Voorstadium van Huidkanker - Begrijpen, Herkennen en Voorkomen

Soorten huidkanker

Er zijn verschillende soorten huidkanker, afhankelijk van de cellen waaruit ze ontstaan.

Een aktinische keratose (AK) is een goedaardig letsel dat zich ontwikkelt in door zonstraling (of zeldzaam door röntgenstraling) beschadigde huid. Het wordt beschouwd als een voorloper van spinocellulair carcinoom, een type van huidkanker.

Omwille van dit risico op evolutie naar huidkanker wordt aangeraden deze letsels te behandelen.

• In geval van een beperkt aantal letsels wordt vaak voor cryotherapie gekozen. Bij deze techniek wordt de huid oppervlakkig met stikstof bevroren.
• Bij uitgebreidere letsels kan een veldbehandeling met 5-FU , imiquimod of PDT aangewezen zijn.
• Hardnekkige letsels kunnen chirurgisch worden behandeld.

Patiënten met aktinische keratosen dragen een zonbeschadiging mee in hun huid en dienen daarom zeer strikt te beschermen tegen bijkomende zonschade door regelmatig gebruik van een zonnecrème (SPF50+) en beschermende kledij (hoed, afdekkende kledij).

Een basocellulair carcinoom (BCC, of kortweg soms ‘baso’ genoemd) is een kwaadaardige huidtumor. Hij is echter relatief ongevaarlijk voor de algemene gezondheid omdat hij nooit uitzaait (metastaseert). Wel kent hij een vaak langzame maar gestage groei waarbij het in de omgevende en onderliggende weefsels kan ingroeien.

Oppervlakkige letsels kunnen soms met zalf (imiquimod, 5-FU) of PDT worden behandeld. Laser behoort ook tot de mogelijkheden.

Dikkere of complex groeiende letsels worden bij voorkeur chirurgisch behandeld.

Een spinocellulair carcinoom moet daarom vlot en adequaat behandeld worden. Na de diagnose wordt in specifieke gevallen ook een echografisch onderzoek aangeboden om eventuele klieraantasting uit te sluiten.
Regelmatige opvolging van de huid na diagnose van spinocellulair carcinoom is noodzakelijk.

4 tips voor zelfonderzoek naar huidkanker

“Als dermatoloog doe ik niet anders dan de hele dag naar huidplekjes kijken. Voor mij is het dus makkelijk praten, want mijn oog is getraind op het snel herkennen van de vreemde eend in de bijt.” Dermatoloog Jan-Gert geeft je tips die hij mensen in de spreekkamer ook geeft.

1. Bekijk je lichaam eens per 3 maanden

Kom je vaak in de zon, ben je als kind regelmatig verbrand, heb je een lichte huid of heb je wel eens afwijkende huidplekjes gehad? Bekijk dan eens per 3 maanden kritisch je lichaam. Controleer of er nieuwe plekken bij gekomen zijn of dat bestaande plekken zijn veranderd. Als je een donkere huid hebt of altijd goed hebt gesmeerd met zonnebrand is regelmatige zelfcontrole minder nodig.

3. Controleer op ruwe bultjes, wondjes en bruine plekken

Let bij de controle vooral op de volgende plekken:

• nieuw ontstane rood-roze bultjes, soms met een ruwe korst erop
• wondjes die niet goed genezen
• bruine moedervlekken of bultjes die van vorm veranderen of meerdere kleuren krijgen (zoals bruin, zwart, rood, paars, blauw)
• nieuw ontstane ‘moedervlekken’ als je ouder bent dan 40 jaar

4. Ga op tijd naar je huisarts!

Misschien wel de belangrijkste tip: heb je verdachte plekjes of twijfel je, bezoek dan je huisarts of behandelend dermatoloog.

Huidkanker is vaak goed te behandelen, mits je er op tijd bij bent. Ga daarom naar de huisarts wanneer je huidkanker denkt te herkennen. Met een verwijzing van je huisarts kun je op korte termijn, meestal binnen een week, terecht bij DC Klinieken Groningen, Almere, Den Haag, Lairesse (Amsterdam) of Voorschoten. Maak op deze pagina een afspraak.

Verzekerde zorg bij Lootskliniek

Met een verwijzing van je huisarts of medisch specialist kun je terecht bij Lootskliniek. Wanneer je een verwijzing hebt, worden de kosten van consult, diagnostiek en behandeling door de arts vergoed door jouw verzekeraar. Je betaalt bij ons alleen het eigen risico. Dit geldt voor alle verzekeraars en polissen.

Omdat wij een nieuwe zorgaanbieder zijn, hebben we (nog) geen contracten met verzekeraars. Je verzekeraar betaalt 60 tot 100% van de kosten, jijzelf betaalt alleen je eigen risico en Lootskliniek neemt het overige deel voor haar rekening. Zo ben je bij Lootskliniek nooit duurder uit dan in het ziekenhuis en profiteer je wél van de gemakken van een kleinschalige zorgaanbieder.

Kijk voor meer informatie over het eigen risico op www.ikregelmijnzorggoed.nl. Voor het eigen risico bij Lootskliniek gelden dezelfde regels als bij “Bezoek Medisch specialist in het Ziekenhuis”.

Onderzoek en diagnose

Er zijn meerdere manieren om actinische keratosen te behandelen. De manier van behandeling hangt of van het aantal-, de grootte en de locatie van de actinische keratosen. Ook weegt uiteraard de voorkeur van de patiënt mee in de uiteindelijke beslissing welke behandeling toegepast wordt. Er wordt soms ook besloten om de plekken niet te behandelen.

Vloeibaar stikstof is meestal de eerste keus voor behandeling. De actinische keratosen worden dan bevroren. Dat geeft tijdens behandeling een pijnlijk gevoel dat snel weer weg trekt. Soms kan er een blaartje ontstaan. De plekken genezen uiteindelijk als een soort schaafwondje na ongeveer 2 weken. Er hoeft geen pleister op. De actinische keratose wordt op deze manier vervangen door nieuwe normaal groeiende huid.

Curretage en elektrocoagulatie houdt in dat de actinische keratose wordt weggehaald met een scherpe lepel, waarna het weefsel eronder wordt weggebrand en de bloedvaten dichtgeschroeid worden.

Chirurgisch verwijderen van de actinische keratosen wordt soms toegepast als ze niet goed op andere behandelingen reageren. Dit is geukkig niet vaak nodig. Als dit wordt gedaan, dan wordt de plek plaatselijk verdoofd, eruit gesneden en dicht gehecht.

5-Fluorouracil (Efudix) crème bevat een stof die de celgroei afremt. Deze behandeling wordt vaker gegeven als er een groter huidoppervlak is met meerdere actinische keratosen. De slechte cellen in de huid nemen deze stof op, en daardoor kunnen deze cellen niet meer groeien en delen. Meestal wordt deze crème twee keer per dag gesmeerd voor twee tot vier weken. Tijdens de behandeling geeft het huidirritatie. Dat komt door een goede werking van de crème. Na de behandeling verdwijnt dit vanzelf weer. Behandeling met deze crème zorgt zelden voor littekens. Een ander voordeel is dat deze crème ook kleine actinische keratosen aanpakt die nog niet zichtbaar zijn.

Diagnose en behandeling

De belangrijkste behandeling van de meeste huidgezwellen verloopt chirurgisch. Ook chemotherapie, immuuntherapie, doelgerichte therapie en radiotherapie wordt toegepast voor maligne melanomen.

Een ingreep onder lokale verdoving vereist een of meerdere inspuitingen in de huid met een verdovingsmiddel. Doorgaans wordt hiervoor lidocaïne gebruikt. De inspuitingen gebeuren met een fijne naald en geven een kortstondig vervelend, branderig gevoel. Snel daarna wordt de huid ongevoelig voor pijn. Aanrakingsgevoeligheid blijft behouden, het is dus heel normaal dat je nog voelt dat er ‘iets gebeurt’ zonder dat je enige pijn voelt. De verdoving houdt na inspuiting gemiddeld 2 tot 3 uur aan.

Voordelen van lokale verdoving zijn (onder meer) dat je:

• niet nuchter hoeft te blijven
• geen uitgebreide voorbereiding hoeft te ondergaan
• geen infuus krijgt
• ambulant kan behandeld worden: geen opname in het ziekenhuis en na de ingreep onmiddellijk naar huis, je kan zelf rijden
• geen misselijkheid na de ingreep hebt
• in de eerste uren na de ingreep automatisch pijnstilling hebt

• Na aftekenen wordt de huid ontsmet en wordt de huid steriel afgedekt.
• Na beëindigen van de ingreep wordt een verband geplaatst.
• Je arts zal de nazorg in detail met je bespreken.

PDT (photodynamic therapy, fotodynamische therapie) is een selectieve methode voor het behandelen van premaligne en maligne huidafwijkingen.

De techniek gebruikt een stof die in crèmevorm op de te behandelen zone wordt aangebracht en die specifiek door de tumorcellen wordt opgenomen. Het product blijft drie uren onder verband inwerken. Nadien wordt de huid belicht met een fel rood licht waardoor de opgenomen stof geactiveerd wordt, die de tumorcellen beschadigt. De techniek is vooral geschikt voor oppervlakkige letsels (

Bij aktinische keratosen wordt vaak een ganse huidzone met het product ingesmeerd om de letsels zelf en hun vroege voorlopers in een specifiek gebied te behandelen.