresultaat dient te worden bereikt.
Een PCC komt in het algemeen NIET in aanmerking voor behandeling met cryochirurgie (bevriezen) of coagulatie (branden).

Uw huidarts kan kiezen uit de volgende behandelmethoden:

I. OPERATIEVE VERWIJDERING
– Excisie. Het wegsnijden van de tumor met hechting. Soms wordt u hiervoor doorverwezen naar de plastisch chirurg. Een recidief tumor wordt bij voorkeur weggesneden.
– Mohs chirurgie. Bij deze techniek haalt de opererende arts in dunne laagjes de tumor weg. Laag voor laag, iedere keer controlerend onder de microscoop. Dit wordt herhaald totdat de tumorplaats geheel tumorcelvrij is. Chirurgie volgens Mohs wordt toegepast bij tumoren op moeilijke plaatsen (neus, oor, mond en bij het oog) of op speciale indicaties. Deze operatieve methode is in Nederland nog geen standaardbehandeling voor het plaveiselcelcarcinoom.

II. NIET-OPERATIEVE BEHANDELVORMEN
– Radiotherapie (bestraling). Indien u hiervoor in aanmerking komt, wordt u doorverwezen naar de radiotherapeut(e).

Voorzichtig zijn

Natuurlijk leidt zonnen niet direct tot huidkanker, maar het is wel belangrijk om bewust om te gaan met de zon op onze huid, legt Mandy uit. ‘Het begint allemaal met het goed insmeren van je huid met zonnebrandcrème. Dit voorkomt niet alleen verbranding, maar zorgt er ook voor dat je niet te snel te bruin wordt. Want zelfs als je bruin wordt zonder te verbranden, kan dit schadelijk zijn voor de huid. Het is belangrijk dat je huid geleidelijk went aan de zon. Vermijd daarom een plotselinge overgang van weinig naar veel zonlicht. Blijf ook tussen twaalf en drie uur ’s middags, wanneer de zon het felst is, liever in de schaduw. Het belangrijkste is om te voorkomen dat je verbrandt of te bruin wordt, want dat is schadelijk voor de huid.’

Niet alle huidschade herken je zelf als zodanig met het blote oog. Een preventief dermatologisch onderzoek brengt dit in kaart.

Hoe ontstaat plaveiselcelcarcinoom ?

De kwaadaardige veranderingen ontstaan in de cellen van de opperhuid.Er zijn een aantal risicofactoren bekend voor het verkrijgen van een PCC:

Huidkanker komt óók bij jonge mensen voor

Gelukkig is er ook goed nieuws: 90% van alle gevallen van huidkanker is goed te behandelen, mits het in een vroeg stadium ontdekt wordt. Daarom benadrukt Bas in zijn spreekuur altijd hoe belangrijk huidkanker herkennen is: ‘Je moet je ervan bewust zijn dat een plekje op je huid huidkanker kan zijn en dat plekjes huidkanker kunnen worden. Daarom raad ik aan om je huid elke maand te controleren. Dit moet een vaste gewoonte worden, net zoals vrouwen elke maand hun borsten onderzoeken.’

Waar moet je op letten bij het controleren van je huid? 'Let op moedervlekken die groter worden, donkerder worden, bloeden of jeuken. Ook een wondje dat niet geneest of een pukkeltje dat niet verdwijnt, kan verdacht zijn. Ruwe plekjes op je huid kunnen wijzen op zonschade, ook wel actinische keratose genoemd. Deze komen vaak voor op delen van je lichaam die vaak in de zon komen, zoals je gezicht, handen, onderarmen en schedel. Actinische keratose is een voorloper van huidkanker en moet dus ook behandeld worden. Als je twijfelt, ga dan altijd naar je huisarts of een dermatoloog.'

Preventief dermatologisch onderzoek

‘Zo'n onderzoek begint met een korte anamnese om risicofactoren in kaart te brengen. Ook eventuele huidproblemen en wensen van de cliënt worden besproken. Daarna voer ik een volledige klinische huidanalyse uit, waarbij ik de huid van top tot teen onderzoek.’ Opvallende plekjes worden met het blote oog bekeken, gefotografeerd en geanalyseerd met behulp van een geavanceerde Fotofinder® Handyscope. Deze techniek maakt digitale foto's van de huid met een camera voorzien van speciale lenzen, waardoor structuren zichtbaar worden die met het blote oog niet te zien zijn.

Na afloop ontvangt de cliënt een rapport met aanbevelingen over bijvoorbeeld de frequentie van vervolgonderzoeken, huidverzorging, zonbescherming, informatie over alarmsymptomen en huidkanker herkennen. Als er iets aan de hand is, kan de huisarts worden ingeschakeld. Zo niet, dan kan de cliënt met wat extra advies en een gerust hart de deur uit. Want je gezondheid is te belangrijk om pas in te grijpen wanneer er klachten zijn.

Na afloop van de behandeling

Na de eerste diagnose basaalcelcarcinoom, komen bij 1 op de 3 mensen binnen 5 jaar nieuwe basaalcelcarcinomen op andere delen van de huid. De oorzaak hiervoor is dat de huid op meerdere plaatsen schade heeft opgelopen door de UV-straling. In de eerste 6 maanden na de diagnose is de kans op een nieuw basaalcelcarcinoom het grootst.

Controle

Wanneer patiënten een extra hoog risico hebben om na de behandeling nieuwe basaalcelcarcinomen te krijgen, blijven enkele jaren bij de arts onder controle. Dit geldt ook voor patiënten die ernstige beschadiging van de huid hebben door de zon.

Tijdens een controle afspraak controleert de arts de plek, maar ook de rest van de huid, om te kijken of er op andere plekken al een basaalcelcarcinoom te zien is. Daarnaast is het natuurlijk ook belangrijk om zelf de huid goed in de gaten te houden. Het is aan te raden om eens in de 3 maanden goed te kijken of de huid veranderd is. Lees hier hoe u dat goed kunt doen.

Wat kunt u zelf verder doen?

Naast het zelf goed in de gaten houden van de huid is het belangrijk om u altijd goed tegen de zon te beschermen. Gebruik hiervoor elke dag een dagcréme met (minstens) factor 15 en zorg dat u niet te veel in de zon komt. Komt u op een dag wel veel in de zon, smeer u dan regelmatig in met zonnebrandcréme factor 30 of 50. Probeer daarnaast zo veel mogelijk een hoed te dragen wanneer u in de zon komt. Lees hier meer over goede bescherming van de huid.

Geschreven door Nadia Kamming (arts-onderzoeker dermatologie)